Gelijk aan de slag met tandplak bij je hond is echt een must. Dat zachte, gelige laagje lijkt misschien onschuldig, maar het is dé start van serieuze gebitsproblemen. Het verraderlijke is de snelheid: binnen 24 tot 48 uur verhardt tandplak al tot tandsteen, en dat krijg je er thuis niet zomaar meer af. Door proactief tandplak bij je hond te verwijderen, bespaar je hem een hoop pijn en jezelf dure rekeningen van de dierenarts.

Waarom tandplak de stille vijand van je hond is

Eerlijk is eerlijk: dat gelige laagje op de tanden van je hond zie je makkelijk over het hoofd. Het lijkt een klein schoonheidsfoutje, niets ergs. Maar vergis je niet, tandplak is de onzichtbare vijand die de gezondheid van je maatje ondermijnt. Het is een plakkerige film van bacteriën, speeksel en etensresten die zich non-stop vormt.

Als je die laag laat zitten, zet je een vervelende kettingreactie in gang. De bacteriën in de tandplak produceren zuren die het tandvlees gaan irriteren. Dit is het begin van gingivitis, oftewel ontstoken tandvlees. Je herkent het vaak aan die rode, licht gezwollen randjes langs de tanden.

Van zachte plak naar keihard tandsteen

De overgang van tandplak naar tandsteen gaat razendsnel. Door de mineralen in het speeksel van je hond verkalkt die zachte plak binnen een paar dagen tot een harde, vaak bruine laag: tandsteen. Dat ruwe laagje is vervolgens de perfecte aanhechtingsplek voor nóg meer bacteriën en duwt het tandvlees langzaam maar zeker steeds verder van de tanden af.

En dan beginnen de echte problemen pas:

Pijnlijke ontstekingen: Het tandsteen dat onder de tandvleesrand kruipt, veroorzaakt parodontitis. Dat is een pijnlijke aandoening die helaas onomkeerbaar is.
Een slechte adem: Die groeiende bacteriekolonie zorgt voor een doordringende, onfrisse geur uit de bek van je hond.
Verlies van tanden: Uiteindelijk wordt het weefsel dat de tanden op hun plek houdt zo aangetast dat tanden los gaan zitten en zelfs uitvallen.

De verborgen impact op de algehele gezondheid

Wat in de bek begint, blijft zelden in de bek. De bacteriën uit een ontstoken gebit kunnen in de bloedbaan belanden en zo schade aanrichten aan belangrijke organen zoals het hart, de lever en de nieren.

Stel je je kleine Teckel voor. Je merkt dat hij zijn favoriete kauwbotje plotseling laat liggen of wat kieskeuriger wordt met eten. Je denkt misschien dat hij gewoon een keer geen zin heeft, maar vaak is het een teken van pijn. Elke hap doet dan zeer.

Wist je dat in Nederland maar liefst 80% van de honden ouder dan drie jaar kampt met gebitsproblemen door tandplak en tandsteen? Dit schokkende cijfer komt uit onderzoeken van Nederlandse dierenklinieken. Als je er niks aan doet, leidt dit onvermijdelijk tot gingivitis en uiteindelijk parodontitis.

Het probleem is echt enorm. Naar schatting lopen er in Nederland zo'n 840.000 honden rond met onopgemerkte pijn in hun bek. Door te begrijpen hoe urgent dit is en preventief aan de slag te gaan met de juiste kennis en producten, zoals die uit de Lizzy & Lola-collectie, kun je dit leed voorkomen. Je geeft je hond niet alleen een frisse adem en een schoon gebit, maar vooral een comfortabel en pijnvrij leven.

De subtiele signalen van gebitsproblemen herkennen

Voordat je tandplak bij je hond kunt aanpakken, moet je natuurlijk wel weten waar je op moet letten. Honden zijn meesters in het verbergen van pijn, dus het is aan jou als baasje om de detective uit te hangen. De eerste signalen zijn vaak zo subtiel dat je ze makkelijk over het hoofd ziet.

Stel je dit eens voor: je Golden Retriever, die normaal gesproken zijn favoriete kauwspeeltje aan flarden scheurt, laat het plotseling links liggen. Is hij gewoon verveeld, of is er meer aan de hand? Dit soort kleine gedragsveranderingen kunnen een eerste teken zijn dat kauwen ongemakkelijk voelt. Dat is hét moment om het gebit eens goed te inspecteren.

Waar kijk je precies naar?

Kies een rustig moment en til voorzichtig de lip van je hond op. Je hoeft geen expert te zijn om de meest voorkomende waarschuwingssignalen te herkennen. Kijk vooral goed naar de buitenkant van de grote kiezen achterin en de hoektanden; dat zijn de plekken waar problemen vaak beginnen.

Let op de volgende tekenen:

Een gelige of bruine waas: Dit is beginnende tandplak. Het is vaak een zacht, dof laagje dat zich ophoopt op de tanden, met name de kiezen.
Rood en gezwollen tandvlees: Gezond tandvlees is mooi roze en sluit strak aan op de tanden. Zie je een rode, wat opgezwollen rand precies op de overgang naar de tand? Dan is er sprake van beginnende tandvleesontsteking (gingivitis).
Een minder frisse adem: Natuurlijk, een 'hondenadem' bestaat. Maar een aanhoudende, echt vieze geur is een ander verhaal. Dit wordt veroorzaakt door de bacteriën in de tandplak.

Een veelgemaakte fout is denken dat een slechte adem er nu eenmaal bij hoort. In werkelijkheid is het bijna altijd het eerste en duidelijkste symptoom dat er iets mis is met het gebit van je hond.

Tandplak of tandsteen? Ken het verschil

Het is cruciaal om het verschil te weten tussen tandplak en tandsteen. Tandplak is het zachte, kleverige laagje dat je zelf nog kunt verwijderen. Tandsteen is daarentegen verharde tandplak, zo hard als beton, en dat krijg je thuis niet meer weg.

Hier is een handig overzicht om je te helpen de situatie in te schatten.

Tandplak versus Tandsteen: De verschillen op een rij

Kenmerk	Tandplak	Tandsteen
Kleur	Kleurloos tot lichtgeel	Geel, bruin of zelfs groenig
Textuur	Zacht, plakkerig en ruw	Hard en rotsachtig
Verwijderen	Kan thuis worden weggepoetst	Kan alleen door een dierenarts worden verwijderd
Locatie	Overal op het tandoppervlak, vooral langs de tandvleesrand	Voornamelijk bij de speekselklieren (buitenkant van bovenste kiezen)

Twijfel je nog steeds of het om tandplak of tandsteen gaat? Lees dan ons uitgebreide artikel over tandsteen bij honden.

Door deze signalen vroeg op te pikken, kun je ingrijpen voordat een klein probleem uitgroeit tot een pijnlijke en dure aandoening. Zie het als jouw persoonlijke checklist om de gebitsexpert van je eigen hond te worden. Zo houd jij de controle over de mondgezondheid van je maatje

Zo bouw je stressvrij een poetsroutine op

Tandenpoetsen, voor veel baasjes is het een gevecht. Maar wat als ik je vertel dat het kan veranderen van een worsteling in een rustig, en ja, zelfs een fijn momentje samen? Het geheim zit 'm niet in kracht of dwang. Het draait allemaal om geduld, de juiste sfeer en de goede spullen. Het is en blijft dé manier om tandplak bij je hond te verwijderen voordat het serieuze problemen kan geven.

Het begint allemaal met het kiezen van het juiste moment. Plan het poetsen na een flinke wandeling of een wild speelkwartier. Als de meeste energie eruit is, staat je hond veel meer open voor iets nieuws en rustigs. Is hij juist gestrest of overprikkeld? Sla dan een keertje over. Forceren werkt averechts en zorgt alleen maar voor een negatieve associatie.

De eerste stapjes: wennen aan het idee

Je kunt niet verwachten dat je hond zomaar een tandenborstel in zijn bek accepteert. De eerste fase is puur gewenning. Begin eens door heel zachtjes zijn lippen op te tillen en met je vinger zijn tanden en tandvlees aan te raken. Een paar seconden is genoeg. Beloon hem daarna direct alsof hij een wereldprestatie heeft geleverd. Een lieve stem of een kleine, lekkere beloning doet wonderen.

Herhaal dit een paar dagen achter elkaar, tot je merkt dat hij het prima vindt. Nu is het tijd voor de volgende stap: de tandpasta. Kies een smakelijke, enzymatische hondentandpasta, zoals de varianten die je vindt in de Lizzy & Lola-collectie. Smeer een klein beetje op je vinger en laat het hem oplikken. Zo ontdekt hij dat die gekke pasta eigenlijk best lekker is!

Zoals je ziet, is die gelige aanslag meer dan alleen een cosmetisch dingetje. Het is het startpunt van een kettingreactie die leidt tot pijnlijk, rood tandvlees en die bekende, nare adem.

Van proeven naar poetsen

Oké, je hond is gewend aan je vingers in zijn bek en vindt de tandpasta lekker. Tijd voor de tandenborstel! Laat hem er eerst even aan snuffelen en de tandpasta eraf likken. Pas daarna begin je heel voorzichtig met een paar zachte poetsbewegingen. Begin bij de makkelijkste tanden, zoals de grote hoektanden.

Houd de sessies in het begin superkort – denk aan 10 tot 15 seconden. En sluit altijd af met iets positiefs! Je doel is niet om meteen het hele gebit perfect schoon te krijgen, maar om er een leuke gewoonte van te maken. Focus je vooral op de buitenkant van de tanden, want daar hoopt de meeste plak zich op.

Maar wat als je hond de tandenborstel écht haat? Geen paniek, er zijn prima alternatieven:

Vingertandenborstels: Dit zijn zachte siliconen 'hoesjes' die je over je vinger schuift. Voor veel honden voelt dit een stuk natuurlijker aan dan een harde borstel.
Gaasjes of speciale doekjes: Wikkel een schoon gaasje om je vinger, doe er een kloddertje tandpasta op en wrijf zachtjes over de tanden. Dit is misschien iets minder grondig, maar nog steeds effectief tegen zachte plak.

Een hardnekkige mythe is dat tandenpoetsen altijd een gevecht moet zijn. De realiteit is anders: een rustige, stapsgewijze opbouw met een flinke dosis positieve bekrachtiging is dé sleutel tot succes. Geduld is je allerbeste vriend.

Wist je dat bijna 100% van de gebitsproblemen bij Nederlandse honden begint met tandplak? En al op tweejarige leeftijd heeft een schrikbarende 80% van de huisdieren een mondinfectie. Gelukkig went een hond (en jij ook!) aan een nieuwe routine. Experts zeggen dat iets na ongeveer 66 dagen een automatisme wordt.

Door deze routine rustig en met geduld op te bouwen, leg je een ijzersterke basis voor een gezond gebit. Mocht je nog de juiste spullen zoeken om te beginnen, neem dan vooral een kijkje bij ons assortiment met producten voor tandverzorging.

De juiste producten voor dagelijkse gebitsverzorging kiezen

Om de tanden van je hond thuis écht goed schoon te houden, heb je meer nodig dan alleen een tandenborstel. Het succes van je poetsroutine hangt volledig af van de spullen die je gebruikt. Met de juiste producten wordt het niet alleen een stuk effectiever, maar ook een heel stuk leuker voor je hond. Zo wordt het geen strijd, maar een fijn, dagelijks ritueel.

Alles begint natuurlijk met een goede hondentandpasta en een fijne tandenborstel. Kies altijd een tandpasta die speciaal voor honden is gemaakt. Mensentandpasta is giftig voor ze! Een enzymatische tandpasta is wat mij betreft de absolute topper. De enzymen hierin helpen de bacteriën in de tandplak af te breken, wat de boel veel grondiger reinigt dan een standaard pasta.

Ook de tandenborstel zelf is superbelangrijk. Ga voor een borstel met zachte haren en een kop die past bij de bek van jouw hond. Een te grote borstel is onprettig en je komt er onmogelijk mee bij die lastige achterste kiezen.

Meer dan alleen poetsen

Gelukkig hoef je niet alles op die dagelijkse poetsbeurt te gooien. Er zijn allerlei slimme producten die je helpen in de strijd tegen tandplak. Zie ze als je handige hulptroepen die het effect van het poetsen versterken, of die het overnemen op dagen dat het poetsen er even bij inschiet.

