Je merkt het vaak eerst aan kleine dingen. Je kat schudt ineens vaak met zijn kop, krabt fanatiek achter één oor of kijkt je aan met zo'n geïrriteerde blik waardoor je meteen voelt dat er iets niet klopt. Als je dan in het oor kijkt en donkere, korrelige smurrie ziet, schrik je snel.

Dat is logisch. Bij oormijt kat behandelen draait het niet alleen om een middel in het oor of een pipet in de nek. De volgorde maakt juist het verschil. Eerst veilig reinigen, dan gericht behandelen, en daarna zorgen dat andere dieren en de omgeving geen bron van herbesmetting blijven. Daar gaat het in de praktijk vaak mis.

Oormijt herkennen de eerste cruciale stap

Een kat met oormijt ziet er zelden “een beetje ongemakkelijk” uit. Vaak is het gedrag duidelijk. Veel krabben aan de oren, herhaald kopschudden, geïrriteerd reageren als je het hoofd aanraakt. Soms zie je ook dat een kat zich terugtrekt of slechter slaapt omdat de jeuk blijft doorgaan.

Waar je thuis op kunt letten

Oormijt, officieel Otodectes cynotis, leeft in het uitwendige gehoorkanaal. Deze mijtsoort komt veel voor bij katten in Nederland. Wat baasjes thuis meestal het eerst opvalt, is niet de mijt zelf, maar het gevolg ervan: donkere afscheiding die op koffiedik kan lijken, een rood en gevoelig oor, en een kat die maar niet stopt met krabben.

De jeuk is vaak heftiger dan mensen verwachten. De intense jeuk wordt niet direct door de mijt zelf veroorzaakt, maar door een allergische reactie op het speeksel en de ontlasting van de mijt. Bij onbehandelde oormijt kunnen katten hun oren tot bloedens toe openkrabben, wat kan leiden tot ernstige secundaire infecties en chronische ontstekingen, zoals beschreven door Dierenkliniek Kenaupark over oormijt bij katten.

Zie je donkere, korrelige afscheiding én veel jeuk tegelijk, dan is afwachten meestal geen goed idee.

Wat je beter niet zelf concludeert

Niet elk vies oor is oormijt. Een oorontsteking, gistprobleem of andere irritatie kan er thuis vergelijkbaar uitzien. Daarom is alleen “even kijken” niet genoeg om zeker te weten wat er speelt. Een dierenarts gebruikt een otoscoop om in het oor te kijken en kan oorsmeer onderzoeken als dat nodig is.

Dat betekent niet dat je machteloos bent. Je kunt thuis wel goed observeren:

• Let op het patroon. Is het krabben plots begonnen en houdt het aan?
• Kijk naar beide oren. Oormijt zit vaak niet netjes aan één kant.
• Controleer de huid rond het oor. Roodheid, wondjes en kale plekjes maken de kans op schade groter.
• Observeer huisgenoten. Als je meerdere dieren hebt, kan meer dan één dier klachten krijgen.

Wie zich verder wil verdiepen in andere soorten mijten bij katten, vindt een handig overzicht in deze gids over mijten bij katten herkennen en aanpakken.

Waarom snel handelen zoveel ellende scheelt

Oormijt gaat niet vanzelf weg. Wachten in de hoop dat het “misschien overgaat” geeft de irritatie alleen meer tijd om schade aan te richten. Een kat die blijft krabben, maakt het oor steeds gevoeliger. Dan wordt een simpele besmetting al snel een combinatie van mijten, ontsteking en pijn.

Een vroeg ingrijpen is vaak minder belastend voor de kat dan later een pijnlijk, vol oor moeten laten behandelen.

Je kat voorbereiden op een veilige behandeling

Veel baasjes willen meteen druppelen of smeren. Begrijpelijk, maar bij oormijt werkt dat vaak minder goed als het oor nog vol zit met oorsmeer en vuil. Het middel komt dan simpelweg niet goed op de huid terecht waar het nodig is.

