Oké, als hondenbaasje weet je dat de gezondheid van je vriend voorop staat. Maar een van de meest voorkomende—en stiekemste—problemen is tandsteen. Het is veel meer dan alleen een paar gele vlekjes op de tanden. Zonder dat je het doorhebt, kan het uitgroeien tot een serieus gezondheidsrisico, met pijn, ontstekingen en zelfs het verlies van tanden tot gevolg.
Laten we dus eens goed kijken wat tandsteen precies is en waarom het zo belangrijk is om dit in de gaten te houden.
Wat is tandsteen bij je hond nu eigenlijk?

Het hele verhaal begint met iets wat we allemaal kennen: tandplak. Net als bij ons, vormt zich na elke maaltijd een zacht, plakkerig laagje op de tanden van je hond. Dit laagje bestaat uit speeksel, bacteriën en kleine voedselrestjes. Op zich is dat een normaal, dagelijks proces.
Het probleem ontstaat pas als die tandplak blijft zitten. De mineralen in het speeksel van je hond, zoals calcium, gaan een reactie aan met de plak. Hierdoor kristalliseert het en wordt het keihard. Dát is tandsteen, ook wel calculus genoemd.
Zie het zo: tandplak is als nat cement. Als het net is aangebracht, veeg je het zo weg. Maar als je het een dag laat staan, wordt het hard en is er geen beweging meer in te krijgen. Eenmaal gevormd, kun je tandsteen niet meer wegpoetsen met een tandenborstel.
Waarom tandsteen meer is dan een cosmetisch probleem
Die harde, ruwe laag tandsteen is de perfecte broedplaats voor nog méér bacteriën. Het ruwe oppervlak maakt het makkelijk voor nieuwe tandplak om zich vast te hechten, waardoor de laag steeds dikker wordt. Zo beland je in een vicieuze cirkel die voor serieuze problemen kan zorgen:
- Een slechte adem (halitose): Die typische “hondenadem” wordt vaak veroorzaakt door bacteriën die zwavel produceren.
- Ontstoken tandvlees (gingivitis): De bacteriën irriteren het tandvlees, dat rood en gezwollen wordt en makkelijk kan bloeden.
- Parodontitis: Als je er niks aan doet, trekt de ontsteking dieper het tandvlees in en tast het zelfs het kaakbot aan.
- Verlies van tanden: Uiteindelijk kunnen tanden los gaan zitten en uitvallen, of moet de dierenarts ze trekken.
Tandplak en tandsteen in een oogopslag
Om het verschil helder te maken, heb ik een kleine vergelijkingstabel gemaakt. Zo zie je direct wat de oorzaak is en wat het gevolg.
| Kenmerk | Tandplak | Tandsteen |
|---|---|---|
| Uiterlijk | Zacht, kleverig, doorzichtig tot wit | Hard, ruw, gelig tot bruin/zwart |
| Samenstelling | Bacteriën, speeksel, voedselresten | Verharde (gemineraliseerde) tandplak |
| Locatie | Op het tandoppervlak, vooral langs de tandvleesrand | Vooral langs en onder de tandvleesrand |
| Verwijderen | Eenvoudig weg te poetsen met een tandenborstel | Alleen professioneel te verwijderen door een dierenarts |
| Gevolgen | Veroorzaakt tandvleesontsteking (gingivitis) | Leidt tot ernstige ontstekingen (parodontitis) en tandverlies |
Kortom, tandplak is het begin van het probleem, maar tandsteen is waar de echte schade ontstaat. Door tandplak dagelijks aan te pakken, voorkom je dat het de kans krijgt om uit te harden tot tandsteen.
Een wijdverbreid en stil probleem
Veel baasjes denken dat het bij hun hond wel meevalt, maar de cijfers liegen er niet om. Wist je dat maar liefst 80 procent van de honden ouder dan drie jaar al een vorm van gebitsprobleem heeft? Bij kleinere rassen begint het zelfs nog vroeger: 60 tot 70 procent heeft al tandsteen vóór hun tweede verjaardag.
Een Nederlands onderzoek uit 2021 onder ruim 1.100 huisdiereigenaren liet iets schokkends zien: bijna twee miljoen honden en katten lijden in stilte pijn, zonder dat hun baasjes het doorhebben.
Honden zijn meesters in het verbergen van pijn. Ze stoppen niet met eten, tenzij het écht niet anders kan. Daarom is het zo belangrijk dat jij, als baasje, alert bent. Nu je weet wat tandsteen is en waarom het een risico vormt, ben je al een heel eind op weg om het gebit van je maatje gezond te houden. In de volgende hoofdstukken gaan we dieper in op hoe je de signalen herkent en wat je kunt doen aan preventie en behandeling.
Hoe een onschuldig laagje tandplak uitgroeit tot tandsteen
Het hele proces van tandplak naar tandsteen gebeurt stiekem, vaak onzichtbaar voor het blote oog. Het begint allemaal al een paar minuten na het eten. Voedselrestjes, speeksel en bacteriën vormen samen een kleverig, zacht laagje op de tanden van je hond. Dit noemen we tandplak.
Op dit punt is er nog niet veel aan de hand. Dit laagje is nog zacht en kun je met een tandenborstel relatief makkelijk verwijderen. Maar als je niks doet, begint de ellende pas echt. De mineralen in het speeksel, zoals calcium en fosfaat, reageren met de plak. Je kunt het vergelijken met cement dat langzaam uithardt.
Binnen 24 tot 72 uur kan die zachte plak al veranderen in een harde, ruwe korst die muurvast zit op het tandglazuur. Dat is tandsteen. En dat ruwe oppervlak is de perfecte schuilplaats voor nog meer bacteriën om zich te nestelen.
Van een slechte adem naar een pijnlijke ontsteking
Een slechte adem is vaak het eerste signaal, maar de echte problemen spelen zich dieper af, langs de rand van het tandvlees. De bacteriën in het tandsteen produceren continu gifstoffen en zuren die het tandvlees irriteren en aanvallen.
Dit leidt tot de eerste fase van gebitsproblemen: gingivitis, oftewel tandvleesontsteking. Het tandvlees wordt rood, zwelt op en kan zelfs gaan bloeden bij aanraking. Hoewel het voor je hond pijnlijk is, is er ook goed nieuws: in dit stadium is de ontsteking nog volledig te genezen met een professionele gebitsreiniging en goede thuisverzorging.
