Gelijk aan de slag met tandplak bij je hond is echt een must. Dat zachte, gelige laagje lijkt misschien onschuldig, maar het is dé start van serieuze gebitsproblemen. Het verraderlijke is de snelheid: binnen 24 tot 48 uur verhardt tandplak al tot tandsteen, en dat krijg je er thuis niet zomaar meer af. Door proactief tandplak bij je hond te verwijderen, bespaar je hem een hoop pijn en jezelf dure rekeningen van de dierenarts.

Waarom tandplak de stille vijand van je hond is

Eerlijk is eerlijk: dat gelige laagje op de tanden van je hond zie je makkelijk over het hoofd. Het lijkt een klein schoonheidsfoutje, niets ergs. Maar vergis je niet, tandplak is de onzichtbare vijand die de gezondheid van je maatje ondermijnt. Het is een plakkerige film van bacteriën, speeksel en etensresten die zich non-stop vormt.

Als je die laag laat zitten, zet je een vervelende kettingreactie in gang. De bacteriën in de tandplak produceren zuren die het tandvlees gaan irriteren. Dit is het begin van gingivitis, oftewel ontstoken tandvlees. Je herkent het vaak aan die rode, licht gezwollen randjes langs de tanden.

Van zachte plak naar keihard tandsteen

De overgang van tandplak naar tandsteen gaat razendsnel. Door de mineralen in het speeksel van je hond verkalkt die zachte plak binnen een paar dagen tot een harde, vaak bruine laag: tandsteen. Dat ruwe laagje is vervolgens de perfecte aanhechtingsplek voor nóg meer bacteriën en duwt het tandvlees langzaam maar zeker steeds verder van de tanden af.

En dan beginnen de echte problemen pas:

Pijnlijke ontstekingen: Het tandsteen dat onder de tandvleesrand kruipt, veroorzaakt parodontitis. Dat is een pijnlijke aandoening die helaas onomkeerbaar is.
Een slechte adem: Die groeiende bacteriekolonie zorgt voor een doordringende, onfrisse geur uit de bek van je hond.
Verlies van tanden: Uiteindelijk wordt het weefsel dat de tanden op hun plek houdt zo aangetast dat tanden los gaan zitten en zelfs uitvallen.

De verborgen impact op de algehele gezondheid

Wat in de bek begint, blijft zelden in de bek. De bacteriën uit een ontstoken gebit kunnen in de bloedbaan belanden en zo schade aanrichten aan belangrijke organen zoals het hart, de lever en de nieren.

Stel je je kleine Teckel voor. Je merkt dat hij zijn favoriete kauwbotje plotseling laat liggen of wat kieskeuriger wordt met eten. Je denkt misschien dat hij gewoon een keer geen zin heeft, maar vaak is het een teken van pijn. Elke hap doet dan zeer.

Wist je dat in Nederland maar liefst 80% van de honden ouder dan drie jaar kampt met gebitsproblemen door tandplak en tandsteen? Dit schokkende cijfer komt uit onderzoeken van Nederlandse dierenklinieken. Als je er niks aan doet, leidt dit onvermijdelijk tot gingivitis en uiteindelijk parodontitis.

Het probleem is echt enorm. Naar schatting lopen er in Nederland zo'n 840.000 honden rond met onopgemerkte pijn in hun bek. Door te begrijpen hoe urgent dit is en preventief aan de slag te gaan met de juiste kennis en producten, zoals die uit de Lizzy & Lola-collectie, kun je dit leed voorkomen. Je geeft je hond niet alleen een frisse adem en een schoon gebit, maar vooral een comfortabel en pijnvrij leven.

De subtiele signalen van gebitsproblemen herkennen

Voordat je tandplak bij je hond kunt aanpakken, moet je natuurlijk wel weten waar je op moet letten. Honden zijn meesters in het verbergen van pijn, dus het is aan jou als baasje om de detective uit te hangen. De eerste signalen zijn vaak zo subtiel dat je ze makkelijk over het hoofd ziet.

Stel je dit eens voor: je Golden Retriever, die normaal gesproken zijn favoriete kauwspeeltje aan flarden scheurt, laat het plotseling links liggen. Is hij gewoon verveeld, of is er meer aan de hand? Dit soort kleine gedragsveranderingen kunnen een eerste teken zijn dat kauwen ongemakkelijk voelt. Dat is hét moment om het gebit eens goed te inspecteren.

Waar kijk je precies naar?

Kies een rustig moment en til voorzichtig de lip van je hond op. Je hoeft geen expert te zijn om de meest voorkomende waarschuwingssignalen te herkennen. Kijk vooral goed naar de buitenkant van de grote kiezen achterin en de hoektanden; dat zijn de plekken waar problemen vaak beginnen.

Let op de volgende tekenen:

Een gelige of bruine waas: Dit is beginnende tandplak. Het is vaak een zacht, dof laagje dat zich ophoopt op de tanden, met name de kiezen.
Rood en gezwollen tandvlees: Gezond tandvlees is mooi roze en sluit strak aan op de tanden. Zie je een rode, wat opgezwollen rand precies op de overgang naar de tand? Dan is er sprake van beginnende tandvleesontsteking (gingivitis).
Een minder frisse adem: Natuurlijk, een 'hondenadem' bestaat. Maar een aanhoudende, echt vieze geur is een ander verhaal. Dit wordt veroorzaakt door de bacteriën in de tandplak.

Een veelgemaakte fout is denken dat een slechte adem er nu eenmaal bij hoort. In werkelijkheid is het bijna altijd het eerste en duidelijkste symptoom dat er iets mis is met het gebit van je hond.

Tandplak of tandsteen? Ken het verschil

Het is cruciaal om het verschil te weten tussen tandplak en tandsteen. Tandplak is het zachte, kleverige laagje dat je zelf nog kunt verwijderen. Tandsteen is daarentegen verharde tandplak, zo hard als beton, en dat krijg je thuis niet meer weg.

Hier is een handig overzicht om je te helpen de situatie in te schatten.