Dentale kauwsnacks: Dit is veel meer dan zomaar een beloning. Door de unieke vorm en structuur schuren deze snacks de tandplak letterlijk van de tanden terwijl je hond kauwt. Een soort mechanische poetsbeurt die vooral goed werkt op de grote kiezen.
Wateradditieven: Simpeler wordt het niet. Dit is een vloeistof die je gewoon aan het drinkwater van je hond toevoegt. De actieve ingrediënten gaan de groei van bacteriën tegen en zorgen voor een frissere adem. Ideaal voor continue, ongemerkte ondersteuning.
Tandpoeders: Een andere slimme oplossing is een poeder dat je over het voer strooit. Veel van deze poeders gebruiken natuurlijke krachtpatsers zoals kelp (zeewier). Dit zit vol met enzymen (zoals Bacillus licheniformis) die tandplak helpen afbreken en verzachten.

Een slimme tip van Lizzy & Lola

Vindt je hond tandenpoetsen maar niks, of moet hij wennen aan de smaak van de tandpasta? Probeer dit trucje eens: smeer een klein beetje hondentandpasta op een likmat. Terwijl je hond zich concentreert op het likken, wordt de speekselproductie flink aangezwengeld.

Meer speeksel is fantastisch nieuws voor het gebit. Speeksel heeft een natuurlijke, reinigende werking en helpt zuren te neutraliseren die het tandglazuur kunnen aantasten. Met de likmat-truc combineer je gebitsverzorging dus met een leuke mentale uitdaging.

Voor de baasjes met weinig tijd of honden die een hekel hebben aan water, zijn er ook handige ‘no-rinse’ oplossingen. Denk bijvoorbeeld aan schuimsprays die je direct op de tanden spuit, zonder dat je hoeft na te spoelen. Dit soort producten maken tandplak bij honden verwijderen een stuk laagdrempeliger, zelfs voor de meest ongeduldige viervoeters.

De beste aanpak is een combinatie van verschillende methodes. Als je een goede poetsroutine combineert met ondersteunende snacks en additieven, bouw je een ijzersterke verdediging op tegen tandplak. Meer weten over preventie? Lees dan ook ons artikel over hoe je tandsteen bij je hond kunt voorkomen.

Oké, aan de slag! Zelf het gebit van je hond verzorgen is natuurlijk de beste aanpak, maar het is net zo belangrijk om te weten wanneer het tijd is om de professionals in te schakelen. Dagelijks tandplak verwijderen is essentieel, maar soms is de aanslag gewoon te hardnekkig voor een tandenborstel. Zie het absoluut niet als falen, maar juist als een teken van goede zorg dat je weet waar de grens ligt en hulp zoekt.

Het gebit van je hond kan soms duidelijke alarmsignalen afgeven die je echt niet mag negeren. Dit zijn geen kleine ongemakken meer, maar serieuze indicaties dat er onder het tandvlees meer aan de hand is dan je met het blote oog kunt zien.

Signalen om meteen de dierenarts te bellen

Let extra goed op als je een van de volgende symptomen ziet. Ze wijzen vaak op problemen die al verder gevorderd zijn en een professionele aanpak vragen:

Bloedend tandvlees: Bloedt het tandvlees van je hond al bij een lichte aanraking of tijdens het kauwen? Dit is een duidelijk teken van een serieuze ontsteking (parodontitis).
Loszittende tanden: Als tanden of kiezen wiebelen, betekent dit dat het ondersteunende weefsel al flink is aangetast. Hier moet een expert naar kijken.
Een zwelling onder het oog: Dit klinkt misschien gek, maar het kan wijzen op een wortelabces. Dat is een diepe, pijnlijke ontsteking die direct aandacht nodig heeft.
Dikke, harde lagen tandsteen: Zie je een dikke, bruine of gele korst op de tanden die je er met geen mogelijkheid af krijgt met een borstel? Dat is tandsteen, en alleen de dierenarts kan dit veilig verwijderen.

Wat kun je verwachten van een professionele gebitsreiniging?

Het idee van een behandeling bij de dierenarts kan best spannend zijn, vooral omdat het onder narcose gebeurt. Toch is dit de enige manier om het gebit écht grondig en veilig schoon te krijgen. De dierenarts kan op deze manier ook onder de tandvleesrand reinigen, precies op de plek waar de grootste problemen ontstaan.

Tijdens zo'n behandeling gebruikt de dierenarts speciale ultrasone apparatuur om al het tandsteen te verwijderen – veel effectiever dan wat je thuis kunt doen. Daarna worden de tanden gepolijst. Dit maakt het oppervlak spiegelglad, waardoor nieuwe tandplak veel minder makkelijk kan hechten.

De kosten van een professionele gebitsreiniging zijn een van de beste redenen om preventie zo serieus te nemen. Een goede routine thuis met de producten van Lizzy & Lola is niet alleen beter voor de gezondheid van je hond, maar ook voor je portemonnee.

In Nederland liggen de kosten voor het verwijderen van tandsteen bij honden meestal tussen de €80 en €200 voor een basisbehandeling. Dit kan echter oplopen tot €320 of zelfs meer. Als je bedenkt dat 85% van de tandplak zich aan de buitenkant van de tanden bevindt – een gebied dat je met dagelijks poetsen prima kunt bereiken – zie je al snel hoe je deze hoge kosten vaak kunt voorkomen. Door consequent te zijn, investeer je direct in de gezondheid en het geluk van je maatje.

Jouw vragen over het gebit van je hond beantwoord

Als hondenbaasje wil je natuurlijk het allerbeste voor je maatje, en een gezond gebit is daarbij onmisbaar. Toch is het logisch dat je vragen hebt. Hieronder geef ik antwoord op de vragen die ik het vaakst hoor, lekker praktisch en zonder gedoe.

Hoe vaak moet ik de tanden van mijn hond poetsen?

Het perfecte scenario? Elke dag. Dat klinkt misschien veel, maar tandplak vormt zich razendsnel, al binnen 24 tot 48 uur. Als je het dan niet weghaalt, begint het al te verharden tot tandsteen. Dagelijks poetsen is dus echt de meest effectieve manier om die schadelijke bacteriën geen kans te geven.

Is elke dag echt onhaalbaar? Probeer dan een vast ritme te vinden van minimaal drie tot vier keer per week. Besef wel dat elke dag die je overslaat, een kans is voor tandplak om zich vast te zetten.

Kan ik gewoon mijn eigen tandpasta gebruiken?

Absoluut niet, dat is echt een harde nee. Tandpasta voor mensen is hartstikke giftig voor honden. Het zit vol met stoffen als fluoride en, nog veel gevaarlijker, xylitol. Die zoetstof is extreem schadelijk en kan zelfs in kleine hoeveelheden al levensgevaarlijk zijn.

Kies dus altijd voor een speciale hondentandpasta. Die is veilig om door te slikken en heeft vaak een smaakje waar honden dol op zijn, zoals kip of rund. Dat maakt het poetsen meteen een stuk leuker voor je hond.

Help, mijn hond haat tandenpoetsen! Wat nu?

Geduld, geduld en nog eens geduld. De truc is om het stap voor stap op te bouwen en het leuk te maken. Begin heel rustig door je hond te laten wennen aan de aanraking van zijn bek en lippen. Beloon hem uitbundig en houd de sessies superkort. Pas als dat goed gaat, introduceer je de tandpasta en de tandenborstel.

Een handige tip: Smeer een beetje hondentandpasta op een likmat. Zo leert je hond de smaak associëren met iets leuks. Bovendien stimuleert het likken de speekselproductie, wat van nature al helpt het gebit schoon te houden.

Zijn van die kauwsticks een goed alternatief voor poetsen?

Kauwsticks zijn een geweldige aanvulling, maar ze kunnen het tandenpoetsen niet volledig vervangen. Door het kauwen schuurt de stick langs de tanden, wat zeker helpt om een deel van de tandplak weg te schrapen, vooral op de grote kiezen achterin. Maar het probleem is dat zo'n stick lang niet overal komt.

De tandenborstel blijft onmisbaar om alle hoekjes en vooral de belangrijke tandvleesrand goed schoon te maken. Zie die kauwsticks dus als een lekkere en nuttige extra in je dagelijkse routine voor een gezond en fris hondengebit.

Bij Lizzy & Lola vind je alles wat je nodig hebt om het gebit van je hond in topconditie te houden, van smakelijke tandpasta's tot handige likmatten. Investeer in de gezondheid van je maatje en ontdek vandaag nog ons assortiment!
https://www.lizzylola.com

Oké, als hondenbaasje weet je dat de gezondheid van je vriend voorop staat. Maar een van de meest voorkomende—en stiekemste—problemen is tandsteen. Het is veel meer dan alleen een paar gele vlekjes op de tanden. Zonder dat je het doorhebt, kan het uitgroeien tot een serieus gezondheidsrisico, met pijn, ontstekingen en zelfs het verlies van tanden tot gevolg.

Laten we dus eens goed kijken wat tandsteen precies is en waarom het zo belangrijk is om dit in de gaten te houden.

Wat is tandsteen bij je hond nu eigenlijk?

Het hele verhaal begint met iets wat we allemaal kennen: tandplak. Net als bij ons, vormt zich na elke maaltijd een zacht, plakkerig laagje op de tanden van je hond. Dit laagje bestaat uit speeksel, bacteriën en kleine voedselrestjes. Op zich is dat een normaal, dagelijks proces.

Het probleem ontstaat pas als die tandplak blijft zitten. De mineralen in het speeksel van je hond, zoals calcium, gaan een reactie aan met de plak. Hierdoor kristalliseert het en wordt het keihard. Dát is tandsteen, ook wel calculus genoemd.

Zie het zo: tandplak is als nat cement. Als het net is aangebracht, veeg je het zo weg. Maar als je het een dag laat staan, wordt het hard en is er geen beweging meer in te krijgen. Eenmaal gevormd, kun je tandsteen niet meer wegpoetsen met een tandenborstel.

Waarom tandsteen meer is dan een cosmetisch probleem

Die harde, ruwe laag tandsteen is de perfecte broedplaats voor nog méér bacteriën. Het ruwe oppervlak maakt het makkelijk voor nieuwe tandplak om zich vast te hechten, waardoor de laag steeds dikker wordt. Zo beland je in een vicieuze cirkel die voor serieuze problemen kan zorgen:

Een slechte adem (halitose): Die typische “hondenadem” wordt vaak veroorzaakt door bacteriën die zwavel produceren.
Ontstoken tandvlees (gingivitis): De bacteriën irriteren het tandvlees, dat rood en gezwollen wordt en makkelijk kan bloeden.
Parodontitis: Als je er niks aan doet, trekt de ontsteking dieper het tandvlees in en tast het zelfs het kaakbot aan.
Verlies van tanden: Uiteindelijk kunnen tanden los gaan zitten en uitvallen, of moet de dierenarts ze trekken.

Tandplak en tandsteen in een oogopslag

Om het verschil helder te maken, heb ik een kleine vergelijkingstabel gemaakt. Zo zie je direct wat de oorzaak is en wat het gevolg.

Kenmerk	Tandplak	Tandsteen
Uiterlijk	Zacht, kleverig, doorzichtig tot wit	Hard, ruw, gelig tot bruin/zwart
Samenstelling	Bacteriën, speeksel, voedselresten	Verharde (gemineraliseerde) tandplak
Locatie	Op het tandoppervlak, vooral langs de tandvleesrand	Vooral langs en onder de tandvleesrand
Verwijderen	Eenvoudig weg te poetsen met een tandenborstel	Alleen professioneel te verwijderen door een dierenarts
Gevolgen	Veroorzaakt tandvleesontsteking (gingivitis)	Leidt tot ernstige ontstekingen (parodontitis) en tandverlies

Kortom, tandplak is het begin van het probleem, maar tandsteen is waar de echte schade ontstaat. Door tandplak dagelijks aan te pakken, voorkom je dat het de kans krijgt om uit te harden tot tandsteen.

Een wijdverbreid en stil probleem

Veel baasjes denken dat het bij hun hond wel meevalt, maar de cijfers liegen er niet om. Wist je dat maar liefst 80 procent van de honden ouder dan drie jaar al een vorm van gebitsprobleem heeft? Bij kleinere rassen begint het zelfs nog vroeger: 60 tot 70 procent heeft al tandsteen vóór hun tweede verjaardag.

Een Nederlands onderzoek uit 2021 onder ruim 1.100 huisdiereigenaren liet iets schokkends zien: bijna twee miljoen honden en katten lijden in stilte pijn, zonder dat hun baasjes het doorhebben.