Tandplak is eigenlijk gewoon een klomp bacteriën. Als je de tanden niet regelmatig poetst—iets wat slechts 14 procent van de Nederlandse baasjes doet—verhardt die plak tot tandsteen. Dit ruwe laagje is de ideale broedplaats voor bacteriën die ernstige ontstekingen kunnen veroorzaken.
Als de ontsteking dieper doordringt
Laat je gingivitis onbehandeld, dan kruipt de ontsteking letterlijk onder de tandvleesrand. Hier begint parodontitis, een veel ernstigere aandoening die helaas onomkeerbaar is. De bacteriën tasten niet alleen het tandvlees aan, maar ook de dieper gelegen weefsels en zelfs het kaakbot dat de tanden en kiezen op hun plek houdt.
De gevolgen zijn pijnlijk en ingrijpend:
- Terugtrekkend tandvlees: De tandwortels komen bloot te liggen, wat extreem gevoelig is.
- Diepe ‘pockets’: Er ontstaan ruimtes tussen de tand en het tandvlees waar bacteriën en voedselresten zich ophopen, waardoor de ontsteking alleen maar erger wordt.
- Wortelabcessen: Pijnlijke ontstekingshaarden in het kaakbot die zelfs kunnen leiden tot een kaakbreuk.
- Losse tanden en kiezen: Uiteindelijk wordt het kaakbot zo erg aangetast dat tanden hun houvast verliezen en uitvallen.
De verborgen impact op de rest van het lichaam
Het gevaar van tandsteen stopt niet in de bek van je hond. De bacteriën uit de ontstekingen kunnen via het bloedende tandvlees in de bloedbaan terechtkomen. Eenmaal daar kunnen ze door het hele lichaam reizen en zich nestelen in belangrijke organen.
Dit kan leiden tot serieuze gezondheidsproblemen die de levensverwachting van je hond direct bedreigen:
- Hartproblemen: De bacteriën kunnen de hartkleppen beschadigen en levensgevaarlijke ontstekingen (endocarditis) veroorzaken.
- Nierschade: De nieren moeten continu de bacteriën uit het bloed filteren. Deze overbelasting kan leiden tot nierfalen.
- Leverinfecties: Ook de lever kan worden aangetast door de constante stroom bacteriën.
Het is dus absoluut geen overdrijving: een slecht gebit is een bedreiging voor de algehele gezondheid van je hond. Wat begint als een onschuldig laagje plak, kan uitgroeien tot een probleem dat de levenskwaliteit en levensduur van je maatje flink kan verkorten. Vroeg ingrijpen en preventie zijn daarom goud waard.
De symptomen van tandsteen bij je hond herkennen
Honden zijn meesters in het verbergen van pijn. Dat zit nu eenmaal in hun natuur. Hierdoor blijven gebitsproblemen vaak veel te lang onder de radar. Gelukkig zijn er duidelijke signalen die je als baasje kunt leren herkennen. Zie het als een soort detectivewerk voor het gebit van je hond; als je weet waar je op moet letten, kun je problemen vroegtijdig aanpakken voordat ze serieus worden.
Het begint allemaal met goed kijken. De meest duidelijke aanwijzing is de aanslag die je met het blote oog kunt zien. Wat vaak begint als een dun, gelig laagje langs de tandvleesrand, kan uitgroeien tot dikke, bruine of zelfs zwarte korsten. Dat is het verharde tandsteen.
Kijk ook goed naar het tandvlees. Gezond tandvlees is mooi stevig en heeft een lichtroze kleur. Is het rood, gezwollen of bloedt het snel? Dat is een klassiek teken van gingivitis, een tandvleesontsteking die wordt veroorzaakt door de bacteriën in de tandplak en het tandsteen.
Deze infographic laat perfect zien hoe tandplak zich ontwikkelt tot tandsteen en wat de gevolgen daarvan zijn.

Het maakt pijnlijk duidelijk hoe snel dit proces kan gaan en dat de problemen verder reiken dan alleen het gebit. Vroegtijdig herkennen is dus echt de sleutel.
Let op subtiele gedragsveranderingen
Naast wat je in de bek van je hond ziet, kan zijn gedrag je ook ontzettend veel vertellen. Omdat gebitsproblemen pijn doen, gaat je hond zijn gewoontes vaak onbewust aanpassen om het ongemak te vermijden. Hou deze veranderingen dus goed in de gaten:
- Ander eetgedrag: Eet je hond ineens langzamer? Vallen er brokjes uit zijn mond of kauwt hij nog maar aan één kant? Dit kan wijzen op pijnlijke tanden of kiezen.
- Minder interesse in speelgoed: Als je hond zijn favoriete kauwspeeltje of trekspelletje plotseling links laat liggen, is dat vaak omdat kauwen te pijnlijk is geworden.
- Meer kwijlen: Overmatig kwijlen, soms zelfs met een spoortje bloed erin, is een veelvoorkomend signaal van mondproblemen.
- Met poten langs de bek wrijven: Honden proberen de pijn soms te verzachten door met hun poten over hun snuit te wrijven of met hun kop langs meubels te schuren.
- Terughoudend bij aanraking: Draait je hond zijn kop weg of gromt hij zelfs als je zijn bek wilt aaien? Dit kan een teken zijn van pijn in zijn mond.
Wanneer je direct de dierenarts moet bellen
Sommige symptomen zijn echte alarmbellen die vragen om onmiddellijke actie. Wacht niet met een bezoek aan de dierenarts als je een van de volgende signalen opmerkt:
Een slechte adem wordt vaak weggelachen als een "typische hondenadem", maar dat is het bijna nooit. Een gezond hondengebit ruikt redelijk neutraal. Een sterke, vieze geur wijst vrijwel altijd op een overmatige groei van bacteriën en waarschijnlijk een onderliggende ontsteking.
Als je hond een of meerdere van deze symptomen laat zien, is het echt slim om een afspraak te maken. Zelfs als je alleen een sterke adem of lichte verkleuring ziet, is een controle een goed idee. Lees meer over de verschillende symptomen van tandsteen bij honden en hoe je ze kunt interpreteren. Hoe eerder je tandsteen bij je hond aanpakt, hoe makkelijker de behandeling en hoe kleiner de kans op blijvende schade.
Een gezond gebit? Dat begint gewoon thuis!