Tandplak versus Tandsteen: De verschillen op een rij

Kenmerk	Tandplak	Tandsteen
Kleur	Kleurloos tot lichtgeel	Geel, bruin of zelfs groenig
Textuur	Zacht, plakkerig en ruw	Hard en rotsachtig
Verwijderen	Kan thuis worden weggepoetst	Kan alleen door een dierenarts worden verwijderd
Locatie	Overal op het tandoppervlak, vooral langs de tandvleesrand	Voornamelijk bij de speekselklieren (buitenkant van bovenste kiezen)

Twijfel je nog steeds of het om tandplak of tandsteen gaat? Lees dan ons uitgebreide artikel over tandsteen bij honden.

Door deze signalen vroeg op te pikken, kun je ingrijpen voordat een klein probleem uitgroeit tot een pijnlijke en dure aandoening. Zie het als jouw persoonlijke checklist om de gebitsexpert van je eigen hond te worden. Zo houd jij de controle over de mondgezondheid van je maatje

Zo bouw je stressvrij een poetsroutine op

Tandenpoetsen, voor veel baasjes is het een gevecht. Maar wat als ik je vertel dat het kan veranderen van een worsteling in een rustig, en ja, zelfs een fijn momentje samen? Het geheim zit 'm niet in kracht of dwang. Het draait allemaal om geduld, de juiste sfeer en de goede spullen. Het is en blijft dé manier om tandplak bij je hond te verwijderen voordat het serieuze problemen kan geven.

Het begint allemaal met het kiezen van het juiste moment. Plan het poetsen na een flinke wandeling of een wild speelkwartier. Als de meeste energie eruit is, staat je hond veel meer open voor iets nieuws en rustigs. Is hij juist gestrest of overprikkeld? Sla dan een keertje over. Forceren werkt averechts en zorgt alleen maar voor een negatieve associatie.

De eerste stapjes: wennen aan het idee

Je kunt niet verwachten dat je hond zomaar een tandenborstel in zijn bek accepteert. De eerste fase is puur gewenning. Begin eens door heel zachtjes zijn lippen op te tillen en met je vinger zijn tanden en tandvlees aan te raken. Een paar seconden is genoeg. Beloon hem daarna direct alsof hij een wereldprestatie heeft geleverd. Een lieve stem of een kleine, lekkere beloning doet wonderen.

Herhaal dit een paar dagen achter elkaar, tot je merkt dat hij het prima vindt. Nu is het tijd voor de volgende stap: de tandpasta. Kies een smakelijke, enzymatische hondentandpasta, zoals de varianten die je vindt in de Lizzy & Lola-collectie. Smeer een klein beetje op je vinger en laat het hem oplikken. Zo ontdekt hij dat die gekke pasta eigenlijk best lekker is!

Zoals je ziet, is die gelige aanslag meer dan alleen een cosmetisch dingetje. Het is het startpunt van een kettingreactie die leidt tot pijnlijk, rood tandvlees en die bekende, nare adem.

Van proeven naar poetsen

Oké, je hond is gewend aan je vingers in zijn bek en vindt de tandpasta lekker. Tijd voor de tandenborstel! Laat hem er eerst even aan snuffelen en de tandpasta eraf likken. Pas daarna begin je heel voorzichtig met een paar zachte poetsbewegingen. Begin bij de makkelijkste tanden, zoals de grote hoektanden.

Houd de sessies in het begin superkort – denk aan 10 tot 15 seconden. En sluit altijd af met iets positiefs! Je doel is niet om meteen het hele gebit perfect schoon te krijgen, maar om er een leuke gewoonte van te maken. Focus je vooral op de buitenkant van de tanden, want daar hoopt de meeste plak zich op.

Maar wat als je hond de tandenborstel écht haat? Geen paniek, er zijn prima alternatieven:

Vingertandenborstels: Dit zijn zachte siliconen 'hoesjes' die je over je vinger schuift. Voor veel honden voelt dit een stuk natuurlijker aan dan een harde borstel.
Gaasjes of speciale doekjes: Wikkel een schoon gaasje om je vinger, doe er een kloddertje tandpasta op en wrijf zachtjes over de tanden. Dit is misschien iets minder grondig, maar nog steeds effectief tegen zachte plak.

Een hardnekkige mythe is dat tandenpoetsen altijd een gevecht moet zijn. De realiteit is anders: een rustige, stapsgewijze opbouw met een flinke dosis positieve bekrachtiging is dé sleutel tot succes. Geduld is je allerbeste vriend.

Wist je dat bijna 100% van de gebitsproblemen bij Nederlandse honden begint met tandplak? En al op tweejarige leeftijd heeft een schrikbarende 80% van de huisdieren een mondinfectie. Gelukkig went een hond (en jij ook!) aan een nieuwe routine. Experts zeggen dat iets na ongeveer 66 dagen een automatisme wordt.

Door deze routine rustig en met geduld op te bouwen, leg je een ijzersterke basis voor een gezond gebit. Mocht je nog de juiste spullen zoeken om te beginnen, neem dan vooral een kijkje bij ons assortiment met producten voor tandverzorging.

De juiste producten voor dagelijkse gebitsverzorging kiezen

Om de tanden van je hond thuis écht goed schoon te houden, heb je meer nodig dan alleen een tandenborstel. Het succes van je poetsroutine hangt volledig af van de spullen die je gebruikt. Met de juiste producten wordt het niet alleen een stuk effectiever, maar ook een heel stuk leuker voor je hond. Zo wordt het geen strijd, maar een fijn, dagelijks ritueel.

Alles begint natuurlijk met een goede hondentandpasta en een fijne tandenborstel. Kies altijd een tandpasta die speciaal voor honden is gemaakt. Mensentandpasta is giftig voor ze! Een enzymatische tandpasta is wat mij betreft de absolute topper. De enzymen hierin helpen de bacteriën in de tandplak af te breken, wat de boel veel grondiger reinigt dan een standaard pasta.

Ook de tandenborstel zelf is superbelangrijk. Ga voor een borstel met zachte haren en een kop die past bij de bek van jouw hond. Een te grote borstel is onprettig en je komt er onmogelijk mee bij die lastige achterste kiezen.