Honden zijn meesters in het verbergen van pijn. Ze stoppen niet met eten, tenzij het écht niet anders kan. Daarom is het zo belangrijk dat jij, als baasje, alert bent. Nu je weet wat tandsteen is en waarom het een risico vormt, ben je al een heel eind op weg om het gebit van je maatje gezond te houden. In de volgende hoofdstukken gaan we dieper in op hoe je de signalen herkent en wat je kunt doen aan preventie en behandeling.

Hoe een onschuldig laagje tandplak uitgroeit tot tandsteen

Het hele proces van tandplak naar tandsteen gebeurt stiekem, vaak onzichtbaar voor het blote oog. Het begint allemaal al een paar minuten na het eten. Voedselrestjes, speeksel en bacteriën vormen samen een kleverig, zacht laagje op de tanden van je hond. Dit noemen we tandplak.

Op dit punt is er nog niet veel aan de hand. Dit laagje is nog zacht en kun je met een tandenborstel relatief makkelijk verwijderen. Maar als je niks doet, begint de ellende pas echt. De mineralen in het speeksel, zoals calcium en fosfaat, reageren met de plak. Je kunt het vergelijken met cement dat langzaam uithardt.

Binnen 24 tot 72 uur kan die zachte plak al veranderen in een harde, ruwe korst die muurvast zit op het tandglazuur. Dat is tandsteen. En dat ruwe oppervlak is de perfecte schuilplaats voor nog meer bacteriën om zich te nestelen.

Van een slechte adem naar een pijnlijke ontsteking

Een slechte adem is vaak het eerste signaal, maar de echte problemen spelen zich dieper af, langs de rand van het tandvlees. De bacteriën in het tandsteen produceren continu gifstoffen en zuren die het tandvlees irriteren en aanvallen.

Dit leidt tot de eerste fase van gebitsproblemen: gingivitis, oftewel tandvleesontsteking. Het tandvlees wordt rood, zwelt op en kan zelfs gaan bloeden bij aanraking. Hoewel het voor je hond pijnlijk is, is er ook goed nieuws: in dit stadium is de ontsteking nog volledig te genezen met een professionele gebitsreiniging en goede thuisverzorging.

Tandplak is eigenlijk gewoon een klomp bacteriën. Als je de tanden niet regelmatig poetst—iets wat slechts 14 procent van de Nederlandse baasjes doet—verhardt die plak tot tandsteen. Dit ruwe laagje is de ideale broedplaats voor bacteriën die ernstige ontstekingen kunnen veroorzaken.

Als de ontsteking dieper doordringt

Laat je gingivitis onbehandeld, dan kruipt de ontsteking letterlijk onder de tandvleesrand. Hier begint parodontitis, een veel ernstigere aandoening die helaas onomkeerbaar is. De bacteriën tasten niet alleen het tandvlees aan, maar ook de dieper gelegen weefsels en zelfs het kaakbot dat de tanden en kiezen op hun plek houdt.

De gevolgen zijn pijnlijk en ingrijpend:

Terugtrekkend tandvlees: De tandwortels komen bloot te liggen, wat extreem gevoelig is.
Diepe ‘pockets’: Er ontstaan ruimtes tussen de tand en het tandvlees waar bacteriën en voedselresten zich ophopen, waardoor de ontsteking alleen maar erger wordt.
Wortelabcessen: Pijnlijke ontstekingshaarden in het kaakbot die zelfs kunnen leiden tot een kaakbreuk.
Losse tanden en kiezen: Uiteindelijk wordt het kaakbot zo erg aangetast dat tanden hun houvast verliezen en uitvallen.

De verborgen impact op de rest van het lichaam

Het gevaar van tandsteen stopt niet in de bek van je hond. De bacteriën uit de ontstekingen kunnen via het bloedende tandvlees in de bloedbaan terechtkomen. Eenmaal daar kunnen ze door het hele lichaam reizen en zich nestelen in belangrijke organen.

Dit kan leiden tot serieuze gezondheidsproblemen die de levensverwachting van je hond direct bedreigen:

Hartproblemen: De bacteriën kunnen de hartkleppen beschadigen en levensgevaarlijke ontstekingen (endocarditis) veroorzaken.
Nierschade: De nieren moeten continu de bacteriën uit het bloed filteren. Deze overbelasting kan leiden tot nierfalen.
Leverinfecties: Ook de lever kan worden aangetast door de constante stroom bacteriën.

Het is dus absoluut geen overdrijving: een slecht gebit is een bedreiging voor de algehele gezondheid van je hond. Wat begint als een onschuldig laagje plak, kan uitgroeien tot een probleem dat de levenskwaliteit en levensduur van je maatje flink kan verkorten. Vroeg ingrijpen en preventie zijn daarom goud waard.

De symptomen van tandsteen bij je hond herkennen

Honden zijn meesters in het verbergen van pijn. Dat zit nu eenmaal in hun natuur. Hierdoor blijven gebitsproblemen vaak veel te lang onder de radar. Gelukkig zijn er duidelijke signalen die je als baasje kunt leren herkennen. Zie het als een soort detectivewerk voor het gebit van je hond; als je weet waar je op moet letten, kun je problemen vroegtijdig aanpakken voordat ze serieus worden.

Het begint allemaal met goed kijken. De meest duidelijke aanwijzing is de aanslag die je met het blote oog kunt zien. Wat vaak begint als een dun, gelig laagje langs de tandvleesrand, kan uitgroeien tot dikke, bruine of zelfs zwarte korsten. Dat is het verharde tandsteen.

Kijk ook goed naar het tandvlees. Gezond tandvlees is mooi stevig en heeft een lichtroze kleur. Is het rood, gezwollen of bloedt het snel? Dat is een klassiek teken van gingivitis, een tandvleesontsteking die wordt veroorzaakt door de bacteriën in de tandplak en het tandsteen.

Deze infographic laat perfect zien hoe tandplak zich ontwikkelt tot tandsteen en wat de gevolgen daarvan zijn.

Het maakt pijnlijk duidelijk hoe snel dit proces kan gaan en dat de problemen verder reiken dan alleen het gebit. Vroegtijdig herkennen is dus echt de sleutel.

Let op subtiele gedragsveranderingen

Naast wat je in de bek van je hond ziet, kan zijn gedrag je ook ontzettend veel vertellen. Omdat gebitsproblemen pijn doen, gaat je hond zijn gewoontes vaak onbewust aanpassen om het ongemak te vermijden. Hou deze veranderingen dus goed in de gaten:

Ander eetgedrag: Eet je hond ineens langzamer? Vallen er brokjes uit zijn mond of kauwt hij nog maar aan één kant? Dit kan wijzen op pijnlijke tanden of kiezen.
Minder interesse in speelgoed: Als je hond zijn favoriete kauwspeeltje of trekspelletje plotseling links laat liggen, is dat vaak omdat kauwen te pijnlijk is geworden.
Meer kwijlen: Overmatig kwijlen, soms zelfs met een spoortje bloed erin, is een veelvoorkomend signaal van mondproblemen.
Met poten langs de bek wrijven: Honden proberen de pijn soms te verzachten door met hun poten over hun snuit te wrijven of met hun kop langs meubels te schuren.
Terughoudend bij aanraking: Draait je hond zijn kop weg of gromt hij zelfs als je zijn bek wilt aaien? Dit kan een teken zijn van pijn in zijn mond.

Wanneer je direct de dierenarts moet bellen

Sommige symptomen zijn echte alarmbellen die vragen om onmiddellijke actie. Wacht niet met een bezoek aan de dierenarts als je een van de volgende signalen opmerkt:

Een slechte adem wordt vaak weggelachen als een "typische hondenadem", maar dat is het bijna nooit. Een gezond hondengebit ruikt redelijk neutraal. Een sterke, vieze geur wijst vrijwel altijd op een overmatige groei van bacteriën en waarschijnlijk een onderliggende ontsteking.

Als je hond een of meerdere van deze symptomen laat zien, is het echt slim om een afspraak te maken. Zelfs als je alleen een sterke adem of lichte verkleuring ziet, is een controle een goed idee. Lees meer over de verschillende symptomen van tandsteen bij honden en hoe je ze kunt interpreteren. Hoe eerder je tandsteen bij je hond aanpakt, hoe makkelijker de behandeling en hoe kleiner de kans op blijvende schade.

Een gezond gebit? Dat begint gewoon thuis!

Als je eenmaal weet hoe snel tandplak verandert in dat hardnekkige, gele tandsteen, snap je meteen waarom voorkomen véél beter is dan genezen. En het goede nieuws is: thuis kun je echt het verschil maken. De kunst is om een routine te vinden die bij jou en je hond past, zodat het geen vervelend klusje wordt, maar een normaal onderdeel van jullie dagelijkse zorg.

De allerbeste methode om tandplak weg te halen en tandsteen te voorkomen, is en blijft tandenpoetsen. Echt waar, geen enkel ander middeltje haalt dat kleverige laagje bacteriën zo effectief weg voordat het de kans krijgt om hard te worden.

Hulp, mijn hond haat tandenpoetsen!

Geen paniek, je bent absoluut niet de enige. Tandenpoetsen kun je gelukkig aanleren. Met een flinke dosis geduld en een positieve insteek krijg je zelfs de meest koppige viervoeter zover.

Kies de juiste spullen: Gebruik altijd speciale tandpasta voor honden. Tandpasta voor mensen bevat fluoride en xylitol, wat hartstikke giftig is voor honden. Hondentandpasta smaakt lekker (naar kip of lever, bijvoorbeeld) en mag je hond gewoon doorslikken. Voor de borstel kun je een zachte hondentandenborstel, een borsteltje voor op je vinger, of zelfs een gaasje gebruiken.
Even snuffelen: Laat je hond eerst rustig kennismaken met de tandenborstel en de pasta. Geef een likje tandpasta van je vinger, alsof het een snoepje is.
Wennen aan je vingers: Raak heel zachtjes en kort de lippen en tanden van je hond aan. Beloon hem meteen met je stem of een kleine traktatie. Dit herhaal je een paar dagen, tot hij er helemaal ontspannen onder blijft.
De eerste poetsbeweging: Doe een klein beetje pasta op de borstel of je vinger. Til de lip van je hond op en poets zachtjes één of twee tanden met een draaiende beweging. Begin bij de buitenkant van de kiezen en hoektanden, want daar hoopt tandsteen zich het snelst op.
Bouw het rustig op: Poets elke dag een tandje meer. Houd de sessies lekker kort en eindig altijd met iets leuks. Ga je hond nooit dwingen, want dan leert hij alleen maar dat het iets vervelends is.

Onthoud: regelmaat is belangrijker dan perfectie. Zelfs als je maar drie tot vier keer per week poetst, maak je al een wereld van verschil en verklein je de kans op serieuze gebitsproblemen enorm.

Wat als tandenpoetsen écht niet lukt?

Soms is tandenpoetsen gewoon geen optie. Gelukkig zijn er ook andere manieren om het gebit van je hond te ondersteunen. Hoewel niets tandenpoetsen helemaal kan vervangen, helpt een slimme combinatie van verschillende methodes zeker om de mondhygiëne een boost te geven.

Speciale brokken voor het gebit: Sommige voedingen hebben brokken met een speciale vorm en textuur. Tijdens het kauwen ‘schuren’ deze brokken langs de tanden, waardoor tandplak mechanisch wordt verwijderd.
Goede kauwsnacks en speeltjes: Kauwen is de natuurlijke tandenborstel van een hond. Goede kauwproducten schrapen langs het gebit en masseren het tandvlees. Kies wel voor veilige, verteerbare snacks. Vermijd keiharde dingen zoals hertengeweien of botten, want die kunnen de tanden beschadigen.
Wateradditieven en mondsprays: Dit zijn vloeistoffen die je aan het drinkwater toevoegt of direct in de bek sprayt. Ze bevatten vaak enzymen die de bacteriegroei remmen en zorgen voor een frissere adem.
Natuurlijke supplementen zoals kelp: Bepaalde algen, zoals de bruine zeewier Ascophyllum nodosum (kelp), bevatten een stofje dat kan helpen om bestaand tandsteen zachter te maken. Het zorgt er ook voor dat nieuwe tandplak minder makkelijk hecht. Je strooit het meestal als een poeder over het voer.

Het is wel belangrijk om te weten dat je bestaand, keihard tandsteen niet zelf weg krijgt. De methoden hierboven zijn puur bedoeld als preventie. Bekijk ons assortiment voor diverse oplossingen voor tandverzorging die je makkelijk kunt toevoegen aan de routine van jouw hond.