Als je eenmaal weet hoe snel tandplak verandert in dat hardnekkige, gele tandsteen, snap je meteen waarom voorkomen véél beter is dan genezen. En het goede nieuws is: thuis kun je echt het verschil maken. De kunst is om een routine te vinden die bij jou en je hond past, zodat het geen vervelend klusje wordt, maar een normaal onderdeel van jullie dagelijkse zorg.
De allerbeste methode om tandplak weg te halen en tandsteen te voorkomen, is en blijft tandenpoetsen. Echt waar, geen enkel ander middeltje haalt dat kleverige laagje bacteriën zo effectief weg voordat het de kans krijgt om hard te worden.
Hulp, mijn hond haat tandenpoetsen!
Geen paniek, je bent absoluut niet de enige. Tandenpoetsen kun je gelukkig aanleren. Met een flinke dosis geduld en een positieve insteek krijg je zelfs de meest koppige viervoeter zover.
-
Kies de juiste spullen: Gebruik altijd speciale tandpasta voor honden. Tandpasta voor mensen bevat fluoride en xylitol, wat hartstikke giftig is voor honden. Hondentandpasta smaakt lekker (naar kip of lever, bijvoorbeeld) en mag je hond gewoon doorslikken. Voor de borstel kun je een zachte hondentandenborstel, een borsteltje voor op je vinger, of zelfs een gaasje gebruiken.
-
Even snuffelen: Laat je hond eerst rustig kennismaken met de tandenborstel en de pasta. Geef een likje tandpasta van je vinger, alsof het een snoepje is.
-
Wennen aan je vingers: Raak heel zachtjes en kort de lippen en tanden van je hond aan. Beloon hem meteen met je stem of een kleine traktatie. Dit herhaal je een paar dagen, tot hij er helemaal ontspannen onder blijft.
-
De eerste poetsbeweging: Doe een klein beetje pasta op de borstel of je vinger. Til de lip van je hond op en poets zachtjes één of twee tanden met een draaiende beweging. Begin bij de buitenkant van de kiezen en hoektanden, want daar hoopt tandsteen zich het snelst op.
-
Bouw het rustig op: Poets elke dag een tandje meer. Houd de sessies lekker kort en eindig altijd met iets leuks. Ga je hond nooit dwingen, want dan leert hij alleen maar dat het iets vervelends is.
Onthoud: regelmaat is belangrijker dan perfectie. Zelfs als je maar drie tot vier keer per week poetst, maak je al een wereld van verschil en verklein je de kans op serieuze gebitsproblemen enorm.
Wat als tandenpoetsen écht niet lukt?
Soms is tandenpoetsen gewoon geen optie. Gelukkig zijn er ook andere manieren om het gebit van je hond te ondersteunen. Hoewel niets tandenpoetsen helemaal kan vervangen, helpt een slimme combinatie van verschillende methodes zeker om de mondhygiëne een boost te geven.
- Speciale brokken voor het gebit: Sommige voedingen hebben brokken met een speciale vorm en textuur. Tijdens het kauwen ‘schuren’ deze brokken langs de tanden, waardoor tandplak mechanisch wordt verwijderd.
- Goede kauwsnacks en speeltjes: Kauwen is de natuurlijke tandenborstel van een hond. Goede kauwproducten schrapen langs het gebit en masseren het tandvlees. Kies wel voor veilige, verteerbare snacks. Vermijd keiharde dingen zoals hertengeweien of botten, want die kunnen de tanden beschadigen.
- Wateradditieven en mondsprays: Dit zijn vloeistoffen die je aan het drinkwater toevoegt of direct in de bek sprayt. Ze bevatten vaak enzymen die de bacteriegroei remmen en zorgen voor een frissere adem.
- Natuurlijke supplementen zoals kelp: Bepaalde algen, zoals de bruine zeewier Ascophyllum nodosum (kelp), bevatten een stofje dat kan helpen om bestaand tandsteen zachter te maken. Het zorgt er ook voor dat nieuwe tandplak minder makkelijk hecht. Je strooit het meestal als een poeder over het voer.
Het is wel belangrijk om te weten dat je bestaand, keihard tandsteen niet zelf weg krijgt. De methoden hierboven zijn puur bedoeld als preventie. Bekijk ons assortiment voor diverse oplossingen voor tandverzorging die je makkelijk kunt toevoegen aan de routine van jouw hond.
Methoden voor gebitsverzorging thuis vergeleken
Elke methode heeft zijn eigen voor- en nadelen. Deze tabel geeft je een handig overzicht, zodat je de beste mix voor jouw hond kunt samenstellen.
| Methode | Effectiviteit | Inspanning Baasje | Ideaal Voor |
|---|---|---|---|
| Tandenpoetsen | Zeer hoog | Hoog (dagelijks) | Iedereen; de gouden standaard |
| Gebitsverzorgende brokken | Gemiddeld | Zeer laag | Honden die brokken eten |
| Kauwsnacks & speeltjes | Gemiddeld | Laag | Honden met een grote kauwbehoefte |
| Wateradditieven/sprays | Laag tot gemiddeld | Zeer laag | Extra ondersteuning, makkelijk in gebruik |
| Natuurlijke supplementen | Laag tot gemiddeld | Zeer laag | Ondersteuning van binnenuit |
Door een paar van deze methodes te combineren, geef je je hond de beste kans op een gezond en pijnvrij gebit. Het kost misschien een beetje moeite, maar het bespaart je hond een hoop ellende en jou een flinke rekening bij de dierenarts.
Hoe een professionele gebitsreiniging werkt
Oké, je doet je best met tandenpoetsen en kauwspeeltjes, maar soms is het gewoon niet genoeg. Als dat hardnekkige tandsteen eenmaal zit, is er maar één echt goede oplossing: een professionele gebitsreiniging bij de dierenarts. Ik snap dat het idee van je hond onder narcose brengen best spannend is, maar het is echt de enige manier om het gebit weer helemaal schoon en gezond te krijgen.
Laten we stap voor stap doornemen wat er precies gebeurt. Dan weet je precies waarom dit zo’n belangrijke behandeling is.

Alles begint met een goede voorbereiding. Vooral bij wat oudere honden doet de dierenarts vaak eerst een bloedonderzoek. Hiermee checken ze of de organen, zoals de lever en nieren, tiptop in orde zijn om de narcose veilig te doorstaan.
De behandeling stap voor stap
Zodra je hond rustig slaapt, kan het echte werk beginnen. De dierenarts of paraveterinair kan nu het hele gebit inspecteren, iets wat bij een wakkere hond natuurlijk nooit lukt. Ze kijken veel verder dan alleen het zichtbare tandsteen; het gaat juist om wat er onder de tandvleesrand schuilt.