Waarom reinigen eerst komt

Een succesvolle aanpak begint met schoonmaken. Een succesvolle behandeling start met een grondige mechanische reiniging van de gehoorgang met een alcoholvrije oorreiniger. Een veelgemaakte fout is het gebruik van wattenstaafjes, wat de mijten dieper de gehoorgang in kan duwen en de ontsteking kan verergeren, volgens de uitleg van Organimal over oormijt bij de kat.

Dat ene punt over wattenstaafjes is belangrijk. Veel mensen grijpen er automatisch naar, maar in kattenoren werken ze vaak averechts. Je duwt vuil naar binnen en je irriteert een al gevoelig oor nog verder.

Zo maak je het oor thuis veilig schoon

Gebruik een alcoholvrije oorreiniger, zachte watten of een tissue, en kies een rustige ruimte waar je kat niet direct weg kan schieten. Werk liever kort en kalm dan lang en gefrustreerd.

1. Bereid alles vooraf voor
   Leg de oorreiniger, watten en een beloning klaar. Zo hoef je tijdens het schoonmaken niet te zoeken.

2. Houd je kat rustig vast
   Zet je kat op schoot of op een stabiele ondergrond. Sommige katten blijven rustiger als je een hand onder de borst houdt en met de andere hand aan het oor werkt.

3. Druppel de reiniger in het oor
   Volg de gebruiksinstructie van het product. Masseer daarna zachtjes aan de basis van het oor, zodat het vuil loskomt.

4. Laat je kat schudden
   Dat ziet er rommelig uit, maar het helpt. Veel losgekomen vuil komt daardoor al naar buiten.

5. Veeg alleen weg wat je ziet
   Gebruik je vingers met een zachte tissue of een wattenschijfje. Ga niet diep het oor in.

Praktische regel: als je iets niet makkelijk kunt zien, moet je er thuis ook niet in willen peuteren.

Wanneer stoppen beter is dan doorgaan

Thuis reinigen moet geen worsteling worden. Stop als je kat gilt, fel reageert, wegduikt van pijn of als het oor er nat, gezwollen of beschadigd uitziet. Dan is verder schoonmaken thuis niet meer verstandig.

Een goede voorbereiding maakt de eigenlijke behandeling veel makkelijker. Bovendien voelt een kat zich vaak sneller beter als de druk van vuil en opgehoopt oorsmeer eerst vermindert.

De juiste behandelmethode voor jouw kat kiezen

Na het reinigen komt de vraag waar veel baasjes op vastlopen: kies je een pipet in de nek of een oorzalf in het oor? Beide kunnen een plek hebben, maar ze passen niet bij elke kat of elke situatie.

De kortste route naar resultaat is meestal ook de route die je kat het best verdraagt. Een kat die volledig in paniek raakt van aanraken aan het oor, laat zich thuis vaak makkelijker behandelen met een pipet dan met herhaald zalven.

Wat vaak het meest praktisch werkt

Selamectine-pipetten, toegediend in de nek, gelden als de meest effectieve eerstelijnsbehandeling. Bij correcte toediening is de succesrate 95% en worden de mijten doorgaans binnen 72 uur gedood, zoals beschreven door Medpets over oormijt bij katten.

Dat maakt een pipet aantrekkelijk voor katten die hun oren niet graag laten behandelen. Je hoeft niet telkens in het pijnlijke oor te werken. Bij sommige katten is dat het verschil tussen een haalbaar behandelplan en een dagelijks gevecht.

Vergelijking van behandelmethode voor oormijt

Kenmerk	Spot-on Pipet (in de nek)	Medicinale Oorzalf (in het oor)
Toediening	Eenvoudig aan te brengen op de huid in de nek	Rechtstreeks in het oor, vraagt meer medewerking
Praktisch bij gevoelige katten	Vaak makkelijker	Lastiger als het oor pijnlijk is
Werking	Pakt de mijten systemisch aan	Werkt lokaal in het oor
Geschikt bij veel vuil in het oor	Ja, maar reinigen vooraf blijft verstandig	Minder effectief als het oor niet eerst is schoongemaakt
Voor baasjes	Minder stressvol bij onrustige katten	Handig als een dierenarts specifiek lokale behandeling adviseert

De afweging in het echt

Een spot-on pipet is meestal de beste keuze als je kat moeilijk hanteerbaar is, snel stress krijgt of als dagelijks oorwerk thuis niet realistisch is. Een medicinale oorzalf kan nuttig zijn als er ook een bijkomende oorontsteking behandeld moet worden en de dierenarts daar expliciet op stuurt.