Methoden voor gebitsverzorging thuis vergeleken

Elke methode heeft zijn eigen voor- en nadelen. Deze tabel geeft je een handig overzicht, zodat je de beste mix voor jouw hond kunt samenstellen.

Methode	Effectiviteit	Inspanning Baasje	Ideaal Voor
Tandenpoetsen	Zeer hoog	Hoog (dagelijks)	Iedereen; de gouden standaard
Gebitsverzorgende brokken	Gemiddeld	Zeer laag	Honden die brokken eten
Kauwsnacks & speeltjes	Gemiddeld	Laag	Honden met een grote kauwbehoefte
Wateradditieven/sprays	Laag tot gemiddeld	Zeer laag	Extra ondersteuning, makkelijk in gebruik
Natuurlijke supplementen	Laag tot gemiddeld	Zeer laag	Ondersteuning van binnenuit

Door een paar van deze methodes te combineren, geef je je hond de beste kans op een gezond en pijnvrij gebit. Het kost misschien een beetje moeite, maar het bespaart je hond een hoop ellende en jou een flinke rekening bij de dierenarts.

Hoe een professionele gebitsreiniging werkt

Oké, je doet je best met tandenpoetsen en kauwspeeltjes, maar soms is het gewoon niet genoeg. Als dat hardnekkige tandsteen eenmaal zit, is er maar één echt goede oplossing: een professionele gebitsreiniging bij de dierenarts. Ik snap dat het idee van je hond onder narcose brengen best spannend is, maar het is echt de enige manier om het gebit weer helemaal schoon en gezond te krijgen.

Laten we stap voor stap doornemen wat er precies gebeurt. Dan weet je precies waarom dit zo’n belangrijke behandeling is.

Alles begint met een goede voorbereiding. Vooral bij wat oudere honden doet de dierenarts vaak eerst een bloedonderzoek. Hiermee checken ze of de organen, zoals de lever en nieren, tiptop in orde zijn om de narcose veilig te doorstaan.

De behandeling stap voor stap

Zodra je hond rustig slaapt, kan het echte werk beginnen. De dierenarts of paraveterinair kan nu het hele gebit inspecteren, iets wat bij een wakkere hond natuurlijk nooit lukt. Ze kijken veel verder dan alleen het zichtbare tandsteen; het gaat juist om wat er onder de tandvleesrand schuilt.

De reiniging zelf bestaat uit een paar cruciale stappen:

Tandsteen verwijderen: Met ultrasone apparatuur wordt het zichtbare tandsteen van de tanden getrild. Dit apparaatje trilt op een hoge frequentie de harde aanslag los, zonder het glazuur te beschadigen.
Reinigen onder het tandvlees: Dit is misschien wel de allerbelangrijkste stap. Met speciale handinstrumenten (curettes) wordt de plak en het tandsteen weggehaald uit de ‘pockets’, de ruimtes tussen tand en tandvlees. Hier pak je de ontsteking (parodontitis) bij de wortel aan.
Polijsten: Als alle aanslag weg is, worden de tanden gepolijst met een speciale pasta. Dit maakt het tandoppervlak spiegelglad, waardoor nieuwe tandplak veel minder makkelijk kan hechten. Een slimme zet voor de toekomst!
Tandheelkundige röntgenfoto’s: Vaak worden er ook foto’s gemaakt. Hiermee kan de dierenarts de gezondheid van de wortels en het kaakbot beoordelen – dingen die je met het blote oog simpelweg niet ziet.
Eventuele extracties: Blijkt tijdens de inspectie dat een tand of kies niet meer te redden is? Dan wordt deze meteen getrokken. Dat voorkomt een hoop pijn en verdere problemen.

Waarom narcose echt nodig is

Je komt ze soms tegen: aanbieders van 'narcosevrije gebitsreiniging'. Geloof me, dat is geen goed idee. Zonder narcose kunnen ze hooguit wat zichtbaar tandsteen wegkrabben. Het echte gevaar – de bacteriën onder het tandvlees – blijft gewoon zitten. De kern van het probleem wordt dus niet aangepakt.

Narcose zorgt ervoor dat de behandeling grondig, veilig en volledig pijnloos verloopt.

Wanneer tandvlees ontstoken is en bloedt, kunnen bacteriën via de bloedbaan het lichaam van je hond binnendringen. Dit gebeurt jaarlijks bij zo'n 840.000 Nederlandse honden. Die bacteriën kunnen dan lelijke infecties veroorzaken in belangrijke organen, zoals de nieren en het hart.

Een professionele reiniging is geen cosmetische opfrisbeurt. Het is een medische ingreep die de algehele gezondheid van je hond beschermt. Het stopt de pijn, geneest ontstekingen en voorkomt dat bacteriën zich door het lichaam verspreiden.

Na de behandeling mag je maatje, zodra hij weer goed wakker is, mee naar huis. Je krijgt dan advies over de nazorg, bijvoorbeeld wat zacht voer voor een paar dagen en eventueel pijnstilling. Dit is trouwens hét perfecte moment om thuis een frisse start te maken met een goede poetsroutine. Lees hier meer over het onderhouden van een schoon hondengebit na een reiniging.

Veelgestelde vragen over het hondengebit

Als baasje zit je vast nog met een paar vragen over het gebit van je hond. Logisch, want goede mondzorg is superbelangrijk, maar roept vaak ook een hoop vragen op. Hieronder krijg je heldere, praktische antwoorden op de meest voorkomende vragen over tandsteen bij honden en de verzorging van hun tanden.

Vanaf welke leeftijd moet ik beginnen met tandenpoetsen?

Het korte antwoord? Zo vroeg mogelijk! De allerbeste tijd om je hond te laten wennen aan tandenpoetsen is als hij nog een puppy is, zo rond de drie tot vier maanden oud. Op die leeftijd zijn ze nog lekker nieuwsgierig en staan ze open voor alles wat je ze leert.

In het begin draait het niet om een perfect schoon gebit, maar puur om de gewenning. Laat je pup wennen aan je vingers in zijn bekkie, aan de smaak van speciale hondentandpasta en aan het gevoel van een tandenborstel. Maak er een positief en dagelijks ritueel van met een dikke beloning achteraf. Zo wordt het later, als het volwassen gebit doorkomt, geen gevecht.

Begin je pas bij een volwassen hond? Geen paniek, het kan nog steeds. Wees dan gewoon extra geduldig en bouw het in héél kleine, positieve stapjes op.

Kan ik tandsteen zelf weghalen met een krabber?

Nee, absoluut niet. Dit is een vraag die we vaak horen, maar zelf gaan krabben aan het gebit van je hond is gevaarlijk en wordt met klem afgeraden. Het lijkt misschien een snelle fix, maar de risico’s zijn echt te groot.

Zo'n tandkrabber is een scherp ding. De kans dat je uitschiet en het gevoelige tandvlees van je hond raakt, is enorm. Dat doet niet alleen pijn, maar je creëert ook wondjes waar bacteriën vrij spel hebben, wat weer kan leiden tot nare ontstekingen. Bovendien is de kans groot dat je krassen maakt in het tandglazuur.

Tandglazuur is het supersterke, beschermende laagje om een tand. Als het eenmaal beschadigd is, groeit het nooit meer terug. Juist in die krasjes hecht nieuwe tandplak zich nog makkelijker, waardoor je het probleem op de lange termijn alleen maar erger maakt.

En onthoud: het écht gevaarlijke tandsteen zit onder de tandvleesrand. Daar kom je met een krabbertje nooit bij. Laat het verwijderen van tandsteen dus altijd over aan de enige die het veilig kan: de dierenarts.

Zijn bepaalde hondenrassen gevoeliger voor tandsteen?

Jazeker. Hoewel in principe elke hond tandsteen kan krijgen, hebben sommige rassen er gewoon veel meer aanleg voor. Dit heeft vaak te maken met de bouw van hun schedel en de stand van hun tanden.

Kleine hondenrassen: Denk aan Chihuahua's, Yorkshireterriërs, Maltezers en Teckels. Hun tanden staan vaak propvol in een kleine kaak, waardoor etensresten makkelijk klem komen te zitten.
Rassen met een korte snuit (brachycefale rassen): Mopshonden, Franse Bulldogs en Shih Tzus hebben door hun korte kaak vaak een wat rommelig gebit. Dit zorgt voor allerlei hoekjes en gaatjes waar tandplak zich ophoopt.
Poedels en vergelijkbare rassen: Deze honden hebben vaak een andere samenstelling van hun speeksel, waardoor tandplak sneller hard wordt en verandert in tandsteen.

Heb jij een hond van zo'n ras? Dan is het extra belangrijk om al op jonge leeftijd te starten met preventieve zorg en het gebit goed in de gaten te houden.

Hoe vaak heeft mijn hond een professionele reiniging nodig?

Dat hangt echt helemaal af van jouw hond: zijn ras, leeftijd en hoe goed je het gebit thuis bijhoudt. Er is dus geen vaste regel die voor elke hond geldt. Een jaarlijkse gebitscontrole bij de dierenarts is voor de meeste honden een prima uitgangspunt. Tijdens die check kan de dierenarts perfect inschatten of een professionele reiniging nodig is.

Voor honden met een hoog risico, zoals de kleine rassen die we net noemden, kan het vaker nodig zijn, soms zelfs om het jaar. Andere honden, zeker als jij thuis elke dag trouw de tanden poetst, hebben misschien maar eens in de paar jaar een schoonmaakbeurt nodig, of soms zelfs helemaal niet.

Let vooral zelf goed op de signalen. Zie je de eerste geelbruine aanslag verschijnen die je niet meer wegkrijgt? Of ruik je een slechte adem? Wacht dan niet op de jaarlijkse controle, maar maak gewoon een afspraak. Vroeg ingrijpen voorkomt dat de problemen erger worden en de behandeling ingrijpender (en duurder) uitpakt.

Bij Lizzy & Lola weten we hoe belangrijk de gezondheid van je hond is. Ontdek ons zorgvuldig gekozen assortiment met producten voor tandverzorging die helpen om het gebit van je maatje schoon en fris te houden. Bezoek ons op https://www.lizzylola.com en geef je hond de zorg die hij verdient.

Als hondenbaasje wil je natuurlijk het allerbeste voor je viervoeter. Maar er is één sluipend gevaar dat vaak over het hoofd wordt gezien: tandsteen. Het ziet er misschien onschuldig uit als een gelige of bruine aanslag op de tanden, maar het is veel meer dan een cosmetisch dingetje. Het is dé hoofdoorzaak van serieuze gebitsproblemen die het welzijn van je hond flink kunnen ondermijnen.

Waarom tandsteen een verborgen gevaar is

Veel baasjes denken bij een beetje aanslag: “ach, dat valt wel mee”. Maar juist daar begint een pijnlijk proces. Tandsteen bij honden is geen simpel vlekje; het is een keiharde laag die een perfecte broedplaats vormt voor schadelijke bacteriën.

Het begint allemaal heel onschuldig met tandplak. Dit is een zacht, kleverig en bijna onzichtbaar laagje dat zich de hele dag door op de tanden vormt. Het bestaat uit een mix van speeksel, voedselrestjes en bacteriën.

Als je die tandplak niet weghaalt, gebeurt er iets. De mineralen in het speeksel van je hond reageren met de plak, waardoor het langzaam uithardt. Binnen 24 tot 48 uur kan zachte plak al veranderen in hard tandsteen.

Je kunt het goed vergelijken met kalkaanslag in je douche. Een vers laagje kalkaanslag veeg je zo weg, maar als je het weken laat zitten, wordt het een harde, ruwe korst die je er met geen mogelijkheid meer af krijgt. Tandsteen werkt precies zo: eenmaal gevormd, hecht het zich als een soort cement aan het tandoppervlak.

Tandsteen is meer dan een esthetisch probleem; het is de fundering voor tandvleesontsteking, pijn en zelfs het verlies van tanden. De oorzaak – tandplak – aanpakken is de enige echte oplossing.

Van zachte plak naar hard cement

De overgang van tandplak naar tandsteen is een geleidelijk proces met grote gevolgen. Het ruwe oppervlak van tandsteen werkt als een magneet voor nieuwe bacteriën en plak. Zo ontstaat een vicieuze cirkel waarin het probleem zichzelf alleen maar erger maakt.