De reiniging zelf bestaat uit een paar cruciale stappen:
- Tandsteen verwijderen: Met ultrasone apparatuur wordt het zichtbare tandsteen van de tanden getrild. Dit apparaatje trilt op een hoge frequentie de harde aanslag los, zonder het glazuur te beschadigen.
- Reinigen onder het tandvlees: Dit is misschien wel de allerbelangrijkste stap. Met speciale handinstrumenten (curettes) wordt de plak en het tandsteen weggehaald uit de ‘pockets’, de ruimtes tussen tand en tandvlees. Hier pak je de ontsteking (parodontitis) bij de wortel aan.
- Polijsten: Als alle aanslag weg is, worden de tanden gepolijst met een speciale pasta. Dit maakt het tandoppervlak spiegelglad, waardoor nieuwe tandplak veel minder makkelijk kan hechten. Een slimme zet voor de toekomst!
- Tandheelkundige röntgenfoto’s: Vaak worden er ook foto’s gemaakt. Hiermee kan de dierenarts de gezondheid van de wortels en het kaakbot beoordelen – dingen die je met het blote oog simpelweg niet ziet.
- Eventuele extracties: Blijkt tijdens de inspectie dat een tand of kies niet meer te redden is? Dan wordt deze meteen getrokken. Dat voorkomt een hoop pijn en verdere problemen.
Waarom narcose echt nodig is
Je komt ze soms tegen: aanbieders van 'narcosevrije gebitsreiniging'. Geloof me, dat is geen goed idee. Zonder narcose kunnen ze hooguit wat zichtbaar tandsteen wegkrabben. Het echte gevaar – de bacteriën onder het tandvlees – blijft gewoon zitten. De kern van het probleem wordt dus niet aangepakt.
Narcose zorgt ervoor dat de behandeling grondig, veilig en volledig pijnloos verloopt.
Wanneer tandvlees ontstoken is en bloedt, kunnen bacteriën via de bloedbaan het lichaam van je hond binnendringen. Dit gebeurt jaarlijks bij zo'n 840.000 Nederlandse honden. Die bacteriën kunnen dan lelijke infecties veroorzaken in belangrijke organen, zoals de nieren en het hart.
Een professionele reiniging is geen cosmetische opfrisbeurt. Het is een medische ingreep die de algehele gezondheid van je hond beschermt. Het stopt de pijn, geneest ontstekingen en voorkomt dat bacteriën zich door het lichaam verspreiden.
Na de behandeling mag je maatje, zodra hij weer goed wakker is, mee naar huis. Je krijgt dan advies over de nazorg, bijvoorbeeld wat zacht voer voor een paar dagen en eventueel pijnstilling. Dit is trouwens hét perfecte moment om thuis een frisse start te maken met een goede poetsroutine. Lees hier meer over het onderhouden van een schoon hondengebit na een reiniging.
Veelgestelde vragen over het hondengebit
Als baasje zit je vast nog met een paar vragen over het gebit van je hond. Logisch, want goede mondzorg is superbelangrijk, maar roept vaak ook een hoop vragen op. Hieronder krijg je heldere, praktische antwoorden op de meest voorkomende vragen over tandsteen bij honden en de verzorging van hun tanden.
Vanaf welke leeftijd moet ik beginnen met tandenpoetsen?
Het korte antwoord? Zo vroeg mogelijk! De allerbeste tijd om je hond te laten wennen aan tandenpoetsen is als hij nog een puppy is, zo rond de drie tot vier maanden oud. Op die leeftijd zijn ze nog lekker nieuwsgierig en staan ze open voor alles wat je ze leert.
In het begin draait het niet om een perfect schoon gebit, maar puur om de gewenning. Laat je pup wennen aan je vingers in zijn bekkie, aan de smaak van speciale hondentandpasta en aan het gevoel van een tandenborstel. Maak er een positief en dagelijks ritueel van met een dikke beloning achteraf. Zo wordt het later, als het volwassen gebit doorkomt, geen gevecht.
Begin je pas bij een volwassen hond? Geen paniek, het kan nog steeds. Wees dan gewoon extra geduldig en bouw het in héél kleine, positieve stapjes op.
Kan ik tandsteen zelf weghalen met een krabber?
Nee, absoluut niet. Dit is een vraag die we vaak horen, maar zelf gaan krabben aan het gebit van je hond is gevaarlijk en wordt met klem afgeraden. Het lijkt misschien een snelle fix, maar de risico’s zijn echt te groot.
Zo'n tandkrabber is een scherp ding. De kans dat je uitschiet en het gevoelige tandvlees van je hond raakt, is enorm. Dat doet niet alleen pijn, maar je creëert ook wondjes waar bacteriën vrij spel hebben, wat weer kan leiden tot nare ontstekingen. Bovendien is de kans groot dat je krassen maakt in het tandglazuur.
Tandglazuur is het supersterke, beschermende laagje om een tand. Als het eenmaal beschadigd is, groeit het nooit meer terug. Juist in die krasjes hecht nieuwe tandplak zich nog makkelijker, waardoor je het probleem op de lange termijn alleen maar erger maakt.
En onthoud: het écht gevaarlijke tandsteen zit onder de tandvleesrand. Daar kom je met een krabbertje nooit bij. Laat het verwijderen van tandsteen dus altijd over aan de enige die het veilig kan: de dierenarts.
Zijn bepaalde hondenrassen gevoeliger voor tandsteen?
Jazeker. Hoewel in principe elke hond tandsteen kan krijgen, hebben sommige rassen er gewoon veel meer aanleg voor. Dit heeft vaak te maken met de bouw van hun schedel en de stand van hun tanden.
- Kleine hondenrassen: Denk aan Chihuahua's, Yorkshireterriërs, Maltezers en Teckels. Hun tanden staan vaak propvol in een kleine kaak, waardoor etensresten makkelijk klem komen te zitten.
- Rassen met een korte snuit (brachycefale rassen): Mopshonden, Franse Bulldogs en Shih Tzus hebben door hun korte kaak vaak een wat rommelig gebit. Dit zorgt voor allerlei hoekjes en gaatjes waar tandplak zich ophoopt.
- Poedels en vergelijkbare rassen: Deze honden hebben vaak een andere samenstelling van hun speeksel, waardoor tandplak sneller hard wordt en verandert in tandsteen.