Meer dan alleen poetsen

Gelukkig hoef je niet alles op die dagelijkse poetsbeurt te gooien. Er zijn allerlei slimme producten die je helpen in de strijd tegen tandplak. Zie ze als je handige hulptroepen die het effect van het poetsen versterken, of die het overnemen op dagen dat het poetsen er even bij inschiet.

Dentale kauwsnacks: Dit is veel meer dan zomaar een beloning. Door de unieke vorm en structuur schuren deze snacks de tandplak letterlijk van de tanden terwijl je hond kauwt. Een soort mechanische poetsbeurt die vooral goed werkt op de grote kiezen.
Wateradditieven: Simpeler wordt het niet. Dit is een vloeistof die je gewoon aan het drinkwater van je hond toevoegt. De actieve ingrediënten gaan de groei van bacteriën tegen en zorgen voor een frissere adem. Ideaal voor continue, ongemerkte ondersteuning.
Tandpoeders: Een andere slimme oplossing is een poeder dat je over het voer strooit. Veel van deze poeders gebruiken natuurlijke krachtpatsers zoals kelp (zeewier). Dit zit vol met enzymen (zoals Bacillus licheniformis) die tandplak helpen afbreken en verzachten.

Een slimme tip van Lizzy & Lola

Vindt je hond tandenpoetsen maar niks, of moet hij wennen aan de smaak van de tandpasta? Probeer dit trucje eens: smeer een klein beetje hondentandpasta op een likmat. Terwijl je hond zich concentreert op het likken, wordt de speekselproductie flink aangezwengeld.

Meer speeksel is fantastisch nieuws voor het gebit. Speeksel heeft een natuurlijke, reinigende werking en helpt zuren te neutraliseren die het tandglazuur kunnen aantasten. Met de likmat-truc combineer je gebitsverzorging dus met een leuke mentale uitdaging.

Voor de baasjes met weinig tijd of honden die een hekel hebben aan water, zijn er ook handige ‘no-rinse’ oplossingen. Denk bijvoorbeeld aan schuimsprays die je direct op de tanden spuit, zonder dat je hoeft na te spoelen. Dit soort producten maken tandplak bij honden verwijderen een stuk laagdrempeliger, zelfs voor de meest ongeduldige viervoeters.

De beste aanpak is een combinatie van verschillende methodes. Als je een goede poetsroutine combineert met ondersteunende snacks en additieven, bouw je een ijzersterke verdediging op tegen tandplak. Meer weten over preventie? Lees dan ook ons artikel over hoe je tandsteen bij je hond kunt voorkomen.

Oké, aan de slag! Zelf het gebit van je hond verzorgen is natuurlijk de beste aanpak, maar het is net zo belangrijk om te weten wanneer het tijd is om de professionals in te schakelen. Dagelijks tandplak verwijderen is essentieel, maar soms is de aanslag gewoon te hardnekkig voor een tandenborstel. Zie het absoluut niet als falen, maar juist als een teken van goede zorg dat je weet waar de grens ligt en hulp zoekt.

Het gebit van je hond kan soms duidelijke alarmsignalen afgeven die je echt niet mag negeren. Dit zijn geen kleine ongemakken meer, maar serieuze indicaties dat er onder het tandvlees meer aan de hand is dan je met het blote oog kunt zien.

Signalen om meteen de dierenarts te bellen

Let extra goed op als je een van de volgende symptomen ziet. Ze wijzen vaak op problemen die al verder gevorderd zijn en een professionele aanpak vragen:

Bloedend tandvlees: Bloedt het tandvlees van je hond al bij een lichte aanraking of tijdens het kauwen? Dit is een duidelijk teken van een serieuze ontsteking (parodontitis).
Loszittende tanden: Als tanden of kiezen wiebelen, betekent dit dat het ondersteunende weefsel al flink is aangetast. Hier moet een expert naar kijken.
Een zwelling onder het oog: Dit klinkt misschien gek, maar het kan wijzen op een wortelabces. Dat is een diepe, pijnlijke ontsteking die direct aandacht nodig heeft.
Dikke, harde lagen tandsteen: Zie je een dikke, bruine of gele korst op de tanden die je er met geen mogelijkheid af krijgt met een borstel? Dat is tandsteen, en alleen de dierenarts kan dit veilig verwijderen.

Wat kun je verwachten van een professionele gebitsreiniging?

Het idee van een behandeling bij de dierenarts kan best spannend zijn, vooral omdat het onder narcose gebeurt. Toch is dit de enige manier om het gebit écht grondig en veilig schoon te krijgen. De dierenarts kan op deze manier ook onder de tandvleesrand reinigen, precies op de plek waar de grootste problemen ontstaan.

Tijdens zo'n behandeling gebruikt de dierenarts speciale ultrasone apparatuur om al het tandsteen te verwijderen – veel effectiever dan wat je thuis kunt doen. Daarna worden de tanden gepolijst. Dit maakt het oppervlak spiegelglad, waardoor nieuwe tandplak veel minder makkelijk kan hechten.

De kosten van een professionele gebitsreiniging zijn een van de beste redenen om preventie zo serieus te nemen. Een goede routine thuis met de producten van Lizzy & Lola is niet alleen beter voor de gezondheid van je hond, maar ook voor je portemonnee.

In Nederland liggen de kosten voor het verwijderen van tandsteen bij honden meestal tussen de €80 en €200 voor een basisbehandeling. Dit kan echter oplopen tot €320 of zelfs meer. Als je bedenkt dat 85% van de tandplak zich aan de buitenkant van de tanden bevindt – een gebied dat je met dagelijks poetsen prima kunt bereiken – zie je al snel hoe je deze hoge kosten vaak kunt voorkomen. Door consequent te zijn, investeer je direct in de gezondheid en het geluk van je maatje.