Wat veel baasjes niet beseffen, is hoe serieus de gevolgen kunnen zijn. De bacteriën kruipen onder de tandvleesrand en veroorzaken daar ontstekingen (gingivitis). Dit leidt tot:

Pijn en ongemak: Honden zijn meesters in het verbergen van pijn, maar ontstoken tandvlees doet echt zeer.
Bloedend en terugtrekkend tandvlees: Hierdoor komen de kwetsbare tandwortels pijnlijk bloot te liggen.
Verlies van tanden: Uiteindelijk kan de ontsteking zelfs het kaakbot aantasten, waardoor tanden los gaan zitten en uitvallen.

Een wijdverspreid probleem in Nederland

Als je hond hier last van heeft, ben je zeker niet de enige. Tandsteen bij honden is een gigantisch probleem. Onderzoek laat zien dat maar liefst 85% van de honden in Nederland kampt met gebitsproblemen.

Vooral kleine rassen zijn extra kwetsbaar. Al vanaf de leeftijd van 6 maanden heeft 60-70% van hen last van tandsteen, en dit loopt op tot 80% vóór hun tweede verjaardag. Het is dus superbelangrijk om al op jonge leeftijd te beginnen met preventieve zorg.

Dit proces van plak naar tandsteen is de start van veel verborgen leed. Daarom is het cruciaal om te begrijpen wat het is en hoe je het kunt voorkomen. In de volgende secties duiken we dieper in het herkennen van de signalen en wat je kunt doen om het gebit van je hond weer gezond te krijgen én te houden.

De stille signalen van gebitsproblemen herkennen

Honden zijn kampioenen in het verbergen van pijn. Dat is een oerinstinct: in het wild wil je geen zwakte tonen. Superhandig voor hen, maar voor ons baasjes maakt het de boel lastig. Je hond zal niet snel janken van de tandpijn, maar hij geeft wel degelijk subtiele hints. Aan ons de taak om die stille taal te leren spreken.

Een van de luidste signalen die je echt niet kunt negeren, is een slechte adem (halitose). Veel mensen doen het af als een typische ‘hondenadem’, maar een constant penetrante geur is absoluut niet normaal. Het is bijna altijd een teken van een bacterie-explosie in de bek, aangejaagd door tandplak en tandsteen.

Kijk ook eens goed in die bek. Hoe zien de tanden en het tandvlees eruit? Gezond tandvlees hoort mooi roze en stevig te zijn. Zie je rood, gezwollen of zelfs bloedend tandvlees? Dat is een alarmsignaal voor gingivitis (tandvleesontsteking), een direct gevolg van tandsteen bij honden.

Gedragsveranderingen die pijn verraden

Omdat honden pijn niet duidelijk laten zien, uit het zich vaak in hun gedrag. Soms zijn die veranderingen zo klein dat je ze makkelijk mist. Let daarom eens extra goed op de dagelijkse routine van je maatje.

Een plotselinge verandering in eetgewoonten is een klassieker. Misschien valt het je op dat je hond:

Langsamer eet dan je gewend bent of opeens een kieskeurige eter wordt.
Brokjes uit zijn bek laat vallen of met zijn kop schudt tijdens het eten.
Zijn kauwtechniek aanpast en ineens maar aan één kant van zijn mond kauwt.
Zijn harde brokken laat staan en ineens een duidelijke voorkeur heeft voor zacht voer.

Zijn speelgedrag kan ook een hint zijn. Een hond die normaal gesproken helemaal losgaat op zijn favoriete kauwspeeltje maar er nu met een boog omheen loopt, heeft mogelijk pijn. Dat harde speeltje drukt dan pijnlijk op ontstoken tandvlees of een losse tand.

Dat hij weigert te kauwen is vaak geen koppigheid, maar een duidelijke schreeuw om hulp. Je hond probeert je te vertellen dat er iets niet pluis is in zijn bek.

De complete checklist voor gebitsproblemen

Om het je wat makkelijker te maken, heb ik een overzicht gemaakt van de belangrijkste signalen die op gebitsproblemen door tandsteen kunnen wijzen.

Wat je kunt zien:
- Gele of bruine aanslag op de tanden (tandsteen).
- Rood, opgezwollen of bloedend tandvlees.
- Loszittende of afgebroken tanden.
- Meer kwijlen dan normaal, soms zelfs met wat bloed erbij.
Wat je kunt merken:
- Minder eetlust of duidelijk moeite met eten.
- Wrijven met een poot langs zijn snuit of met zijn kop over de grond.
- Prikkelbaar of zelfs wat agressief reageren als je zijn kop aanraakt.
- Minder interesse in kauwspeeltjes.

Helaas is dit een gigantisch probleem. Schattingen laten zien dat zo’n 80% van de honden ouder dan 3 jaar in Nederland gebitsproblemen heeft. Symptomen als bruine vlekken en bloedend tandvlees wijzen op pijn, iets waar naar schatting wel 840.000 honden last van hebben. De pijn kan zelfs zo erg zijn dat een hond zichzelf niet meer goed kan wassen, waardoor ook de vacht eronder lijdt.

Door deze signalen op tijd te herkennen, kun je ingrijpen voordat een klein ongemak uitgroeit tot een serieus gezondheidsprobleem. In het volgende hoofdstuk duiken we dieper in hoe problemen in de bek de rest van het lichaam kunnen beïnvloeden.

Waarom een vies gebit een gevaar is voor de algehele gezondheid

Wat in de bek van je hond gebeurt, blijft helaas niet zomaar in de bek. Veel baasjes denken bij tandsteen aan een lokaal probleem – een beetje vies, misschien een slechte adem. De realiteit is een stuk serieuzer. Een ongezond gebit kan namelijk een domino-effect hebben op het hele lichaam van je hond.

De grote boosdoener? De enorme hoeveelheid bacteriën die zich in tandplak en tandsteen nestelen. Deze bacteriën zorgen voor tandvleesontsteking (gingivitis), waardoor het tandvlees rood, gezwollen en gevoelig wordt.

Het wordt pas echt link als het tandvlees zo ontstoken raakt dat het gaat bloeden. Zelfs een piepklein wondje, ontstaan tijdens het eten of kauwen op een speeltje, is al een open deur voor bacteriën. Via die wondjes glippen ze zo de bloedbaan in.

De gevaarlijke reis van bacteriën door het lichaam

Eenmaal in de bloedbaan kunnen die bacteriën door het hele lichaam van je hond reizen. Zie het als een soort snelweg waarop deze minuscule indringers meeliften naar de meest vitale organen. Dit proces heet bacteriëmie en kan stilletjes voor flinke schade zorgen.

De bacteriën kunnen zich hechten aan weefsels en daar nieuwe ontstekingen veroorzaken. De organen die het vaakst de klos zijn:

Het hart: Bacteriën kunnen op de hartkleppen gaan zitten en daar een serieuze ontsteking (endocarditis) veroorzaken. Dit kan leiden tot hartruis en in het ergste geval zelfs tot hartfalen.
De nieren: Deze organen filteren continu het bloed en zijn daardoor extra kwetsbaar. Een constante aanvoer van bacteriën kan de nieren overbelasten en leiden tot chronische ontstekingen, waardoor de nierfunctie achteruitgaat.
De lever: Net als de nieren is de lever een groot filter. Bacteriën kunnen hier abcessen of ontstekingen veroorzaken, wat de algehele conditie van je hond flink ondermijnt.

Het verraderlijke is dat deze problemen zich vaak onopgemerkt ontwikkelen. Je hond lijkt misschien alleen wat last van zijn tanden te hebben, terwijl er van binnen veel meer aan de hand is.

Een gezond gebit is een investering in een langer, gelukkiger leven

De link tussen een slecht gebit en de algehele gezondheid is dus keihard. Tandsteen bij honden aanpakken is daarom veel meer dan een cosmetische kwestie of het verhelpen van een slechte adem. Het is een van de belangrijkste dingen die je kunt doen voor de gezondheid en levensverwachting van je hond.

Een schone, gezonde bek is de eerste verdedigingslinie tegen een hele reeks serieuze ziektes. Door het gebit van je hond goed te verzorgen, bescherm je dus niet alleen zijn tanden, maar ook zijn hart, nieren en lever.

Bovendien is het immuunsysteem van je hond constant bezig om de bacteriën uit de mond te bestrijden. Dat kost ontzettend veel energie. Een hond met een chronisch ontstoken gebit heeft een immuunsysteem dat continu ‘aan’ staat. Dit maakt hem zwakker en dus vatbaarder voor andere infecties en kwalen.

Door het gebit schoon te houden, geef je het immuunsysteem van je hond de rust die het nodig heeft. Studies laten keer op keer zien dat honden met een goed onderhouden gebit niet alleen een betere levenskwaliteit hebben, maar gemiddeld ook langer leven.

Het moge duidelijk zijn: de impact van een vies gebit reikt veel verder dan de mond. Laten we daarom eens kijken hoe je deze problemen effectief kunt voorkomen met een goede poetsroutine thuis.

Een praktisch stappenplan voor gebitsverzorging thuis

Een gezond gebit voor je hond begint niet pas in de dierenartspraktijk, maar gewoon bij jou thuis. Met een goede routine kun je de vorming van tandplak – de boosdoener die uithardt tot tandsteen – een flinke stap voor zijn. Het klinkt misschien als een hele klus, maar met de juiste aanpak is het makkelijker dan je denkt.

Tandenpoetsen: nog steeds de gouden standaard

Laten we eerlijk zijn: niets werkt zo goed als ouderwets tandenpoetsen. De mechanische wrijving van een borstel is simpelweg de allerbeste manier om die zachte, plakkerige laag tandplak te verwijderen voordat het de kans krijgt om te veranderen in keihard tandsteen.

Elke dag poetsen is het ideaal, maar zelfs drie keer per week maakt al een wereld van verschil. Het allerbelangrijkste is dat je het volhoudt. Consistentie is de sleutel tot een gezonde gewoonte die het gebit van je hond op de lange termijn beschermt.

Stap voor stap: zo leer je je hond tandenpoetsen

Is het idee van een tandenborstel in de bek van je hond nog een ver-van-je-bedshow? Geen paniek. Met een beetje geduld en een positieve instelling kun je vrijwel elke hond eraan laten wennen. Het geheim? Bouw het rustig op en maak er een leuk en belonend ritueel van.

Zorg dat je hond ontspannen is en begin rustig.

Wennen aan de smaak: Smeer een klein beetje hondentandpasta (gebruik nooit tandpasta voor mensen!) op je vinger en laat je hond eraan snuffelen en likken. Herhaal dit een paar dagen, zodat de smaak een positieve associatie krijgt.
De bek aanraken: Als de smaak is goedgekeurd, wrijf je voorzichtig met je vinger en de tandpasta over de buitenkant van zijn tanden en tandvlees. Begin met de makkelijke plekken, zoals de hoektanden en voorste kiezen.
De tandenborstel introduceren: Nu is het tijd voor de borstel. Laat je hond er eerst aan ruiken en likken. Een zachte vingerborstel of een speciale hondentandenborstel met een schuine kop werkt vaak het prettigst.
Beginnen met poetsen: Maak zachte, ronddraaiende bewegingen en poets een paar tanden tegelijk. Focus vooral op de rand van het tandvlees, want daar hoopt de meeste tandplak zich op. De binnenkant van de tanden is minder cruciaal, omdat de tong daar van nature al veel schoonmaakt.
Opbouwen en belonen: Breid de poetssessie elke dag een klein beetje uit. Houd het kort en eindig altijd met iets positiefs: een dikke knuffel, zijn favoriete spelletje of een gezonde beloning. Zo blijft het leuk!

Geduld is echt de sleutel. Dwing je hond nooit. Het doel is niet om binnen een week een perfect gepoetst gebit te hebben, maar om een levenslange, stressvrije gewoonte op te bouwen.

Realistische alternatieven en aanvullingen

Is tandenpoetsen écht geen optie of zoek je iets extra’s voor je routine? Gelukkig zijn er meer wegen die naar een gezonde hondenbek leiden. Hoewel ze poetsen niet volledig vervangen, dragen ze zeker hun steentje bij.

Tandverzorgingsgels en sprays: Deze handige producten bevatten vaak enzymen of antibacteriële stofjes die tandplak helpen afbreken. Je brengt ze direct aan op de tanden en laat het speeksel en de tong van je hond de rest doen.
Voedingssupplementen: Misschien heb je weleens gehoord van poeders op basis van zeewier (zoals Ascophyllum nodosum). Je strooit dit simpelweg over het voer. De actieve ingrediënten komen via de bloedbaan in het speeksel terecht en helpen zo tandsteen te verzachten en nieuwe plakvorming tegen te gaan.
Functionele kauwproducten: Een goede kauwsnack of een speciaal speeltje kan door de schurende werking helpen de tanden schoon te houden. Let wel goed op de ingrediënten en de hardheid – te harde snacks kunnen juist tanden beschadigen.