Heb jij een hond van zo'n ras? Dan is het extra belangrijk om al op jonge leeftijd te starten met preventieve zorg en het gebit goed in de gaten te houden.
Hoe vaak heeft mijn hond een professionele reiniging nodig?
Dat hangt echt helemaal af van jouw hond: zijn ras, leeftijd en hoe goed je het gebit thuis bijhoudt. Er is dus geen vaste regel die voor elke hond geldt. Een jaarlijkse gebitscontrole bij de dierenarts is voor de meeste honden een prima uitgangspunt. Tijdens die check kan de dierenarts perfect inschatten of een professionele reiniging nodig is.
Voor honden met een hoog risico, zoals de kleine rassen die we net noemden, kan het vaker nodig zijn, soms zelfs om het jaar. Andere honden, zeker als jij thuis elke dag trouw de tanden poetst, hebben misschien maar eens in de paar jaar een schoonmaakbeurt nodig, of soms zelfs helemaal niet.
Let vooral zelf goed op de signalen. Zie je de eerste geelbruine aanslag verschijnen die je niet meer wegkrijgt? Of ruik je een slechte adem? Wacht dan niet op de jaarlijkse controle, maar maak gewoon een afspraak. Vroeg ingrijpen voorkomt dat de problemen erger worden en de behandeling ingrijpender (en duurder) uitpakt.
Bij Lizzy & Lola weten we hoe belangrijk de gezondheid van je hond is. Ontdek ons zorgvuldig gekozen assortiment met producten voor tandverzorging die helpen om het gebit van je maatje schoon en fris te houden. Bezoek ons op https://www.lizzylola.com en geef je hond de zorg die hij verdient.
Tandsteen bij je hond voorkomen begint met kleine, dagelijkse gewoontes. Net als bij onszelf, eigenlijk. Merk je dat je hond een slechte adem heeft? Dat is vaak het allereerste signaal dat tandplak zich aan het ophopen is. En dat kan razendsnel veranderen in hardnekkig tandsteen dat je niet zomaar wegpoetst.
Waarom tandsteen voorkomen beter is dan genezen

Veel baasjes denken dat een slechte adem er nu eenmaal bij hoort. Toch is die typische ‘hondenlucht’ vaak een duidelijke voorbode van serieuze gebitsproblemen. Tandsteen is namelijk veel meer dan een geelbruin vlekje; het is de uitgeharde versie van tandplak, een plakkerige mix van bacteriën en voedselresten.
Als je die tandplak niet binnen 24 tot 72 uur weghaalt, gebeurt er iets in de bek van je hond. Het speeksel zorgt ervoor dat de plak mineraliseert en een keiharde laag vormt. Die ruwe laag schuurt constant tegen het tandvlees, wat leidt tot pijnlijke ontstekingen (gingivitis). En als je dan nog niet ingrijpt, kan dit overgaan in parodontitis. Hierbij trekt het tandvlees zich terug, komen tanden los te zitten en kunnen ze zelfs uitvallen.
De verborgen gevaren die verder gaan dan het gebit
Het probleem stopt helaas niet in de bek van je hond. De bacteriën in het tandsteen kunnen via de bloedbaan door het hele lichaam reizen en zich nestelen in belangrijke organen. Dit kan serieuze gevolgen hebben voor de gezondheid, met problemen aan het hart, de nieren of de lever als gevolg. Het is dan ook schrikken dat maar liefst 80% van de honden ouder dan drie jaar al gebitsproblemen heeft, vaak met tandsteen als de boosdoener.
Tandsteen is als rot in de fundering van een huis. Je ziet het in het begin misschien niet, maar de schade onder de oppervlakte kan enorm zijn. Preventie is geen luxe, maar een absolute noodzaak voor de levenskwaliteit van je hond.
De voordelen van een proactieve aanpak
Het goede nieuws? Je kunt al die ellende heel goed voor zijn. Door preventief te handelen, bespaar je je hond niet alleen pijn en ongemak, maar het scheelt ook een flinke duit in de portemonnee. Een professionele gebitsreiniging bij de dierenarts moet onder narcose gebeuren, wat het een kostbare en ingrijpende procedure maakt.
Met een paar goede, dagelijkse gewoontes kun je de vorming van tandplak en tandsteen heel effectief aanpakken. Denk bijvoorbeeld aan een routine met:
- Regelmatig tandenpoetsen: Dit is en blijft de allerbeste manier om tandplak mechanisch te verwijderen.
- De juiste voeding: Speciale brokken en snacks kunnen helpen de tanden schoon te schuren tijdens het kauwen.
- Functioneel kauwspeelgoed: Dit stimuleert de aanmaak van speeksel en helpt het gebit op een speelse manier te reinigen.
Door deze simpele stappen in je routine op te nemen, werk je actief aan een gezond en sterk gebit. Je zult zien dat een kleine, dagelijkse inspanning een wereld van verschil maakt voor de gezondheid en het geluk van je viervoeter. Benieuwd welke producten het beste passen bij jouw hond? Neem een kijkje in ons assortiment voor tandverzorging.
De eerste signalen van tandsteen: hier moet je op letten
Voordat we duiken in het voorkomen van tandsteen, is het handig om te weten hoe je het herkent. Want alles begint met tandplak: een plakkerig, bijna onzichtbaar laagje van bacteriën en etensresten. Dit laagje vormt zich al een paar uur na elke maaltijd op de tanden van je hond.
Als je die zachte tandplak niet weghaalt, gebeurt er iets interessants. Het reageert met de mineralen in het speeksel en wordt keihard. Vergelijk het met kalkaanslag in je waterkoker; eenmaal gevormd, krijg je het er niet zomaar meer af gepoetst. Dat is tandsteen. Deze harde, geelbruine laag is niet alleen een lelijk gezicht, maar het is ook de perfecte broedplaats voor nog meer bacteriën.
Je zou versteld staan hoe snel dit allemaal gaat. Tandplak begint zich al 6 tot 8 uur na een maaltijd te vormen. Het is dan ook geen wonder dat op driejarige leeftijd maar liefst 80% van alle honden in Nederland al met gebitsproblemen kampt. Wil je meer weten over deze schrikbarende cijfers? Dit artikel over gebitsverzorging duikt er dieper op in.
Waar moet je precies op letten?