Let vooral op wat niet werkt in de praktijk: half behandelen, te vroeg stoppen of zomaar wisselen van methode omdat het na een paar dagen nog niet “helemaal weg” lijkt. Oormijt heeft een levenscyclus. Daarom moet de behandeling volgens schema worden herhaald. Pipetten met Selamectine of Moxidectine worden voor maximale zekerheid na twee weken herhaald. Pipetten met Ivermectine, zoals Otimectin®, worden na zeven en veertien dagen herhaald, volgens Univé over de behandeling en kosten van oormijt.

Heb je thuis ook te maken met andere parasieten of ben je al bezig met een bredere verzorgingsroutine, dan is het slim om producten niet door elkaar te gebruiken zonder plan. Zeker bij katten is voorzichtigheid belangrijk. Wie thuis al verzorgingsproducten gebruikt, kan zich verdiepen in wanneer iets wel of juist niet past, bijvoorbeeld via deze uitleg over katten vlooienshampoo en verstandig gebruik.

De beste behandeling is niet de meest ingewikkelde. Het is de behandeling die volledig en op tijd wordt afgemaakt.

Wanneer je de dierenarts moet inschakelen

Sommige oren kun je thuis voorzichtig schoonhouden en behandelen. Andere oren moet je met rust laten en professioneel laten bekijken. Dat onderscheid maken is geen zwakte, maar goed zorgen voor je kat.

Als je kat veel pijn lijkt te hebben, het hoofd scheef houdt, uit balans is, of als er een sterke nare geur uit het oor komt, dan is thuis blijven aanrommelen geen goed idee. Dat kan passen bij een diepere ontsteking of schade in het oor. Ook een oor dat ondanks reinigen en behandelen vuil, nat of extreem gevoelig blijft, hoort bij de dierenarts thuis.

Wat je kunt verwachten in de praktijk

De dierenarts kijkt meestal eerst met een otoscoop in het oor. Als er veel oorsmeer, ontsteking of pijn zit, kan een professionele reiniging nodig zijn. Dat is veiliger dan thuis doorduwen in een pijnlijk oor waar je het trommelvlies niet kunt beoordelen.

Soms blijkt oormijt niet het enige probleem. Dan moet niet alleen de parasiet worden aangepakt, maar ook een bijkomende infectie of irritatie. Dat is precies waarom een dierenartsbezoek soms tijd wint in plaats van tijd kost.

Wat het ongeveer kost

In Nederland kost een dierenartsbehandeling voor oormijt gemiddeld tussen de €70 en €240. Bij een milde infectie is een consult met zalf vaak genoeg en kom je meestal uit op €70 tot €120. Is er sprake van een ernstigere besmetting met professionele oorreiniging, dan kunnen de kosten oplopen tot €240 of meer, zoals uitgelegd door Univé over dierenartskosten bij oormijt.

Dat bedrag voelt misschien vervelend, maar uitstellen maakt het probleem vaak groter en de behandeling zelden eenvoudiger.

Bij een kat met pijn, evenwichtsproblemen of een scheve kopstand is snelheid belangrijker dan thuis nog een nieuw middeltje proberen.

Zoek je snel hulp in de regio Utrecht, dan kan bel 1808 voor dierenarts Leidsche Rijn een praktische ingang zijn om snel de juiste praktijk te vinden.

Herbesmetting voorkomen met een goed nazorgplan

Veel baasjes halen opgelucht adem zodra de kat minder krabt. Begrijpelijk, maar dit is het moment waarop herbesmetting vaak toeslaat. Als alleen het zichtbare probleem is aangepakt en de rest van het huishouden niet, begint de cyclus opnieuw.