Jouw vragen over het gebit van je hond beantwoord

Als hondenbaasje wil je natuurlijk het allerbeste voor je maatje, en een gezond gebit is daarbij onmisbaar. Toch is het logisch dat je vragen hebt. Hieronder geef ik antwoord op de vragen die ik het vaakst hoor, lekker praktisch en zonder gedoe.

Hoe vaak moet ik de tanden van mijn hond poetsen?

Het perfecte scenario? Elke dag. Dat klinkt misschien veel, maar tandplak vormt zich razendsnel, al binnen 24 tot 48 uur. Als je het dan niet weghaalt, begint het al te verharden tot tandsteen. Dagelijks poetsen is dus echt de meest effectieve manier om die schadelijke bacteriën geen kans te geven.

Is elke dag echt onhaalbaar? Probeer dan een vast ritme te vinden van minimaal drie tot vier keer per week. Besef wel dat elke dag die je overslaat, een kans is voor tandplak om zich vast te zetten.

Kan ik gewoon mijn eigen tandpasta gebruiken?

Absoluut niet, dat is echt een harde nee. Tandpasta voor mensen is hartstikke giftig voor honden. Het zit vol met stoffen als fluoride en, nog veel gevaarlijker, xylitol. Die zoetstof is extreem schadelijk en kan zelfs in kleine hoeveelheden al levensgevaarlijk zijn.

Kies dus altijd voor een speciale hondentandpasta. Die is veilig om door te slikken en heeft vaak een smaakje waar honden dol op zijn, zoals kip of rund. Dat maakt het poetsen meteen een stuk leuker voor je hond.

Help, mijn hond haat tandenpoetsen! Wat nu?

Geduld, geduld en nog eens geduld. De truc is om het stap voor stap op te bouwen en het leuk te maken. Begin heel rustig door je hond te laten wennen aan de aanraking van zijn bek en lippen. Beloon hem uitbundig en houd de sessies superkort. Pas als dat goed gaat, introduceer je de tandpasta en de tandenborstel.

Een handige tip: Smeer een beetje hondentandpasta op een likmat. Zo leert je hond de smaak associëren met iets leuks. Bovendien stimuleert het likken de speekselproductie, wat van nature al helpt het gebit schoon te houden.

Zijn van die kauwsticks een goed alternatief voor poetsen?

Kauwsticks zijn een geweldige aanvulling, maar ze kunnen het tandenpoetsen niet volledig vervangen. Door het kauwen schuurt de stick langs de tanden, wat zeker helpt om een deel van de tandplak weg te schrapen, vooral op de grote kiezen achterin. Maar het probleem is dat zo'n stick lang niet overal komt.

De tandenborstel blijft onmisbaar om alle hoekjes en vooral de belangrijke tandvleesrand goed schoon te maken. Zie die kauwsticks dus als een lekkere en nuttige extra in je dagelijkse routine voor een gezond en fris hondengebit.

Bij Lizzy & Lola vind je alles wat je nodig hebt om het gebit van je hond in topconditie te houden, van smakelijke tandpasta's tot handige likmatten. Investeer in de gezondheid van je maatje en ontdek vandaag nog ons assortiment!
https://www.lizzylola.com

Oké, als hondenbaasje weet je dat de gezondheid van je vriend voorop staat. Maar een van de meest voorkomende—en stiekemste—problemen is tandsteen. Het is veel meer dan alleen een paar gele vlekjes op de tanden. Zonder dat je het doorhebt, kan het uitgroeien tot een serieus gezondheidsrisico, met pijn, ontstekingen en zelfs het verlies van tanden tot gevolg.

Laten we dus eens goed kijken wat tandsteen precies is en waarom het zo belangrijk is om dit in de gaten te houden.

Wat is tandsteen bij je hond nu eigenlijk?

Het hele verhaal begint met iets wat we allemaal kennen: tandplak. Net als bij ons, vormt zich na elke maaltijd een zacht, plakkerig laagje op de tanden van je hond. Dit laagje bestaat uit speeksel, bacteriën en kleine voedselrestjes. Op zich is dat een normaal, dagelijks proces.

Het probleem ontstaat pas als die tandplak blijft zitten. De mineralen in het speeksel van je hond, zoals calcium, gaan een reactie aan met de plak. Hierdoor kristalliseert het en wordt het keihard. Dát is tandsteen, ook wel calculus genoemd.

Zie het zo: tandplak is als nat cement. Als het net is aangebracht, veeg je het zo weg. Maar als je het een dag laat staan, wordt het hard en is er geen beweging meer in te krijgen. Eenmaal gevormd, kun je tandsteen niet meer wegpoetsen met een tandenborstel.

Waarom tandsteen meer is dan een cosmetisch probleem

Die harde, ruwe laag tandsteen is de perfecte broedplaats voor nog méér bacteriën. Het ruwe oppervlak maakt het makkelijk voor nieuwe tandplak om zich vast te hechten, waardoor de laag steeds dikker wordt. Zo beland je in een vicieuze cirkel die voor serieuze problemen kan zorgen:

Een slechte adem (halitose): Die typische “hondenadem” wordt vaak veroorzaakt door bacteriën die zwavel produceren.
Ontstoken tandvlees (gingivitis): De bacteriën irriteren het tandvlees, dat rood en gezwollen wordt en makkelijk kan bloeden.
Parodontitis: Als je er niks aan doet, trekt de ontsteking dieper het tandvlees in en tast het zelfs het kaakbot aan.
Verlies van tanden: Uiteindelijk kunnen tanden los gaan zitten en uitvallen, of moet de dierenarts ze trekken.

Tandplak en tandsteen in een oogopslag

Om het verschil helder te maken, heb ik een kleine vergelijkingstabel gemaakt. Zo zie je direct wat de oorzaak is en wat het gevolg.