De eerste tekenen zijn vaak subtiel, maar als je eenmaal weet waar je op moet letten, kun je er vroeg bij zijn. Maak er een gewoonte van om wekelijks even snel te checken. Til de lip van je hond voorzichtig op en kijk eens goed naar zijn tanden en tandvlees. Een paar seconden is al genoeg.
Let vooral op deze alarmsignalen:
- Slechte adem (halitose): Dit is bijna altijd het eerste wat opvalt. Een aanhoudende, muffe geur uit de bek van je hond is niet normaal en wijst bijna altijd op een overgroei aan bacteriën.
- Geelbruine aanslag: Kijk goed naar de buitenkant van de hoektanden en de grote kiezen achterin. Tandsteen begint vaak als een gelig randje langs het tandvlees en wordt steeds donkerder en dikker.
- Rood of gezwollen tandvlees: Gezond tandvlees hoort mooi lichtroze te zijn. Zie je roodheid, zwelling of bloedt het zelfs een beetje als je het aanraakt? Dan is er sprake van een ontsteking (gingivitis), een direct gevolg van die bacteriën in de tandplak.
- Ander gedrag: Eet je hond ineens trager? Kauwt hij plotseling maar aan één kant? Of laat hij zijn favoriete kauwspeeltje liggen? Dit kunnen allemaal tekenen zijn dat hij pijn heeft in zijn mond.
Geloof niet de mythe dat een hond met kiespijn stopt met eten. Honden zijn meesters in het verbergen van pijn en hun instinct om te overleven is zo sterk dat ze blijven eten, ook al doet het zeer. Let dus juist op die kleine gedragsveranderingen.
Kleine hondjes, groter risico
Elke hond kan tandsteen krijgen, dat is een feit. Maar als je een klein ras hebt – denk aan een Chihuahua, Maltezer of Yorkshire Terriër – moet je extra alert zijn. Ze lopen namelijk een aanzienlijk hoger risico.
Dit komt doordat hun tanden vaak wat dichter op elkaar staan in een kleine kaak. Etensresten blijven daardoor veel makkelijker haken. Ook hebben ze in verhouding vaak grotere tanden voor hun kaakgrootte, waardoor de natuurlijke reiniging door kauwen minder goed werkt. Het is dan ook geen verrassing dat bij zo’n 60-70% van de kleine hondenrassen al tandsteen wordt gevonden voordat ze twee jaar oud zijn. Voor baasjes van kleine honden is een vroege en strakke routine dus absoluut geen overbodige luxe.
Hoe je een effectieve poetsroutine voor je hond opbouwt
Het idee om de tanden van je hond te poetsen klinkt misschien als een hele klus. Voor veel baasjes voelt het als een onmogelijke missie. Toch is het veruit de beste manier om tandsteen bij je hond te voorkomen. De truc zit ‘m niet in kracht, maar in geduld en een rustige opbouw. Je hoeft echt niet meteen met een borstel in de aanslag te staan. Begin klein en maak er een positief momentje van.
De eerste stap is verrassend simpel: laat je hond wennen aan aanrakingen rond zijn bek. Kies een rustig moment, bijvoorbeeld als hij lekker naast je op de bank ligt. Masseer zachtjes zijn wangen en til voorzichtig een lip op. Beloon hem direct met je stem (“Goed zo!”) of een kleine, gezonde traktatie. Herhaal dit een paar dagen, telkens maar heel kort, tot hij het helemaal prima vindt.
Zodra je hond gewend is aan die aanraking, kun je een stapje verder gaan. Wikkel een gaasje om je vinger en wrijf daarmee zachtjes over zijn tanden en tandvlees. Zo raakt hij gewend aan het gevoel in zijn bek, zonder dat er meteen een onbekend voorwerp bij komt kijken.

Zoals je ziet, is de overgang van zachte tandplak naar hard tandsteen een snel proces. Het kan al binnen 48 tot 72 uur beginnen. Dat is precies waarom een regelmatige routine zo’n groot verschil maakt.
Van vinger naar tandenborstel
Gaat het wrijven met een gaasje zonder problemen? Top! Dan is het tijd om een speciale hondentandpasta te introduceren. En dit is belangrijk: gebruik nooit, maar dan ook nooit, tandpasta voor mensen. De fluoride hierin is giftig voor honden. Hondentandpasta’s zijn veilig en hebben vaak een smaakje waar honden dol op zijn, zoals kip of lever.
Doe eerst een klein beetje tandpasta op je vinger en laat je hond het eraf likken. Zo wordt het iets lekkers. De volgende stap is om de tandpasta met een vingerborstel – zo’n handig siliconen borsteltje dat je over je vinger schuift – aan te brengen. Pas als dat goed gaat, ben je klaar voor de echte hondentandenborstel. Een model met drie koppen kan superhandig zijn, omdat je daarmee de binnen-, buiten- en bovenkant van de tanden tegelijk meepakt. Een goede startset is bijvoorbeeld deze driekoppige tandenborstel en tandpasta set.
Hoe vaak moet je poetsen?
Het is een hardnekkig misverstand dat je alleen resultaat boekt als je elke dag poetst. Hoewel dagelijks natuurlijk het ideaal is, maak je al een enorm verschil met twee tot drie keer per week. Het gaat veel meer om de consistentie dan om perfectie. Liever drie keer per week goed, dan elke dag een gevecht.
Hoewel maar een klein percentage van de baasjes in Nederland de tanden van hun hond poetst – ondanks dat 96% van de dierenartsen het adviseert – kun je met de juiste aanpak 70-80% van de gebitsproblemen voorkomen. Zelfs een paar keer per week poetsen kan de vorming van nieuwe tandplak bijna volledig stoppen.
Wat als poetsen écht niet lukt?
Laten we eerlijk zijn: soms is een hond zo angstig of eigenwijs dat tandenpoetsen gewoon geen optie is, hoe geduldig je ook bent. Geef de moed dan niet op. Er zijn gelukkig hele effectieve alternatieven die je kunt inzetten om tandsteen bij je hond te voorkomen. Deze ‘no-rinse’ opties vragen een stuk minder medewerking van je viervoeter.
Hieronder een overzicht van de populairste methoden om je op weg te helpen.