Waarom één dier behandelen vaak niet genoeg is

Oormijt is zeer besmettelijk via direct contact. Daarom is het belangrijk om alle dieren in het huishouden, zowel honden als katten, gelijktijdig te behandelen. Ook het grondig reinigen van de slaap- en speelomgeving is cruciaal om de mijten volledig uit te roeien, zoals eerder beschreven door de dierenkliniek in de eerste sectie.

Dat betekent dus: niet alleen de kat met klachten aanpakken, maar ook het dier dat “nergens last van lijkt te hebben”. Juist dat stille contactdier kan de besmetting in stand houden.

Een nazorgplan dat thuis wel vol te houden is

Werk praktisch. Niet perfect, maar consequent.

• Was alles wat dicht op je kat ligt
  Denk aan dekens, mandhoezen en losse kussens. Regelmatig verschonen helpt om achtergebleven besmettingsbronnen weg te nemen.

• Pak favoriete plekken mee
  Stofzuig krabpalen, bankhoeken, vensterbanken met kussentjes en andere vaste ligplaatsen grondig.

• Controleer andere huisdieren actief
  Wacht niet tot een hond of andere kat gaat krabben. Kijk zelf in de oren en overleg bij twijfel over meebehandelen.

• Blijf de oren volgen
  Kijk de weken na de behandeling geregeld of er opnieuw donkere afscheiding, roodheid of onrust ontstaat.

Wie daarnaast een bredere preventieroutine voor parasieten wil opbouwen, kan deze praktische uitleg lezen over hoe vaak een kat ontvlooien zinvol is. Zo voorkom je dat je losse problemen steeds apart blijft oplossen.

Wat in de praktijk het verschil maakt

Niet elk huis hoeft klinisch steriel te worden. Wel moet je de plekken aanpakken waar dieren dicht op elkaar leven, slapen en spelen. Dat is waar herbesmetting zich in het dagelijks leven vastzet.

Behandelplan klaar? Dan is de laatste stap niet wachten, maar opruimen, controleren en herhalen wat de dierenarts of productinstructie aangeeft.

Als je dit zorgvuldig doet, verklein je de kans dat je over korte tijd weer terug bent bij hetzelfde vieze oor, dezelfde jeuk en dezelfde frustratie.

---

Goede zorg begint vaak met de juiste spullen en heldere informatie. Op Lizzy & Lola vind je praktische verzorgingsproducten en slimme oplossingen voor het dagelijks welzijn van honden en katten, van hygiëne tot comfort, zodat je huisdier zich thuis weer prettig kan voelen.

Je kat krabt zich een ongeluk, schudt onophoudelijk met z'n kop en lijkt nergens rust te kunnen vinden. Vaak is de boosdoener onzichtbaar, maar o zo vervelend: een besmetting met mijten. Deze microscopisch kleine parasieten zorgen voor een jeuk die je kat tot waanzin kan drijven en zijn welzijn flink kan aantasten.

De onzichtbare jeuk: wat zie je aan je kat?

Zie je je kat constant krabben, overmatig wassen of met zijn oren klapperen? Grote kans dat je te maken hebt met zo’n onzichtbaar kriebelbeestje. Mijten zijn minuscule, spinachtige diertjes die zich maar al te graag in de huid, vacht of oren van je kat nestelen. Met het blote oog zie je ze meestal niet, maar de gevolgen van hun feestje zijn overduidelijk.

Die jeuk is veel meer dan een klein ongemak. Het is een constant, irriterend gevoel dat voor flink wat stress en onrust zorgt. Een normaal relaxte kat kan er prikkelbaar en humeurig van worden. Door al dat gekrab en gelik kan de huid kapotgaan, met kale plekken, korsten en zelfs vervelende bacteriële infecties tot gevolg. Het is dus echt zaak om dit serieus te nemen. Soms is lusteloosheid of veel slapen ook een teken dat je kat niet lekker in z'n vel zit. In ons artikel over waarom een kat veel slaapt lees je meer over normale en afwijkende slaappatronen.