Kenmerk	Tandplak	Tandsteen
Uiterlijk	Zacht, kleverig, doorzichtig tot wit	Hard, ruw, gelig tot bruin/zwart
Samenstelling	Bacteriën, speeksel, voedselresten	Verharde (gemineraliseerde) tandplak
Locatie	Op het tandoppervlak, vooral langs de tandvleesrand	Vooral langs en onder de tandvleesrand
Verwijderen	Eenvoudig weg te poetsen met een tandenborstel	Alleen professioneel te verwijderen door een dierenarts
Gevolgen	Veroorzaakt tandvleesontsteking (gingivitis)	Leidt tot ernstige ontstekingen (parodontitis) en tandverlies

Kortom, tandplak is het begin van het probleem, maar tandsteen is waar de echte schade ontstaat. Door tandplak dagelijks aan te pakken, voorkom je dat het de kans krijgt om uit te harden tot tandsteen.

Een wijdverbreid en stil probleem

Veel baasjes denken dat het bij hun hond wel meevalt, maar de cijfers liegen er niet om. Wist je dat maar liefst 80 procent van de honden ouder dan drie jaar al een vorm van gebitsprobleem heeft? Bij kleinere rassen begint het zelfs nog vroeger: 60 tot 70 procent heeft al tandsteen vóór hun tweede verjaardag.

Een Nederlands onderzoek uit 2021 onder ruim 1.100 huisdiereigenaren liet iets schokkends zien: bijna twee miljoen honden en katten lijden in stilte pijn, zonder dat hun baasjes het doorhebben.

Honden zijn meesters in het verbergen van pijn. Ze stoppen niet met eten, tenzij het écht niet anders kan. Daarom is het zo belangrijk dat jij, als baasje, alert bent. Nu je weet wat tandsteen is en waarom het een risico vormt, ben je al een heel eind op weg om het gebit van je maatje gezond te houden. In de volgende hoofdstukken gaan we dieper in op hoe je de signalen herkent en wat je kunt doen aan preventie en behandeling.

Hoe een onschuldig laagje tandplak uitgroeit tot tandsteen

Het hele proces van tandplak naar tandsteen gebeurt stiekem, vaak onzichtbaar voor het blote oog. Het begint allemaal al een paar minuten na het eten. Voedselrestjes, speeksel en bacteriën vormen samen een kleverig, zacht laagje op de tanden van je hond. Dit noemen we tandplak.

Op dit punt is er nog niet veel aan de hand. Dit laagje is nog zacht en kun je met een tandenborstel relatief makkelijk verwijderen. Maar als je niks doet, begint de ellende pas echt. De mineralen in het speeksel, zoals calcium en fosfaat, reageren met de plak. Je kunt het vergelijken met cement dat langzaam uithardt.

Binnen 24 tot 72 uur kan die zachte plak al veranderen in een harde, ruwe korst die muurvast zit op het tandglazuur. Dat is tandsteen. En dat ruwe oppervlak is de perfecte schuilplaats voor nog meer bacteriën om zich te nestelen.

Van een slechte adem naar een pijnlijke ontsteking

Een slechte adem is vaak het eerste signaal, maar de echte problemen spelen zich dieper af, langs de rand van het tandvlees. De bacteriën in het tandsteen produceren continu gifstoffen en zuren die het tandvlees irriteren en aanvallen.

Dit leidt tot de eerste fase van gebitsproblemen: gingivitis, oftewel tandvleesontsteking. Het tandvlees wordt rood, zwelt op en kan zelfs gaan bloeden bij aanraking. Hoewel het voor je hond pijnlijk is, is er ook goed nieuws: in dit stadium is de ontsteking nog volledig te genezen met een professionele gebitsreiniging en goede thuisverzorging.

Tandplak is eigenlijk gewoon een klomp bacteriën. Als je de tanden niet regelmatig poetst—iets wat slechts 14 procent van de Nederlandse baasjes doet—verhardt die plak tot tandsteen. Dit ruwe laagje is de ideale broedplaats voor bacteriën die ernstige ontstekingen kunnen veroorzaken.

Als de ontsteking dieper doordringt

Laat je gingivitis onbehandeld, dan kruipt de ontsteking letterlijk onder de tandvleesrand. Hier begint parodontitis, een veel ernstigere aandoening die helaas onomkeerbaar is. De bacteriën tasten niet alleen het tandvlees aan, maar ook de dieper gelegen weefsels en zelfs het kaakbot dat de tanden en kiezen op hun plek houdt.

De gevolgen zijn pijnlijk en ingrijpend:

Terugtrekkend tandvlees: De tandwortels komen bloot te liggen, wat extreem gevoelig is.
Diepe ‘pockets’: Er ontstaan ruimtes tussen de tand en het tandvlees waar bacteriën en voedselresten zich ophopen, waardoor de ontsteking alleen maar erger wordt.
Wortelabcessen: Pijnlijke ontstekingshaarden in het kaakbot die zelfs kunnen leiden tot een kaakbreuk.
Losse tanden en kiezen: Uiteindelijk wordt het kaakbot zo erg aangetast dat tanden hun houvast verliezen en uitvallen.

De verborgen impact op de rest van het lichaam

Het gevaar van tandsteen stopt niet in de bek van je hond. De bacteriën uit de ontstekingen kunnen via het bloedende tandvlees in de bloedbaan terechtkomen. Eenmaal daar kunnen ze door het hele lichaam reizen en zich nestelen in belangrijke organen.

Dit kan leiden tot serieuze gezondheidsproblemen die de levensverwachting van je hond direct bedreigen:

Hartproblemen: De bacteriën kunnen de hartkleppen beschadigen en levensgevaarlijke ontstekingen (endocarditis) veroorzaken.
Nierschade: De nieren moeten continu de bacteriën uit het bloed filteren. Deze overbelasting kan leiden tot nierfalen.
Leverinfecties: Ook de lever kan worden aangetast door de constante stroom bacteriën.

Het is dus absoluut geen overdrijving: een slecht gebit is een bedreiging voor de algehele gezondheid van je hond. Wat begint als een onschuldig laagje plak, kan uitgroeien tot een probleem dat de levenskwaliteit en levensduur van je maatje flink kan verkorten. Vroeg ingrijpen en preventie zijn daarom goud waard.