Deze infographic laat zien hoe bacteriën uit onbehandeld tandsteen via de bloedbaan naar vitale organen kunnen reizen.

Dit proces onderstreept nog maar eens waarom goede gebitsverzorging thuis zo ontzettend belangrijk is voor de algehele gezondheid van je hond.

Methoden voor thuiszorg vergeleken

Elke methode heeft zijn eigen voor- en nadelen. Deze tabel helpt je snel de beste aanpak voor jou en je hond te kiezen.

Methode	Effectiviteit	Frequentie	Geschikt voor
Tandenpoetsen	Zeer hoog (gouden standaard)	Idealiter dagelijks	Alle honden, mits rustig aangeleerd
Gels & Sprays	Goed (ondersteunend)	Dagelijks	Honden die poetsen niet of lastig toelaten
Kauwproducten	Matig (mechanische reiniging)	Afhankelijk van product	Honden met een sterke kauwbehoefte
Voedingssupplementen	Goed (werkt van binnenuit)	Dagelijks (door het voer)	Makkelijke, non-invasieve toevoeging voor elke hond
Speciale voeding	Matig (beperkt effect op tandvleesrand)	Dagelijks	Als onderdeel van een complete aanpak
Probiotica (oraal)	Veelbelovend (herstelt balans)	Dagelijks	Honden met een neiging tot tandplak & slechte adem

Zoals je ziet, is er voor elke situatie wel een passende oplossing. Vaak werkt een combinatie van methoden het allerbeste.

De rol van voeding en probiotica

De voeding van je hond heeft natuurlijk ook invloed op zijn gebit. Harde brokjes kunnen helpen de tanden schoon te schuren, al beperkt dit effect zich vaak tot de toppen van de tanden en niet tot de cruciale rand bij het tandvlees.

Een interessante en vrij nieuwe aanpak is het gebruik van probiotica voor de mondgezondheid. Net als in de darmen, wemelt het in de bek van je hond van de bacteriën – goede en slechte. Problemen zoals tandsteen ontstaan als de slechte bacteriën de overhand krijgen.

Orale probiotica, vaak in de vorm van een supplement, helpen de balans in de bek te herstellen door de goede bacteriën een boost te geven. Deze goede bacteriën gaan de strijd aan met de schadelijke bacteriën die tandplak veroorzaken. Wil je hier meer over weten? Lees dan verder over gebitsverzorging bij je hond.

Door tandenpoetsen te combineren met een of meer van deze aanvullende methodes, bouw je een ijzersterke verdediging op tegen tandsteen. Zo houd je niet alleen die glimlach stralend, maar investeer je direct in de algehele gezondheid van je beste maatje.

Wanneer een bezoek aan de dierenarts nodig is

Zelf het gebit van je hond schoonhouden is natuurlijk een fantastische gewoonte, maar het is geen wondermiddel. Soms heeft je maatje gewoon professionele hulp nodig. De kunst is om te weten wanneer je het zelf nog in de hand hebt en wanneer het tijd is om de experts in te schakelen. Wacht hier alsjeblieft niet te lang mee, want kleine ongemakken kunnen verrassend snel uitgroeien tot serieuze en pijnlijke kwalen.

Er zijn een paar duidelijke signalen die je vertellen dat thuis poetsen niet meer genoeg is. Als je een van de onderstaande dingen opmerkt, is het echt tijd om de dierenarts te bellen. Je bent dan niet meer bezig met tandsteen bij honden voorkomen, maar met het aanpakken van een hardnekkig, bestaand probleem.

Duidelijke signalen voor een dierenartsbezoek

Je hoeft geen dierenarts te zijn om te zien wanneer het foute boel is. Hou de volgende alarmbellen goed in de gaten, want ze geven aan dat het gebit van je hond professionele aandacht nodig heeft.

Zichtbaar en hardnekkig tandsteen: Zie je dikke, harde korsten in een bruine of gele kleur op de tanden? En krijg je die met geen mogelijkheid weggepoetst? Dan is een professionele reiniging de enige oplossing.
Felrood of bloedend tandvlees: Dit is een overduidelijk teken van een serieuze tandvleesontsteking (gingivitis). Dit gaat vaak verder dan wat je thuis nog kunt oplossen.
Loszittende tanden of kiezen: Als je merkt dat tanden wiebelen, is de ontsteking waarschijnlijk al diep doorgedrongen. Mogelijk is zelfs het kaakbot al aangetast. Snel handelen is dan cruciaal.
Aanhoudende, extreme stank: Een beetje een 'hondenadem' is één ding, maar een constant penetrante, rotte geur wijst vaak op een infectie of zelfs afstervend weefsel.
Duidelijke pijnreacties: Jankt je hond als je zijn bek aanraakt, weigert hij te eten of reageert hij plotseling kribbig? Grote kans dat hij flink pijn heeft.

Herken je een of meer van deze signalen? Dan is het tijd voor de volgende stap: een professionele gebitsreiniging. Dat is de enige veilige en effectieve manier om de mond van je hond weer helemaal schoon en gezond te krijgen.

Een professionele gebitsreiniging is geen luxe, maar een noodzakelijke medische behandeling die ernstige gezondheidsproblemen kan voorkomen. Het zet de teller weer op nul, zodat jij thuis de preventieve zorg weer kunt oppakken.

Wat gebeurt er tijdens een professionele gebitsreiniging?

Het idee van een gebitsreiniging bij de dierenarts kan best spannend zijn, vooral omdat het onder narcose gebeurt. Maar als je weet wat er precies staat te gebeuren, stelt dat vaak al een hoop gerust. Het is een veilige, grondige procedure die de gezondheid van je hond een enorme boost geeft.

De reden dat een hond onder narcose moet, is eigenlijk heel simpel: de behandeling is onmogelijk uit te voeren bij een wakkere hond. Een dierenarts moet het tandsteen niet alleen boven, maar vooral ook onder de tandvleesrand verwijderen. Dát is de gevaarlijkste plek, waar bacteriën de meeste schade aanrichten.

Een typische gebitsreiniging verloopt als volgt:

Vooronderzoek: Eerst controleert de dierenarts de algehele gezondheid van je hond. Zo weten ze zeker dat de narcose veilig is.
Narcose en monitoring: Je hond wordt veilig onder narcose gebracht en zijn vitale functies (zoals hartslag en ademhaling) worden de hele tijd nauwlettend in de gaten gehouden.
Grondige reiniging: Met speciale ultrasone apparatuur wordt al het tandsteen, zowel boven als onder het tandvlees, heel zorgvuldig weggehaald.
Polijsten: Na het reinigen worden de tanden gepolijst. Dit maakt het tandoppervlak spiegelglad, waardoor nieuwe tandplak veel minder makkelijk kan hechten. Een superbelangrijke stap!
Inspectie en eventuele extracties: De dierenarts bekijkt elke tand en kies afzonderlijk. Als tanden te ernstig zijn aangetast en niet meer te redden zijn, worden ze getrokken om verdere pijn en infecties te voorkomen.
Wakker worden: Na de behandeling wordt je hond rustig wakker onder toezicht. Daarna mag hij weer met een schone, gezonde mond met je mee naar huis.

Na zo'n professionele schoonmaakbeurt is het gebit van je hond weer helemaal fris. Dit is het perfecte moment om met een goede thuisroutine te starten of deze te verbeteren. Je kunt de vorming van nieuw tandsteen bij honden dan weer effectief voor zijn. Overweeg bijvoorbeeld een tandplakverwijderaar in poedervorm die je makkelijk over het voer strooit om het gebit van binnenuit te ondersteunen.

Een aanpak op maat: tips voor puppy's en risicorassen

Geen twee honden zijn hetzelfde, en dat geldt zéker voor hun gebit. Hoewel elke hond profiteert van een goede poetsroutine, hebben sommige viervoeters net dat beetje extra aandacht nodig om tandsteen bij honden voor te zijn. De leeftijd, het ras en zelfs de vorm van de snuit maken hierin een wereld van verschil.

Een gezonde mond begint al op jonge leeftijd. Als je je puppy spelenderwijs laat wennen aan gebitsverzorging, leg je een ijzersterke basis voor de rest van zijn leven. Een oudere hond heeft daarentegen vaak al wat meer 'geschiedenis' in zijn bek en vraagt om een aangepaste aanpak.

En dan zijn er nog de rassen die simpelweg pech hebben en genetisch meer aanleg hebben voor tandproblemen. Dat vraagt om een proactieve houding van jou als baasje.

De zwakke plek van kleine en kortsnuitige honden

Kleine hondenrassen, denk aan Chihuahua’s, Teckels en Maltezers, hebben vaak een mond vol relatief grote tanden in een kleine kaak. Het resultaat? De tanden staan dicht op elkaar, waardoor er makkelijk voedselrestjes en bacteriën tussen blijven hangen. Dit maakt ze een perfecte broedplaats voor tandplak, wat razendsnel kan verharden tot tandsteen.

Ook honden met een korte snuit (de zogenoemde brachycefale rassen) zoals de Franse Bulldog, Mopshond en Boxer, trekken aan het kortste eind. Hun kaken hebben een afwijkende vorm, waardoor tanden vaak scheef staan of elkaar overlappen. Zo ontstaan er allerlei lastig te bereiken hoekjes en gaatjes waar tandplak ongestoord zijn gang kan gaan.

Voor deze risicorassen is dagelijks poetsen geen luxe, maar pure noodzaak. Het helpt ernstige gebitsproblemen, pijn en torenhoge dierenartskosten te voorkomen.

Een vliegende start met je puppy

De puppytijd is hét moment om een positieve associatie op te bouwen met tandenpoetsen. Begin er spelenderwijs mee, liefst al voordat het melkgebit is gewisseld.

Laat hem wennen aan aanraking: Begin door zachtjes de lippen en wangen van je pup te masseren. Reageert hij rustig? Beloon hem dan uitbundig!
Introduceer de tandpasta: Smeer een klein beetje hondentandpasta op je vinger en laat hem proeven. Kies een smaak die hij lekker vindt, zoals kip of lever.
Start met een vingerborstel: Een zachte borstel voor op je vinger is veel minder intimiderend dan zo’n grote tandenborstel. Maak er korte, zachte bewegingen mee.
Houd het kort en gezellig: Een paar seconden is in het begin meer dan genoeg. Sluit de 'poetsbeurt' altijd af met een leuk spelletje of een dikke knuffel.

Door het stap voor stap op te bouwen, wordt tandenpoetsen een normaal – en misschien zelfs leuk – onderdeel van jullie dagelijkse routine. Geloof me, het is de beste investering die je kunt doen voor de gezondheid van je hond.

Zorg voor je trouwe senior

Het gebit van een oudere hond heeft vaak al het een en ander meegemaakt. Soms is poetsen pijnlijk, bijvoorbeeld door een ontsteking of gevoelige tanden. Juist dan is het cruciaal om zachte alternatieven te zoeken en de dierenarts regelmatig een blik te laten werpen.

Gelukkig zijn er producten die je hierbij helpen, zoals speciale poeders voor over het voer of milde gels die je op het tandvlees aanbrengt. Ze houden de mondhygiëne op peil zonder stress. Neem een kijkje bij de verschillende mogelijkheden voor tandverzorging die aansluiten bij wat jouw senior nodig heeft. Met een aangepaste routine help je je oude vriend om comfortabel en zonder pijn van zijn oude dag te genieten.

Nog vragen? Hier zijn de antwoorden

Als hondenbaasje zit je vast nog met een paar vragen over tandsteen. Dat is heel normaal! Hieronder geef ik antwoord op de vragen die ik het vaakst hoor, lekker kort en praktisch, zodat je meteen weet waar je aan toe bent.

Vanaf welke leeftijd begin ik met tandenpoetsen bij mijn pup?

Het liefst zo vroeg mogelijk! De ideale start is als je pup tussen de 8 en 12 weken oud is. Begin speels en rustig, laat hem eerst gewoon wennen aan het feit dat je zijn bek en tanden aanraakt. Gebruik een zachte vingerborstel en speciale tandpasta voor honden. Hoe sneller je er een leuk, dagelijks ritueel van maakt, hoe makkelijker het de rest van zijn leven zal zijn.

Zijn harde brokken of een kauwbot niet gewoon genoeg?