Waarom het belangrijk is te weten welke mijt het is

Het klinkt misschien allemaal als één pot nat, maar niet alle mijten zijn hetzelfde. De ene soort houdt van de oren, de ander zit liever op de rug. Elke mijtsoort veroorzaakt weer net andere klachten en vraagt om een specifieke aanpak. Weten met welke lastpak je te maken hebt, is dus de sleutel tot een snelle en effectieve oplossing. Anders is het een beetje gokken in het duister.

Goed om te weten: mijten zijn een van de meest voorkomende oorzaken van jeuk bij katten. Van alle katten met jeukklachten blijkt meer dan 80% last te hebben van parasieten, zoals vlooien of mijten, of van een allergie.

Om je op weg te helpen de signalen te herkennen, hebben we een handig overzicht gemaakt. Zie het als een eerste hulpgids om een idee te krijgen van wat er aan de hand kan zijn. Zo kun je ook gerichter het gesprek met je dierenarts aangaan.

Snelle herkenningsgids voor kattenmijten

Een overzicht van de meest voorkomende mijten, waar ze zich bevinden en het belangrijkste signaal waar je op moet letten.

Mijtsoort	Typische locatie	Belangrijkste symptoom
Oormijt (Otodectes cynotis)	Gehoorgang en oorschelp	Donkerbruine, korrelige 'koffiedik' afscheiding in oren
Vachtmijt (Cheyletiella)	Rug en schouders	Overmatige, 'wandelende' roos en schilfers
Schurftmijt (Notoedres cati)	Kop, oren en nek	Extreme jeuk, korsten en haarverlies
Herfstmijt (Trombicula)	Poten, buik en kop	Intense, lokale jeuk en oranje stipjes

Met deze gids in de hand kun je de symptomen van je kat misschien al wat beter plaatsen. Onthoud wel dat dit een richtlijn is; voor een zekere diagnose is een bezoek aan de dierenarts altijd nodig.

De meest voorkomende mijten bij katten herkennen

Jeuk is jeuk, zou je denken. Toch is het handig om te weten welke kleine boosdoener jouw kat precies kwelt. Er zijn namelijk verschillende soorten mijten, en elke soort heeft zo zijn eigen voorkeuren en leefwijze. De één nestelt zich het liefst in de oren, terwijl de ander liever op de rug rondhangt.

Als je de specifieke signalen leert herkennen, kun je de dierenarts een stuk gerichter vertellen wat er aan de hand is. En dat helpt natuurlijk enorm om sneller de juiste behandeling voor je kat te vinden. Laten we de drie meest voorkomende 'indringers' eens onder de loep nemen.

Oormijt: de specialist in de gehoorgang

De oormijt, met zijn chique naam Otodectes cynotis, is een echte klassieker. Vooral kittens en jonge katten hebben er vaak last van. Dit kleine beestje brengt zijn hele leven door in de warme, donkere gehoorgang, waar hij zich voedt met huidschilfers en vocht.

Je merkt het al snel: je kat schudt hevig met zijn kop en krabt onophoudelijk aan zijn oren. Het meest duidelijke signaal is een donkerbruine, korrelige smurrie in de oren. Het lijkt sprekend op koffiedik.

Dit 'koffiedik' is geen gewoon vuil, maar een mix van oorsmeer, bloedrestjes, ontstekingscellen en de poepjes van de mijten. Laat je dit onbehandeld, dan kan het leiden tot een pijnlijke oorontsteking en in het ergste geval zelfs het trommelvlies van je kat beschadigen.

Zoals je hier ziet, is de jeuk een direct gevolg van die kleine beestjes. Het krabben en schudden zijn dus echt alarmbellen!

Vachtmijt: ook wel 'wandelende roos'

Dan hebben we de vachtmijt, oftewel de Cheyletiella. Deze mijt leeft gewoon op de huid en in de vacht, meestal op de rug en schouders. Zijn bijnaam, 'wandelende roos', is heel treffend. Door de infectie krijgt je kat enorm veel huidschilfers, en als je goed kijkt, zie je die schilfers lijken te bewegen. Dat zijn de mijten zelf die ertussen lopen!

Deze mijt, specifiek de Cheyletiella blakei bij katten, is maar zo'n 0,5 mm groot. Soms kun je hem met het blote oog zien als een bewegend wit stipje. Hij legt zijn eitjes vast aan de haren en veroorzaakt een wisselende hoeveelheid jeuk en een flinke schilfering. Langharige katten zijn er vaak gevoeliger voor.