De symptomen van tandsteen bij je hond herkennen

Honden zijn meesters in het verbergen van pijn. Dat zit nu eenmaal in hun natuur. Hierdoor blijven gebitsproblemen vaak veel te lang onder de radar. Gelukkig zijn er duidelijke signalen die je als baasje kunt leren herkennen. Zie het als een soort detectivewerk voor het gebit van je hond; als je weet waar je op moet letten, kun je problemen vroegtijdig aanpakken voordat ze serieus worden.

Het begint allemaal met goed kijken. De meest duidelijke aanwijzing is de aanslag die je met het blote oog kunt zien. Wat vaak begint als een dun, gelig laagje langs de tandvleesrand, kan uitgroeien tot dikke, bruine of zelfs zwarte korsten. Dat is het verharde tandsteen.

Kijk ook goed naar het tandvlees. Gezond tandvlees is mooi stevig en heeft een lichtroze kleur. Is het rood, gezwollen of bloedt het snel? Dat is een klassiek teken van gingivitis, een tandvleesontsteking die wordt veroorzaakt door de bacteriën in de tandplak en het tandsteen.

Deze infographic laat perfect zien hoe tandplak zich ontwikkelt tot tandsteen en wat de gevolgen daarvan zijn.

Het maakt pijnlijk duidelijk hoe snel dit proces kan gaan en dat de problemen verder reiken dan alleen het gebit. Vroegtijdig herkennen is dus echt de sleutel.

Let op subtiele gedragsveranderingen

Naast wat je in de bek van je hond ziet, kan zijn gedrag je ook ontzettend veel vertellen. Omdat gebitsproblemen pijn doen, gaat je hond zijn gewoontes vaak onbewust aanpassen om het ongemak te vermijden. Hou deze veranderingen dus goed in de gaten:

Ander eetgedrag: Eet je hond ineens langzamer? Vallen er brokjes uit zijn mond of kauwt hij nog maar aan één kant? Dit kan wijzen op pijnlijke tanden of kiezen.
Minder interesse in speelgoed: Als je hond zijn favoriete kauwspeeltje of trekspelletje plotseling links laat liggen, is dat vaak omdat kauwen te pijnlijk is geworden.
Meer kwijlen: Overmatig kwijlen, soms zelfs met een spoortje bloed erin, is een veelvoorkomend signaal van mondproblemen.
Met poten langs de bek wrijven: Honden proberen de pijn soms te verzachten door met hun poten over hun snuit te wrijven of met hun kop langs meubels te schuren.
Terughoudend bij aanraking: Draait je hond zijn kop weg of gromt hij zelfs als je zijn bek wilt aaien? Dit kan een teken zijn van pijn in zijn mond.

Wanneer je direct de dierenarts moet bellen

Sommige symptomen zijn echte alarmbellen die vragen om onmiddellijke actie. Wacht niet met een bezoek aan de dierenarts als je een van de volgende signalen opmerkt:

Een slechte adem wordt vaak weggelachen als een "typische hondenadem", maar dat is het bijna nooit. Een gezond hondengebit ruikt redelijk neutraal. Een sterke, vieze geur wijst vrijwel altijd op een overmatige groei van bacteriën en waarschijnlijk een onderliggende ontsteking.

Als je hond een of meerdere van deze symptomen laat zien, is het echt slim om een afspraak te maken. Zelfs als je alleen een sterke adem of lichte verkleuring ziet, is een controle een goed idee. Lees meer over de verschillende symptomen van tandsteen bij honden en hoe je ze kunt interpreteren. Hoe eerder je tandsteen bij je hond aanpakt, hoe makkelijker de behandeling en hoe kleiner de kans op blijvende schade.

Een gezond gebit? Dat begint gewoon thuis!

Als je eenmaal weet hoe snel tandplak verandert in dat hardnekkige, gele tandsteen, snap je meteen waarom voorkomen véél beter is dan genezen. En het goede nieuws is: thuis kun je echt het verschil maken. De kunst is om een routine te vinden die bij jou en je hond past, zodat het geen vervelend klusje wordt, maar een normaal onderdeel van jullie dagelijkse zorg.

De allerbeste methode om tandplak weg te halen en tandsteen te voorkomen, is en blijft tandenpoetsen. Echt waar, geen enkel ander middeltje haalt dat kleverige laagje bacteriën zo effectief weg voordat het de kans krijgt om hard te worden.

Hulp, mijn hond haat tandenpoetsen!

Geen paniek, je bent absoluut niet de enige. Tandenpoetsen kun je gelukkig aanleren. Met een flinke dosis geduld en een positieve insteek krijg je zelfs de meest koppige viervoeter zover.

Kies de juiste spullen: Gebruik altijd speciale tandpasta voor honden. Tandpasta voor mensen bevat fluoride en xylitol, wat hartstikke giftig is voor honden. Hondentandpasta smaakt lekker (naar kip of lever, bijvoorbeeld) en mag je hond gewoon doorslikken. Voor de borstel kun je een zachte hondentandenborstel, een borsteltje voor op je vinger, of zelfs een gaasje gebruiken.
Even snuffelen: Laat je hond eerst rustig kennismaken met de tandenborstel en de pasta. Geef een likje tandpasta van je vinger, alsof het een snoepje is.
Wennen aan je vingers: Raak heel zachtjes en kort de lippen en tanden van je hond aan. Beloon hem meteen met je stem of een kleine traktatie. Dit herhaal je een paar dagen, tot hij er helemaal ontspannen onder blijft.
De eerste poetsbeweging: Doe een klein beetje pasta op de borstel of je vinger. Til de lip van je hond op en poets zachtjes één of twee tanden met een draaiende beweging. Begin bij de buitenkant van de kiezen en hoektanden, want daar hoopt tandsteen zich het snelst op.
Bouw het rustig op: Poets elke dag een tandje meer. Houd de sessies lekker kort en eindig altijd met iets leuks. Ga je hond nooit dwingen, want dan leert hij alleen maar dat het iets vervelends is.

Onthoud: regelmaat is belangrijker dan perfectie. Zelfs als je maar drie tot vier keer per week poetst, maak je al een wereld van verschil en verklein je de kans op serieuze gebitsproblemen enorm.