Ze dragen zeker een steentje bij, maar het is helaas niet de complete oplossing. De schurende werking van brokken en kauwsnacks poetst vooral de topjes van de tanden. Precies de belangrijkste plek, langs de rand van het tandvlees waar de meeste plak zich verzamelt, slaan ze vaak over. Zie het dus als een fijne extra, maar absoluut geen vervanging voor een goede poetsbeurt.

Zelf proberen tandsteen weg te krabben is echt een slecht idee. Je kunt het gebit van je hond voorgoed beschadigen. Dit kun je beter overlaten aan een professional met de juiste spullen en kennis.

Kan ik tandsteen zelf weghalen met zo’n krabbertje?

Nee, alsjeblieft niet. Zelf gaan krabben met scherpe voorwerpen kan het glazuur van de tanden permanent beschadigen. En ironisch genoeg zorgt dat er juist voor dat nieuwe tandplak nog sneller en makkelijker kan vasthechten. Daarnaast is de kans groot dat je het tandvlees van je hond bezeert en kom je nooit bij de cruciale plekken onder de tandvleesrand. Een professionele gebitsreiniging bij de dierenarts is écht de enige veilige en effectieve manier.

Bij Lizzy & Lola hebben we een mooie selectie producten die je helpen het gebit van je hond schoon te houden. Van handige tandverzorgingspoeders tot fijne tandenborstels. Ontdek hoe je de vorming van tandsteen bij je hond een stap voor kunt zijn en zijn glimlach stralend houdt op https://www.lizzylola.com.

Tandsteen bij je hond voorkomen begint met kleine, dagelijkse gewoontes. Net als bij onszelf, eigenlijk. Merk je dat je hond een slechte adem heeft? Dat is vaak het allereerste signaal dat tandplak zich aan het ophopen is. En dat kan razendsnel veranderen in hardnekkig tandsteen dat je niet zomaar wegpoetst.

Waarom tandsteen voorkomen beter is dan genezen

Veel baasjes denken dat een slechte adem er nu eenmaal bij hoort. Toch is die typische ‘hondenlucht’ vaak een duidelijke voorbode van serieuze gebitsproblemen. Tandsteen is namelijk veel meer dan een geelbruin vlekje; het is de uitgeharde versie van tandplak, een plakkerige mix van bacteriën en voedselresten.

Als je die tandplak niet binnen 24 tot 72 uur weghaalt, gebeurt er iets in de bek van je hond. Het speeksel zorgt ervoor dat de plak mineraliseert en een keiharde laag vormt. Die ruwe laag schuurt constant tegen het tandvlees, wat leidt tot pijnlijke ontstekingen (gingivitis). En als je dan nog niet ingrijpt, kan dit overgaan in parodontitis. Hierbij trekt het tandvlees zich terug, komen tanden los te zitten en kunnen ze zelfs uitvallen.

De verborgen gevaren die verder gaan dan het gebit

Het probleem stopt helaas niet in de bek van je hond. De bacteriën in het tandsteen kunnen via de bloedbaan door het hele lichaam reizen en zich nestelen in belangrijke organen. Dit kan serieuze gevolgen hebben voor de gezondheid, met problemen aan het hart, de nieren of de lever als gevolg. Het is dan ook schrikken dat maar liefst 80% van de honden ouder dan drie jaar al gebitsproblemen heeft, vaak met tandsteen als de boosdoener.

Tandsteen is als rot in de fundering van een huis. Je ziet het in het begin misschien niet, maar de schade onder de oppervlakte kan enorm zijn. Preventie is geen luxe, maar een absolute noodzaak voor de levenskwaliteit van je hond.

De voordelen van een proactieve aanpak

Het goede nieuws? Je kunt al die ellende heel goed voor zijn. Door preventief te handelen, bespaar je je hond niet alleen pijn en ongemak, maar het scheelt ook een flinke duit in de portemonnee. Een professionele gebitsreiniging bij de dierenarts moet onder narcose gebeuren, wat het een kostbare en ingrijpende procedure maakt.

Met een paar goede, dagelijkse gewoontes kun je de vorming van tandplak en tandsteen heel effectief aanpakken. Denk bijvoorbeeld aan een routine met:

Regelmatig tandenpoetsen: Dit is en blijft de allerbeste manier om tandplak mechanisch te verwijderen.
De juiste voeding: Speciale brokken en snacks kunnen helpen de tanden schoon te schuren tijdens het kauwen.
Functioneel kauwspeelgoed: Dit stimuleert de aanmaak van speeksel en helpt het gebit op een speelse manier te reinigen.

Door deze simpele stappen in je routine op te nemen, werk je actief aan een gezond en sterk gebit. Je zult zien dat een kleine, dagelijkse inspanning een wereld van verschil maakt voor de gezondheid en het geluk van je viervoeter. Benieuwd welke producten het beste passen bij jouw hond? Neem een kijkje in ons assortiment voor tandverzorging.

De eerste signalen van tandsteen: hier moet je op letten

Voordat we duiken in het voorkomen van tandsteen, is het handig om te weten hoe je het herkent. Want alles begint met tandplak: een plakkerig, bijna onzichtbaar laagje van bacteriën en etensresten. Dit laagje vormt zich al een paar uur na elke maaltijd op de tanden van je hond.

Als je die zachte tandplak niet weghaalt, gebeurt er iets interessants. Het reageert met de mineralen in het speeksel en wordt keihard. Vergelijk het met kalkaanslag in je waterkoker; eenmaal gevormd, krijg je het er niet zomaar meer af gepoetst. Dat is tandsteen. Deze harde, geelbruine laag is niet alleen een lelijk gezicht, maar het is ook de perfecte broedplaats voor nog meer bacteriën.

Je zou versteld staan hoe snel dit allemaal gaat. Tandplak begint zich al 6 tot 8 uur na een maaltijd te vormen. Het is dan ook geen wonder dat op driejarige leeftijd maar liefst 80% van alle honden in Nederland al met gebitsproblemen kampt. Wil je meer weten over deze schrikbarende cijfers? Dit artikel over gebitsverzorging duikt er dieper op in.

Waar moet je precies op letten?

De eerste tekenen zijn vaak subtiel, maar als je eenmaal weet waar je op moet letten, kun je er vroeg bij zijn. Maak er een gewoonte van om wekelijks even snel te checken. Til de lip van je hond voorzichtig op en kijk eens goed naar zijn tanden en tandvlees. Een paar seconden is al genoeg.

Let vooral op deze alarmsignalen:

Slechte adem (halitose): Dit is bijna altijd het eerste wat opvalt. Een aanhoudende, muffe geur uit de bek van je hond is niet normaal en wijst bijna altijd op een overgroei aan bacteriën.
Geelbruine aanslag: Kijk goed naar de buitenkant van de hoektanden en de grote kiezen achterin. Tandsteen begint vaak als een gelig randje langs het tandvlees en wordt steeds donkerder en dikker.
Rood of gezwollen tandvlees: Gezond tandvlees hoort mooi lichtroze te zijn. Zie je roodheid, zwelling of bloedt het zelfs een beetje als je het aanraakt? Dan is er sprake van een ontsteking (gingivitis), een direct gevolg van die bacteriën in de tandplak.
Ander gedrag: Eet je hond ineens trager? Kauwt hij plotseling maar aan één kant? Of laat hij zijn favoriete kauwspeeltje liggen? Dit kunnen allemaal tekenen zijn dat hij pijn heeft in zijn mond.

Geloof niet de mythe dat een hond met kiespijn stopt met eten. Honden zijn meesters in het verbergen van pijn en hun instinct om te overleven is zo sterk dat ze blijven eten, ook al doet het zeer. Let dus juist op die kleine gedragsveranderingen.

Kleine hondjes, groter risico

Elke hond kan tandsteen krijgen, dat is een feit. Maar als je een klein ras hebt – denk aan een Chihuahua, Maltezer of Yorkshire Terriër – moet je extra alert zijn. Ze lopen namelijk een aanzienlijk hoger risico.

Dit komt doordat hun tanden vaak wat dichter op elkaar staan in een kleine kaak. Etensresten blijven daardoor veel makkelijker haken. Ook hebben ze in verhouding vaak grotere tanden voor hun kaakgrootte, waardoor de natuurlijke reiniging door kauwen minder goed werkt. Het is dan ook geen verrassing dat bij zo’n 60-70% van de kleine hondenrassen al tandsteen wordt gevonden voordat ze twee jaar oud zijn. Voor baasjes van kleine honden is een vroege en strakke routine dus absoluut geen overbodige luxe.

Hoe je een effectieve poetsroutine voor je hond opbouwt

Het idee om de tanden van je hond te poetsen klinkt misschien als een hele klus. Voor veel baasjes voelt het als een onmogelijke missie. Toch is het veruit de beste manier om tandsteen bij je hond te voorkomen. De truc zit ‘m niet in kracht, maar in geduld en een rustige opbouw. Je hoeft echt niet meteen met een borstel in de aanslag te staan. Begin klein en maak er een positief momentje van.

De eerste stap is verrassend simpel: laat je hond wennen aan aanrakingen rond zijn bek. Kies een rustig moment, bijvoorbeeld als hij lekker naast je op de bank ligt. Masseer zachtjes zijn wangen en til voorzichtig een lip op. Beloon hem direct met je stem (“Goed zo!”) of een kleine, gezonde traktatie. Herhaal dit een paar dagen, telkens maar heel kort, tot hij het helemaal prima vindt.

Zodra je hond gewend is aan die aanraking, kun je een stapje verder gaan. Wikkel een gaasje om je vinger en wrijf daarmee zachtjes over zijn tanden en tandvlees. Zo raakt hij gewend aan het gevoel in zijn bek, zonder dat er meteen een onbekend voorwerp bij komt kijken.

Zoals je ziet, is de overgang van zachte tandplak naar hard tandsteen een snel proces. Het kan al binnen 48 tot 72 uur beginnen. Dat is precies waarom een regelmatige routine zo’n groot verschil maakt.

Van vinger naar tandenborstel

Gaat het wrijven met een gaasje zonder problemen? Top! Dan is het tijd om een speciale hondentandpasta te introduceren. En dit is belangrijk: gebruik nooit, maar dan ook nooit, tandpasta voor mensen. De fluoride hierin is giftig voor honden. Hondentandpasta’s zijn veilig en hebben vaak een smaakje waar honden dol op zijn, zoals kip of lever.

Doe eerst een klein beetje tandpasta op je vinger en laat je hond het eraf likken. Zo wordt het iets lekkers. De volgende stap is om de tandpasta met een vingerborstel – zo’n handig siliconen borsteltje dat je over je vinger schuift – aan te brengen. Pas als dat goed gaat, ben je klaar voor de echte hondentandenborstel. Een model met drie koppen kan superhandig zijn, omdat je daarmee de binnen-, buiten- en bovenkant van de tanden tegelijk meepakt. Een goede startset is bijvoorbeeld deze driekoppige tandenborstel en tandpasta set.

Hoe vaak moet je poetsen?

Het is een hardnekkig misverstand dat je alleen resultaat boekt als je elke dag poetst. Hoewel dagelijks natuurlijk het ideaal is, maak je al een enorm verschil met twee tot drie keer per week. Het gaat veel meer om de consistentie dan om perfectie. Liever drie keer per week goed, dan elke dag een gevecht.

Hoewel maar een klein percentage van de baasjes in Nederland de tanden van hun hond poetst – ondanks dat 96% van de dierenartsen het adviseert – kun je met de juiste aanpak 70-80% van de gebitsproblemen voorkomen. Zelfs een paar keer per week poetsen kan de vorming van nieuwe tandplak bijna volledig stoppen.

Wat als poetsen écht niet lukt?

Laten we eerlijk zijn: soms is een hond zo angstig of eigenwijs dat tandenpoetsen gewoon geen optie is, hoe geduldig je ook bent. Geef de moed dan niet op. Er zijn gelukkig hele effectieve alternatieven die je kunt inzetten om tandsteen bij je hond te voorkomen. Deze ‘no-rinse’ opties vragen een stuk minder medewerking van je viervoeter.

Hieronder een overzicht van de populairste methoden om je op weg te helpen.

Vergelijking van methoden om tandsteen te voorkomen

Deze tabel vergelijkt de meest populaire methoden voor gebitsverzorging op basis van effectiviteit, benodigde inspanning en kosten, zodat baasjes de beste keuze voor hun hond kunnen maken.