Vachtmijten zijn ontzettend besmettelijk. Ze springen niet alleen over op andere katten of honden, maar kunnen ook tijdelijk bij mensen voor jeukende, rode bultjes zorgen.

Omdat ze zo makkelijk overdraagbaar zijn, is het cruciaal om snel in te grijpen en álle huisdieren in huis te behandelen. Anders blijf je bezig en steken ze elkaar steeds opnieuw aan.

Schurftmijt: de onderhuidse graver

Schurft komt gelukkig een stuk minder vaak voor, maar als je kat het heeft, is het meteen een stuk serieuzer. De boosdoener bij katten is de Notoedres cati, een familielid van de schurftmijt die we bij honden zien. Dit beestje is een echte graver: hij boort gangetjes in de huid om zijn eitjes te leggen. Dit veroorzaakt een extreme, onhoudbare jeuk.

De ellende begint meestal op de kop en de oren en kan zich uitbreiden naar de nek en poten. De symptomen zijn niet te missen:

• Heftige, constante jeuk waar je kat helemaal gek van wordt.
• Haaruitval op de aangetaste plekken.
• Dikke, gelige korsten en een gerimpelde, verdikte huid.

Een schurftinfectie is enorm pijnlijk en onprettig voor je kat en vraagt om directe hulp van de dierenarts. Door het non-stop krabben raakt de huid vaak tot bloedens toe beschadigd, wat weer kan leiden tot vervelende bacteriële infecties. Een snelle diagnose is dus echt essentieel om het leed van je kat te stoppen.

De herfstmijt: die vervelende seizoensplaag

Niet alle mijten zijn het hele jaar door actief. Eén van de meest beruchte seizoensplagen is de herfstmijt, ook wel bekend als de oogstmijt (Trombicula autumnalis). De naam zegt het al: dit kleine spinachtige beestje duikt vooral op in de nazomer en het vroege najaar. Juist wanneer het weer nog heerlijk is voor je kat om buiten op avontuur te gaan.

Je kunt de herfstmijt zien als een tijdelijke lifter. Anders dan bijvoorbeeld een oormijt die zijn hele leven op je kat doorbrengt, is de larve van de herfstmijt maar heel even te gast. Hij wacht zijn kans af en springt aan boord voor een snelle maaltijd, om er vervolgens weer vandoor te gaan. Het piekseizoen loopt grofweg van augustus tot en met oktober, wanneer de omstandigheden perfect zijn.

Waar loopt je kat de herfstmijt op?

Elke kat die graag buiten struint, kan deze mijt tegenkomen. De larven zitten stilletjes te wachten op een warme gastheer op hun favoriete plekjes. En die zijn vaak dichterbij dan je denkt:

• Hoge, vochtige grassen in een weiland of langs de waterkant.
• Bossen en parken met een dikke laag bladeren op de grond.
• Zelfs dat ene, wat wilder begroeide hoekje in je eigen tuin.

Zodra je kat voorbijloopt, grijpen de larven hun kans en hechten zich vast. Dit is een bekend fenomeen in Nederland; dierenartsen zien in deze periode een duidelijke piek in huidklachten. Naar schatting is de herfstmijt verantwoordelijk voor zo'n 20 tot 30% van de seizoensgebonden jeuk bij buitenkatten in de herfstmaanden.

Let op de typische oranje stipjes

Het gekke is: ondanks dat de larven minuscuul zijn, kun je een besmetting vaak met het blote oog zien. Ze hebben namelijk de neiging om gezellig bij elkaar te kruipen.

Deze groepjes larven vormen karakteristieke oranje of felrode stipjes op de huid van je kat. Het ziet er een beetje uit alsof er oranje stuifmeel of poeder op zijn vacht zit. Omdat katten laag bij de grond bewegen, vind je de mijten meestal op specifieke plekken:

• Tussen de tenen en op de pootkussentjes.
• Op de buik, in de liezen en rond de anus.
• Rond de oren, ogen en op de kin.