Wat als tandenpoetsen écht niet lukt?

Soms is tandenpoetsen gewoon geen optie. Gelukkig zijn er ook andere manieren om het gebit van je hond te ondersteunen. Hoewel niets tandenpoetsen helemaal kan vervangen, helpt een slimme combinatie van verschillende methodes zeker om de mondhygiëne een boost te geven.

Speciale brokken voor het gebit: Sommige voedingen hebben brokken met een speciale vorm en textuur. Tijdens het kauwen ‘schuren’ deze brokken langs de tanden, waardoor tandplak mechanisch wordt verwijderd.
Goede kauwsnacks en speeltjes: Kauwen is de natuurlijke tandenborstel van een hond. Goede kauwproducten schrapen langs het gebit en masseren het tandvlees. Kies wel voor veilige, verteerbare snacks. Vermijd keiharde dingen zoals hertengeweien of botten, want die kunnen de tanden beschadigen.
Wateradditieven en mondsprays: Dit zijn vloeistoffen die je aan het drinkwater toevoegt of direct in de bek sprayt. Ze bevatten vaak enzymen die de bacteriegroei remmen en zorgen voor een frissere adem.
Natuurlijke supplementen zoals kelp: Bepaalde algen, zoals de bruine zeewier Ascophyllum nodosum (kelp), bevatten een stofje dat kan helpen om bestaand tandsteen zachter te maken. Het zorgt er ook voor dat nieuwe tandplak minder makkelijk hecht. Je strooit het meestal als een poeder over het voer.

Het is wel belangrijk om te weten dat je bestaand, keihard tandsteen niet zelf weg krijgt. De methoden hierboven zijn puur bedoeld als preventie. Bekijk ons assortiment voor diverse oplossingen voor tandverzorging die je makkelijk kunt toevoegen aan de routine van jouw hond.

Methoden voor gebitsverzorging thuis vergeleken

Elke methode heeft zijn eigen voor- en nadelen. Deze tabel geeft je een handig overzicht, zodat je de beste mix voor jouw hond kunt samenstellen.

Methode	Effectiviteit	Inspanning Baasje	Ideaal Voor
Tandenpoetsen	Zeer hoog	Hoog (dagelijks)	Iedereen; de gouden standaard
Gebitsverzorgende brokken	Gemiddeld	Zeer laag	Honden die brokken eten
Kauwsnacks & speeltjes	Gemiddeld	Laag	Honden met een grote kauwbehoefte
Wateradditieven/sprays	Laag tot gemiddeld	Zeer laag	Extra ondersteuning, makkelijk in gebruik
Natuurlijke supplementen	Laag tot gemiddeld	Zeer laag	Ondersteuning van binnenuit

Door een paar van deze methodes te combineren, geef je je hond de beste kans op een gezond en pijnvrij gebit. Het kost misschien een beetje moeite, maar het bespaart je hond een hoop ellende en jou een flinke rekening bij de dierenarts.

Hoe een professionele gebitsreiniging werkt

Oké, je doet je best met tandenpoetsen en kauwspeeltjes, maar soms is het gewoon niet genoeg. Als dat hardnekkige tandsteen eenmaal zit, is er maar één echt goede oplossing: een professionele gebitsreiniging bij de dierenarts. Ik snap dat het idee van je hond onder narcose brengen best spannend is, maar het is echt de enige manier om het gebit weer helemaal schoon en gezond te krijgen.

Laten we stap voor stap doornemen wat er precies gebeurt. Dan weet je precies waarom dit zo’n belangrijke behandeling is.

Alles begint met een goede voorbereiding. Vooral bij wat oudere honden doet de dierenarts vaak eerst een bloedonderzoek. Hiermee checken ze of de organen, zoals de lever en nieren, tiptop in orde zijn om de narcose veilig te doorstaan.

De behandeling stap voor stap

Zodra je hond rustig slaapt, kan het echte werk beginnen. De dierenarts of paraveterinair kan nu het hele gebit inspecteren, iets wat bij een wakkere hond natuurlijk nooit lukt. Ze kijken veel verder dan alleen het zichtbare tandsteen; het gaat juist om wat er onder de tandvleesrand schuilt.

De reiniging zelf bestaat uit een paar cruciale stappen:

Tandsteen verwijderen: Met ultrasone apparatuur wordt het zichtbare tandsteen van de tanden getrild. Dit apparaatje trilt op een hoge frequentie de harde aanslag los, zonder het glazuur te beschadigen.
Reinigen onder het tandvlees: Dit is misschien wel de allerbelangrijkste stap. Met speciale handinstrumenten (curettes) wordt de plak en het tandsteen weggehaald uit de ‘pockets’, de ruimtes tussen tand en tandvlees. Hier pak je de ontsteking (parodontitis) bij de wortel aan.
Polijsten: Als alle aanslag weg is, worden de tanden gepolijst met een speciale pasta. Dit maakt het tandoppervlak spiegelglad, waardoor nieuwe tandplak veel minder makkelijk kan hechten. Een slimme zet voor de toekomst!
Tandheelkundige röntgenfoto’s: Vaak worden er ook foto’s gemaakt. Hiermee kan de dierenarts de gezondheid van de wortels en het kaakbot beoordelen – dingen die je met het blote oog simpelweg niet ziet.
Eventuele extracties: Blijkt tijdens de inspectie dat een tand of kies niet meer te redden is? Dan wordt deze meteen getrokken. Dat voorkomt een hoop pijn en verdere problemen.

Waarom narcose echt nodig is

Je komt ze soms tegen: aanbieders van 'narcosevrije gebitsreiniging'. Geloof me, dat is geen goed idee. Zonder narcose kunnen ze hooguit wat zichtbaar tandsteen wegkrabben. Het echte gevaar – de bacteriën onder het tandvlees – blijft gewoon zitten. De kern van het probleem wordt dus niet aangepakt.

Narcose zorgt ervoor dat de behandeling grondig, veilig en volledig pijnloos verloopt.