Methode	Effectiviteit	Inspanning voor baasje	Geschikt voor
Tandenpoetsen	Zeer hoog	Hoog (training nodig)	Alle honden (mits getraind)
Tandverzorgingspoeder	Goed tot hoog	Zeer laag (over voer)	Honden die poetsen niet toelaten
Mondwater/additief	Matig	Zeer laag (in drinkwater)	Algemene ondersteuning, frisse adem
Tandverzorgingssnacks	Matig	Laag (als traktatie)	Aanvulling op andere methoden
Mondspray/gel	Goed	Laag (direct aanbrengen)	Gerichte aanpak van probleemzones

Zoals je ziet, is er voor elke hond en elk baasje een passende oplossing. Vaak werkt een combinatie van methoden het allerbeste.

Laten we een paar van die handige alternatieven eens nader bekijken:

Tandverzorgingspoeder: Dit is misschien wel de makkelijkste oplossing. Je strooit simpelweg een schepje poeder, vaak op basis van zeewier, over het voer. De actieve ingrediënten komen via de bloedbaan in het speeksel terecht en helpen zo om bestaande tandplak zachter te maken en nieuwe aanhechting te voorkomen.
Mondwater voor honden: Nee, dit is geen Listerine! Het is een speciale vloeistof die je aan het drinkwater van je hond toevoegt. Het helpt bacteriën in de bek te verminderen en is een makkelijke manier om de adem van je hond frisser te houden.
Mondschuim of -spray: Deze producten breng je rechtstreeks aan op de tanden en het tandvlees. Even de lip optillen, sprayen, en klaar. Ze werken snel en hebben vaak een antibacteriële werking.

Natuurlijk vervangen deze alternatieven niet de mechanische reiniging die je met een tandenborstel bereikt, maar ze leveren absoluut een waardevolle bijdrage aan een gezond gebit. Je kunt ze ook perfect combineren. Poets bijvoorbeeld twee keer per week en gebruik op de andere dagen een poeder of mondwater. Zo werk je continu aan het voorkomen van tandsteen, op een manier die voor jou én je hond haalbaar is.

De juiste voeding en kauwsnacks kiezen: een slimme strategie

Naast een goede poetsroutine is wat je hond eet en waar hij op kauwt misschien wel net zo belangrijk in de strijd tegen tandsteen. Zie het zo: elke maaltijd en elke kauwsessie is een kans om het gebit van je hond op een natuurlijke manier te reinigen. Door hier slimme keuzes in te maken, kun je op een simpele en effectieve manier tandsteen bij je hond voorkomen.

Het begint al bij de voerbak. De textuur van de brokken kan een wereld van verschil maken. Harde, wat grotere brokken stimuleren je hond om écht te kauwen, in plaats van zijn maaltijd naar binnen te schrokken. Dat kauwen zorgt voor een schurend effect langs de tanden, waarmee je beginnende tandplak wegpoetst voordat het kan verharden tot tandsteen. Een soort mini-poetsbeurt bij elke maaltijd.

Veilige en effectieve kauwsnacks

Kauwen is een oerinstinct van honden dat je perfect kunt inzetten voor gebitsverzorging. Het stimuleert de aanmaak van speeksel, en speeksel heeft van nature antibacteriële eigenschappen en helpt voedselresten weg te spoelen. Maar let op, niet elke kauwsnack is een goede keuze.

Een goede kauwsnack moet aan een paar belangrijke eisen voldoen:

Hij moet taai genoeg zijn voor langdurig kauwplezier en een echt reinigend effect.
Maar ook weer niet té hard, want dat kan tanden beschadigen. De ‘vingernageltest’ is een handige vuistregel: als je met je nagel geen deukje in de snack kunt drukken, is hij waarschijnlijk te hard voor het gebit van je hond.
Kies voor verteerbare snacks zonder onnodige calorieën, suikers of kunstmatige toevoegingen.

Veel ‘dental sticks’ die je in de supermarkt vindt, zitten helaas vol met granen en suikers, wat het tandprobleem juist erger kan maken. Geef liever de voorkeur aan natuurlijke, gedroogde opties zoals runderkophuid, buffelhuid of konijnenoren. Die zijn niet alleen een stuk gezonder, maar geven vaak ook veel langer kauwplezier.

Een goede kauwsnack doet meer dan alleen tanden poetsen. Het is ook fantastische mentale stimulatie die verveling en stress tegengaat. Zo werk je niet alleen aan een gezond gebit, maar ook aan een blije, evenwichtige hond.

Meer dan alleen snacks: de kracht van speelgoed

De reinigende werking van kauwen beperkt zich niet tot eetbare snacks. Het juiste speelgoed kan ook een enorme bijdrage leveren. Vooral kauwspeeltjes met een interessante textuur, zoals ribbels of noppen, helpen om tandplak van het tandoppervlak te schrapen.

Denk bijvoorbeeld aan:

Rubberen kauwspeeltjes: Ga voor duurzaam, natuurlijk rubber. De flexibiliteit masseert het tandvlees en helpt de tanden schoon te maken.
Flostouwen: De vezels van een flostouw werken eigenlijk als een soort tandenflos wanneer je hond erop kauwt. Als je er samen een trekspelletje mee doet, wordt het reinigende effect zelfs nog groter. Een speeltje dat beide combineert? Kijk dan eens naar ons flostouw met een tandenborstel van maïs.
Likmatten: Hoewel je hond hier niet echt op kauwt, stimuleert een likmat de speekselproductie enorm. Smeer er wat gezonde paté, Griekse yoghurt of een andere lekkernij op en laat je hond het schoonlikken. Al dat extra speeksel helpt de mond te spoelen en bacteriën weg te werken.

Door voeding, snacks en speelgoed slim te combineren, creëer je een omgeving waarin het gebit van je hond continu wordt onderhouden. Zo maak je van eten en spelen een leuke en moeiteloze manier om tandsteen te voorkomen.

Wanneer is het tijd voor de dierenarts?

Zelfs met de beste bedoelingen en een strak poetsregime kan tandsteen je soms te snel af zijn. Misschien heb je net een hond geadopteerd wiens gebit wat achterstallig onderhoud heeft, of merk je dat de aanslag ondanks al je inspanningen toch ophoopt. Onthoud dan: een dierenarts inschakelen is geen teken van falen, maar juist een verstandige en liefdevolle beslissing voor je hond.

Maar wanneer is dat punt nu precies bereikt? Hoe weet je of je zelf nog iets kunt doen, of dat het echt tijd is voor een professional? Er zijn een paar duidelijke signalen die je niet mag negeren. Zie ze als rode vlaggen die aangeven dat het probleem dieper zit dan een laagje aanslag.

Let dus goed op de volgende tekenen:

Bloedend of rood, gezwollen tandvlees: Dit wijst op een serieuze ontsteking (gingivitis of zelfs parodontitis). Het fundament van de tanden staat op het spel.
Een harde, dikke, bruingele korst: Kun je de aanslag niet meer een beetje wegkrabben met je vingernagel? Dan is het tandsteen en krijg je het er zelf niet veilig af.
Loszittende tanden of kiezen: Dit is een alarmsignaal. Hier is snelle actie nodig om te redden wat er te redden valt.
Pijn is een duidelijke hint: Jankt je hond als je zijn bek aanraakt? Eet hij plotseling met lange tanden of laat hij zijn favoriete kluif liggen? Dat is een schreeuw om hulp.

Wat gebeurt er bij een professionele gebitsreiniging?

Stelt de dierenarts vast dat een schoonmaakbeurt nodig is, dan zal dit altijd onder narcose gebeuren. Dat is niet voor niets. Alleen zo kan het gebit echt grondig en veilig worden gereinigd, vooral op die cruciale plek onder de tandvleesrand.

Met speciale ultrasone apparatuur trilt de dierenarts het tandsteen los. Daarna worden de tanden gepolijst. Dit is een superbelangrijke stap: het maakt het tandoppervlak weer spiegelglad, waardoor nieuwe tandplak veel minder makkelijk kan hechten.

Zie een professionele reiniging niet als het einde, maar juist als een frisse start. Het is een resetknop voor het gebit, waarna jouw dagelijkse poetsroutine thuis weer optimaal effect heeft.

De cijfers liegen er niet om: in Nederland heeft maar liefst 80% van de honden ouder dan drie jaar in meer of mindere mate last van gebitsproblemen. Een professionele reiniging, die gemiddeld tussen de €250 en €400 kost, is dan vaak de enige manier om de klok terug te draaien.

Gelukkig toont onderzoek ook aan dat dagelijks poetsen de vorming van tandsteen met wel 80% kan vertragen. Zo’n ingreep is dus echt te voorkomen. Meer daarover lees je in dit artikel over goede gebitsverzorging voor je hond. Die stap naar de dierenarts is soms gewoon nodig om te voorkomen dat bacteriën uit de bek zich verspreiden naar vitale organen zoals het hart of de nieren.

Jouw vragen over het hondengebit beantwoord

Als baasje wil je natuurlijk het allerbeste voor je hond, en daar hoort een gezond gebit bij. Maar hoe pak je dat nou precies aan? Tandenpoetsen, tandsteen, speciale snacks… soms zie je door de bomen het bos niet meer. Geen zorgen, hieronder vind je antwoord op de vragen die we het vaakst voorbij zien komen.

Vanaf welke leeftijd moet ik beginnen met tandenpoetsen?

Het simpele antwoord? Zo vroeg mogelijk! De allermooiste start maak je als je pup net een paar weekjes bij je woont, zo rond de 9 tot 12 weken oud. Veel mensen wachten tot het volwassen gebit doorkomt, maar dan ben je eigenlijk al te laat. Het geheim zit ‘m in het spelenderwijs opbouwen.

Begin gewoon met je vinger of een zacht doekje de bek en het tandvlees aan te raken. Gaat dat goed? Dan kun je een zachte vingerborstel en speciale puppytandpasta introduceren. De truc is om er een vast, kort en vooral leuk momentje van te maken. Hoe eerder je hiermee begint, hoe normaler het voor de rest van zijn leven is.

Kan ik bestaand tandsteen zelf weghalen?

Dit is een superbelangrijke vraag, want hierover gaan veel fabeltjes rond. Een beetje zachte, gelige tandplak poets je er met een tandenborstel nog wel af. Maar zodra die plak is uitgehard tot een harde, bruine laag tandsteen, kun je dit absoluut niet veilig zelf verwijderen.

Je ziet online soms van die metalen krabbertjes voorbijkomen, maar blijf daar ver van weg. Die dingen zijn gevaarlijk en kunnen het tandglazuur voorgoed beschadigen. En juist op beschadigd glazuur hechten bacteriën en nieuwe tandplak zich nóg makkelijker. Zit er al een harde laag op de tanden van je hond? Dan is een professionele gebitsreiniging bij de dierenarts de enige veilige en effectieve oplossing.

Zie een professionele reiniging als een schone lei. De dierenarts haalt alle hardnekkige aanslag weg, zodat jij de kans krijgt om met een dagelijkse routine het gebit van je hond voorgoed gezond te houden.

Zijn natuurlijke alternatieven zoals kokosolie veilig?

Op internet barst het van de tips over kokosolie of baking soda als alternatief voor hondentandpasta. Hoewel het misschien natuurlijk klinkt, raden dierenartsen dit met klem af. Baking soda is bijvoorbeeld veel te grof en schuurt het glazuur van de hondentanden kapot.

Voor de werking van kokosolie tegen de specifieke bacteriën in een hondenbek is trouwens geen enkel wetenschappelijk bewijs. Kies daarom altijd voor een tandpasta die speciaal voor honden is ontwikkeld. Deze zijn veilig als je hond ze doorslikt en bevatten vaak enzymen die helpen tandplak af te breken. En onthoud: tandpasta voor mensen is taboe. De fluoride en xylitol die daarin zitten, zijn erg giftig voor je hond.

Helpen harde brokken echt tegen tandsteen?

Ja en nee. Harde brokken kunnen zeker helpen, maar ze zijn niet dé oplossing. Door op de harde korrels te kauwen, ontstaat er een soort schurend effect. Dit helpt om een deel van de tandplak van de tanden te ‘schrapen’, een beetje zoals wanneer wij een knapperige appel eten.

Het vervangt alleen het tandenpoetsen niet. Een tandenborstel is de enige manier om ook die belangrijke zone nét onder de tandvleesrand goed te bereiken, en dat is precies de plek waar de problemen vaak beginnen. Zie harde brokken dus als een mooie ondersteuning, maar niet als het wondermiddel om tandsteen bij je hond te voorkomen.

Bij Lizzy & Lola weten we hoe belangrijk een gezond gebit is voor een vrolijke hond. Neem een kijkje in ons complete assortiment met tandverzorgingsproducten en vind de perfecte match voor jouw maatje.