Vergelijking van methoden om tandsteen te voorkomen
Deze tabel vergelijkt de meest populaire methoden voor gebitsverzorging op basis van effectiviteit, benodigde inspanning en kosten, zodat baasjes de beste keuze voor hun hond kunnen maken.
| Methode | Effectiviteit | Inspanning voor baasje | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Tandenpoetsen | Zeer hoog | Hoog (training nodig) | Alle honden (mits getraind) |
| Tandverzorgingspoeder | Goed tot hoog | Zeer laag (over voer) | Honden die poetsen niet toelaten |
| Mondwater/additief | Matig | Zeer laag (in drinkwater) | Algemene ondersteuning, frisse adem |
| Tandverzorgingssnacks | Matig | Laag (als traktatie) | Aanvulling op andere methoden |
| Mondspray/gel | Goed | Laag (direct aanbrengen) | Gerichte aanpak van probleemzones |
Zoals je ziet, is er voor elke hond en elk baasje een passende oplossing. Vaak werkt een combinatie van methoden het allerbeste.
Laten we een paar van die handige alternatieven eens nader bekijken:
- Tandverzorgingspoeder: Dit is misschien wel de makkelijkste oplossing. Je strooit simpelweg een schepje poeder, vaak op basis van zeewier, over het voer. De actieve ingrediënten komen via de bloedbaan in het speeksel terecht en helpen zo om bestaande tandplak zachter te maken en nieuwe aanhechting te voorkomen.
- Mondwater voor honden: Nee, dit is geen Listerine! Het is een speciale vloeistof die je aan het drinkwater van je hond toevoegt. Het helpt bacteriën in de bek te verminderen en is een makkelijke manier om de adem van je hond frisser te houden.
- Mondschuim of -spray: Deze producten breng je rechtstreeks aan op de tanden en het tandvlees. Even de lip optillen, sprayen, en klaar. Ze werken snel en hebben vaak een antibacteriële werking.
Natuurlijk vervangen deze alternatieven niet de mechanische reiniging die je met een tandenborstel bereikt, maar ze leveren absoluut een waardevolle bijdrage aan een gezond gebit. Je kunt ze ook perfect combineren. Poets bijvoorbeeld twee keer per week en gebruik op de andere dagen een poeder of mondwater. Zo werk je continu aan het voorkomen van tandsteen, op een manier die voor jou én je hond haalbaar is.
De juiste voeding en kauwsnacks kiezen: een slimme strategie

Naast een goede poetsroutine is wat je hond eet en waar hij op kauwt misschien wel net zo belangrijk in de strijd tegen tandsteen. Zie het zo: elke maaltijd en elke kauwsessie is een kans om het gebit van je hond op een natuurlijke manier te reinigen. Door hier slimme keuzes in te maken, kun je op een simpele en effectieve manier tandsteen bij je hond voorkomen.
Het begint al bij de voerbak. De textuur van de brokken kan een wereld van verschil maken. Harde, wat grotere brokken stimuleren je hond om écht te kauwen, in plaats van zijn maaltijd naar binnen te schrokken. Dat kauwen zorgt voor een schurend effect langs de tanden, waarmee je beginnende tandplak wegpoetst voordat het kan verharden tot tandsteen. Een soort mini-poetsbeurt bij elke maaltijd.
Veilige en effectieve kauwsnacks
Kauwen is een oerinstinct van honden dat je perfect kunt inzetten voor gebitsverzorging. Het stimuleert de aanmaak van speeksel, en speeksel heeft van nature antibacteriële eigenschappen en helpt voedselresten weg te spoelen. Maar let op, niet elke kauwsnack is een goede keuze.
Een goede kauwsnack moet aan een paar belangrijke eisen voldoen:
- Hij moet taai genoeg zijn voor langdurig kauwplezier en een echt reinigend effect.
- Maar ook weer niet té hard, want dat kan tanden beschadigen. De ‘vingernageltest’ is een handige vuistregel: als je met je nagel geen deukje in de snack kunt drukken, is hij waarschijnlijk te hard voor het gebit van je hond.
- Kies voor verteerbare snacks zonder onnodige calorieën, suikers of kunstmatige toevoegingen.
Veel ‘dental sticks’ die je in de supermarkt vindt, zitten helaas vol met granen en suikers, wat het tandprobleem juist erger kan maken. Geef liever de voorkeur aan natuurlijke, gedroogde opties zoals runderkophuid, buffelhuid of konijnenoren. Die zijn niet alleen een stuk gezonder, maar geven vaak ook veel langer kauwplezier.
Een goede kauwsnack doet meer dan alleen tanden poetsen. Het is ook fantastische mentale stimulatie die verveling en stress tegengaat. Zo werk je niet alleen aan een gezond gebit, maar ook aan een blije, evenwichtige hond.
Meer dan alleen snacks: de kracht van speelgoed
De reinigende werking van kauwen beperkt zich niet tot eetbare snacks. Het juiste speelgoed kan ook een enorme bijdrage leveren. Vooral kauwspeeltjes met een interessante textuur, zoals ribbels of noppen, helpen om tandplak van het tandoppervlak te schrapen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Rubberen kauwspeeltjes: Ga voor duurzaam, natuurlijk rubber. De flexibiliteit masseert het tandvlees en helpt de tanden schoon te maken.
- Flostouwen: De vezels van een flostouw werken eigenlijk als een soort tandenflos wanneer je hond erop kauwt. Als je er samen een trekspelletje mee doet, wordt het reinigende effect zelfs nog groter. Een speeltje dat beide combineert? Kijk dan eens naar ons flostouw met een tandenborstel van maïs.
- Likmatten: Hoewel je hond hier niet echt op kauwt, stimuleert een likmat de speekselproductie enorm. Smeer er wat gezonde paté, Griekse yoghurt of een andere lekkernij op en laat je hond het schoonlikken. Al dat extra speeksel helpt de mond te spoelen en bacteriën weg te werken.
Door voeding, snacks en speelgoed slim te combineren, creëer je een omgeving waarin het gebit van je hond continu wordt onderhouden. Zo maak je van eten en spelen een leuke en moeiteloze manier om tandsteen te voorkomen.
Wanneer is het tijd voor de dierenarts?
Zelfs met de beste bedoelingen en een strak poetsregime kan tandsteen je soms te snel af zijn. Misschien heb je net een hond geadopteerd wiens gebit wat achterstallig onderhoud heeft, of merk je dat de aanslag ondanks al je inspanningen toch ophoopt. Onthoud dan: een dierenarts inschakelen is geen teken van falen, maar juist een verstandige en liefdevolle beslissing voor je hond.
Maar wanneer is dat punt nu precies bereikt? Hoe weet je of je zelf nog iets kunt doen, of dat het echt tijd is voor een professional? Er zijn een paar duidelijke signalen die je niet mag negeren. Zie ze als rode vlaggen die aangeven dat het probleem dieper zit dan een laagje aanslag.