Wanneer tandvlees ontstoken is en bloedt, kunnen bacteriën via de bloedbaan het lichaam van je hond binnendringen. Dit gebeurt jaarlijks bij zo'n 840.000 Nederlandse honden. Die bacteriën kunnen dan lelijke infecties veroorzaken in belangrijke organen, zoals de nieren en het hart.

Een professionele reiniging is geen cosmetische opfrisbeurt. Het is een medische ingreep die de algehele gezondheid van je hond beschermt. Het stopt de pijn, geneest ontstekingen en voorkomt dat bacteriën zich door het lichaam verspreiden.

Na de behandeling mag je maatje, zodra hij weer goed wakker is, mee naar huis. Je krijgt dan advies over de nazorg, bijvoorbeeld wat zacht voer voor een paar dagen en eventueel pijnstilling. Dit is trouwens hét perfecte moment om thuis een frisse start te maken met een goede poetsroutine. Lees hier meer over het onderhouden van een schoon hondengebit na een reiniging.

Veelgestelde vragen over het hondengebit

Als baasje zit je vast nog met een paar vragen over het gebit van je hond. Logisch, want goede mondzorg is superbelangrijk, maar roept vaak ook een hoop vragen op. Hieronder krijg je heldere, praktische antwoorden op de meest voorkomende vragen over tandsteen bij honden en de verzorging van hun tanden.

Vanaf welke leeftijd moet ik beginnen met tandenpoetsen?

Het korte antwoord? Zo vroeg mogelijk! De allerbeste tijd om je hond te laten wennen aan tandenpoetsen is als hij nog een puppy is, zo rond de drie tot vier maanden oud. Op die leeftijd zijn ze nog lekker nieuwsgierig en staan ze open voor alles wat je ze leert.

In het begin draait het niet om een perfect schoon gebit, maar puur om de gewenning. Laat je pup wennen aan je vingers in zijn bekkie, aan de smaak van speciale hondentandpasta en aan het gevoel van een tandenborstel. Maak er een positief en dagelijks ritueel van met een dikke beloning achteraf. Zo wordt het later, als het volwassen gebit doorkomt, geen gevecht.

Begin je pas bij een volwassen hond? Geen paniek, het kan nog steeds. Wees dan gewoon extra geduldig en bouw het in héél kleine, positieve stapjes op.

Kan ik tandsteen zelf weghalen met een krabber?

Nee, absoluut niet. Dit is een vraag die we vaak horen, maar zelf gaan krabben aan het gebit van je hond is gevaarlijk en wordt met klem afgeraden. Het lijkt misschien een snelle fix, maar de risico’s zijn echt te groot.

Zo'n tandkrabber is een scherp ding. De kans dat je uitschiet en het gevoelige tandvlees van je hond raakt, is enorm. Dat doet niet alleen pijn, maar je creëert ook wondjes waar bacteriën vrij spel hebben, wat weer kan leiden tot nare ontstekingen. Bovendien is de kans groot dat je krassen maakt in het tandglazuur.

Tandglazuur is het supersterke, beschermende laagje om een tand. Als het eenmaal beschadigd is, groeit het nooit meer terug. Juist in die krasjes hecht nieuwe tandplak zich nog makkelijker, waardoor je het probleem op de lange termijn alleen maar erger maakt.

En onthoud: het écht gevaarlijke tandsteen zit onder de tandvleesrand. Daar kom je met een krabbertje nooit bij. Laat het verwijderen van tandsteen dus altijd over aan de enige die het veilig kan: de dierenarts.

Zijn bepaalde hondenrassen gevoeliger voor tandsteen?

Jazeker. Hoewel in principe elke hond tandsteen kan krijgen, hebben sommige rassen er gewoon veel meer aanleg voor. Dit heeft vaak te maken met de bouw van hun schedel en de stand van hun tanden.

Kleine hondenrassen: Denk aan Chihuahua's, Yorkshireterriërs, Maltezers en Teckels. Hun tanden staan vaak propvol in een kleine kaak, waardoor etensresten makkelijk klem komen te zitten.
Rassen met een korte snuit (brachycefale rassen): Mopshonden, Franse Bulldogs en Shih Tzus hebben door hun korte kaak vaak een wat rommelig gebit. Dit zorgt voor allerlei hoekjes en gaatjes waar tandplak zich ophoopt.
Poedels en vergelijkbare rassen: Deze honden hebben vaak een andere samenstelling van hun speeksel, waardoor tandplak sneller hard wordt en verandert in tandsteen.

Heb jij een hond van zo'n ras? Dan is het extra belangrijk om al op jonge leeftijd te starten met preventieve zorg en het gebit goed in de gaten te houden.

Hoe vaak heeft mijn hond een professionele reiniging nodig?

Dat hangt echt helemaal af van jouw hond: zijn ras, leeftijd en hoe goed je het gebit thuis bijhoudt. Er is dus geen vaste regel die voor elke hond geldt. Een jaarlijkse gebitscontrole bij de dierenarts is voor de meeste honden een prima uitgangspunt. Tijdens die check kan de dierenarts perfect inschatten of een professionele reiniging nodig is.

Voor honden met een hoog risico, zoals de kleine rassen die we net noemden, kan het vaker nodig zijn, soms zelfs om het jaar. Andere honden, zeker als jij thuis elke dag trouw de tanden poetst, hebben misschien maar eens in de paar jaar een schoonmaakbeurt nodig, of soms zelfs helemaal niet.

Let vooral zelf goed op de signalen. Zie je de eerste geelbruine aanslag verschijnen die je niet meer wegkrijgt? Of ruik je een slechte adem? Wacht dan niet op de jaarlijkse controle, maar maak gewoon een afspraak. Vroeg ingrijpen voorkomt dat de problemen erger worden en de behandeling ingrijpender (en duurder) uitpakt.

Bij Lizzy & Lola weten we hoe belangrijk de gezondheid van je hond is. Ontdek ons zorgvuldig gekozen assortiment met producten voor tandverzorging die helpen om het gebit van je maatje schoon en fris te houden. Bezoek ons op https://www.lizzylola.com en geef je hond de zorg die hij verdient.