Let dus goed op de volgende tekenen:
- Bloedend of rood, gezwollen tandvlees: Dit wijst op een serieuze ontsteking (gingivitis of zelfs parodontitis). Het fundament van de tanden staat op het spel.
- Een harde, dikke, bruingele korst: Kun je de aanslag niet meer een beetje wegkrabben met je vingernagel? Dan is het tandsteen en krijg je het er zelf niet veilig af.
- Loszittende tanden of kiezen: Dit is een alarmsignaal. Hier is snelle actie nodig om te redden wat er te redden valt.
- Pijn is een duidelijke hint: Jankt je hond als je zijn bek aanraakt? Eet hij plotseling met lange tanden of laat hij zijn favoriete kluif liggen? Dat is een schreeuw om hulp.
Wat gebeurt er bij een professionele gebitsreiniging?
Stelt de dierenarts vast dat een schoonmaakbeurt nodig is, dan zal dit altijd onder narcose gebeuren. Dat is niet voor niets. Alleen zo kan het gebit echt grondig en veilig worden gereinigd, vooral op die cruciale plek onder de tandvleesrand.
Met speciale ultrasone apparatuur trilt de dierenarts het tandsteen los. Daarna worden de tanden gepolijst. Dit is een superbelangrijke stap: het maakt het tandoppervlak weer spiegelglad, waardoor nieuwe tandplak veel minder makkelijk kan hechten.
Zie een professionele reiniging niet als het einde, maar juist als een frisse start. Het is een resetknop voor het gebit, waarna jouw dagelijkse poetsroutine thuis weer optimaal effect heeft.
De cijfers liegen er niet om: in Nederland heeft maar liefst 80% van de honden ouder dan drie jaar in meer of mindere mate last van gebitsproblemen. Een professionele reiniging, die gemiddeld tussen de €250 en €400 kost, is dan vaak de enige manier om de klok terug te draaien.
Gelukkig toont onderzoek ook aan dat dagelijks poetsen de vorming van tandsteen met wel 80% kan vertragen. Zo’n ingreep is dus echt te voorkomen. Meer daarover lees je in dit artikel over goede gebitsverzorging voor je hond. Die stap naar de dierenarts is soms gewoon nodig om te voorkomen dat bacteriën uit de bek zich verspreiden naar vitale organen zoals het hart of de nieren.
Jouw vragen over het hondengebit beantwoord
Als baasje wil je natuurlijk het allerbeste voor je hond, en daar hoort een gezond gebit bij. Maar hoe pak je dat nou precies aan? Tandenpoetsen, tandsteen, speciale snacks… soms zie je door de bomen het bos niet meer. Geen zorgen, hieronder vind je antwoord op de vragen die we het vaakst voorbij zien komen.
Vanaf welke leeftijd moet ik beginnen met tandenpoetsen?
Het simpele antwoord? Zo vroeg mogelijk! De allermooiste start maak je als je pup net een paar weekjes bij je woont, zo rond de 9 tot 12 weken oud. Veel mensen wachten tot het volwassen gebit doorkomt, maar dan ben je eigenlijk al te laat. Het geheim zit ‘m in het spelenderwijs opbouwen.
Begin gewoon met je vinger of een zacht doekje de bek en het tandvlees aan te raken. Gaat dat goed? Dan kun je een zachte vingerborstel en speciale puppytandpasta introduceren. De truc is om er een vast, kort en vooral leuk momentje van te maken. Hoe eerder je hiermee begint, hoe normaler het voor de rest van zijn leven is.
Kan ik bestaand tandsteen zelf weghalen?
Dit is een superbelangrijke vraag, want hierover gaan veel fabeltjes rond. Een beetje zachte, gelige tandplak poets je er met een tandenborstel nog wel af. Maar zodra die plak is uitgehard tot een harde, bruine laag tandsteen, kun je dit absoluut niet veilig zelf verwijderen.
Je ziet online soms van die metalen krabbertjes voorbijkomen, maar blijf daar ver van weg. Die dingen zijn gevaarlijk en kunnen het tandglazuur voorgoed beschadigen. En juist op beschadigd glazuur hechten bacteriën en nieuwe tandplak zich nóg makkelijker. Zit er al een harde laag op de tanden van je hond? Dan is een professionele gebitsreiniging bij de dierenarts de enige veilige en effectieve oplossing.
Zie een professionele reiniging als een schone lei. De dierenarts haalt alle hardnekkige aanslag weg, zodat jij de kans krijgt om met een dagelijkse routine het gebit van je hond voorgoed gezond te houden.
Zijn natuurlijke alternatieven zoals kokosolie veilig?
Op internet barst het van de tips over kokosolie of baking soda als alternatief voor hondentandpasta. Hoewel het misschien natuurlijk klinkt, raden dierenartsen dit met klem af. Baking soda is bijvoorbeeld veel te grof en schuurt het glazuur van de hondentanden kapot.
Voor de werking van kokosolie tegen de specifieke bacteriën in een hondenbek is trouwens geen enkel wetenschappelijk bewijs. Kies daarom altijd voor een tandpasta die speciaal voor honden is ontwikkeld. Deze zijn veilig als je hond ze doorslikt en bevatten vaak enzymen die helpen tandplak af te breken. En onthoud: tandpasta voor mensen is taboe. De fluoride en xylitol die daarin zitten, zijn erg giftig voor je hond.
Helpen harde brokken echt tegen tandsteen?
Ja en nee. Harde brokken kunnen zeker helpen, maar ze zijn niet dé oplossing. Door op de harde korrels te kauwen, ontstaat er een soort schurend effect. Dit helpt om een deel van de tandplak van de tanden te ‘schrapen’, een beetje zoals wanneer wij een knapperige appel eten.
Het vervangt alleen het tandenpoetsen niet. Een tandenborstel is de enige manier om ook die belangrijke zone nét onder de tandvleesrand goed te bereiken, en dat is precies de plek waar de problemen vaak beginnen. Zie harde brokken dus als een mooie ondersteuning, maar niet als het wondermiddel om tandsteen bij je hond te voorkomen.
Bij Lizzy & Lola weten we hoe belangrijk een gezond gebit is voor een vrolijke hond. Neem een kijkje in ons complete assortiment met tandverzorgingsproducten en vind de perfecte match voor jouw maatje.