Gek genoeg is het niet de beet zelf die voor de vreselijke jeuk zorgt, maar het speeksel van de larve. De jeuk kan daarom nog even doorgaan, zelfs nadat de larve zich al heeft laten vallen om zijn levenscyclus op de grond voort te zetten.

Een praktische tip voor baasjes van buitenkatten

Een avontuurlijke kat binnenhouden is natuurlijk geen optie. Wat je wél kunt doen, is de kans op ellende flink verkleinen door er een gewoonte van te maken je kat even na te kijken als hij thuiskomt.

Maak er een klein ritueel van. Controleer na elk buitenavontuur even zijn pootjes, buik en kop. Vooral als hij door hoog gras of een park heeft gerend. Zie je die typische oranje stipjes? Dan weet je meteen waar de jeuk vandaan komt en kun je snel actie ondernemen om je maatje weer comfortabel te krijgen.

Hoe de dierenarts een zekere diagnose stelt

Als je kat zich maar blijft krabben en je denkt aan mijt, is de beste en eigenlijk enige juiste stap een bezoek aan de dierenarts. Een vermoeden is één ding, maar alleen met een zekere diagnose weet je zeker dat je kat de juiste hulp krijgt. Het klinkt misschien ingewikkeld, maar je dierenarts werkt als een soort detective om de ware oorzaak van de jeuk te ontmaskeren.

Het begint allemaal met een goed gesprek. De dierenarts zal je van alles vragen over de klachten, het gedrag van je kat en zijn leefomgeving. Daarna volgt een uitgebreid lichamelijk onderzoek, waarbij de huid en oren minutieus worden bekeken. De symptomen van mijt lijken namelijk sprekend op die van een allergie of schimmelinfectie, dus de expertise van een dierenarts is onmisbaar om het onderscheid te maken.

Het onderzoek in de praktijk

Om de onzichtbare boosdoeners te vinden, heeft de dierenarts verschillende methoden in zijn of haar gereedschapskist. Elke test is specifiek ontworpen om een bepaald type mijt op het spoor te komen.

Bij een vermoeden van oormijt wordt vaak als eerste de otoscoop erbij gepakt. Met dit instrument kan de dierenarts diep in de gehoorgang kijken. Soms is het feest: de kleine, witte mijtjes zijn dan al druk aan het krioelen in het licht van de lamp.

De meest betrouwbare manier om de diagnose rond te krijgen, is door monsters te nemen voor onder de microscoop. Dit kan op verschillende manieren:

• Oorswab: Met een wattenstaafje wordt voorzichtig wat oorsmeer (dat eruitziet als koffiedik) verzameld. Onder de microscoop worden de mijten en hun eitjes dan duidelijk zichtbaar.
• Huidafkrabsel: Voor mijten die zich diep in de huid ingraven, zoals schurftmijten, is een huidafkrabsel nodig. De dierenarts schraapt dan een heel oppervlakkig laagje van de huid af. Dat klinkt misschien wat eng, maar het is essentieel om deze hardnekkige rakkers te vinden.
• Plakbandtest: Is er een verdenking van vachtmijt, ook wel ‘wandelende roos’ genoemd? Dan drukt de dierenarts een stukje doorzichtig plakband op de vacht. De schilfers en mijten plakken hieraan vast en kunnen zo onder de microscoop worden geïdentificeerd.

Wat de microscoop onthult

Onder de microscoop wordt pas echt duidelijk met wie je te maken hebt. De dierenarts kan de verschillende soorten mijten herkennen aan hun vorm, grootte en hoe ze bewegen. Het zien van een levende mijt of eitjes is het ultieme bewijs. Dit is precies waarom zelf dokteren en gokken wat het probleem is, geen goed idee is.

Een professionele diagnose is cruciaal. De symptomen van mijt kunnen overlappen met die van een vlooienallergie, voedselallergie of zelfs een schimmelinfectie. Zonder de juiste diagnose kan een behandeling het probleem juist erger maken of simpelweg niet aanslaan.

Gelukkig zijn bepaalde mijten, zoals de schurftmijten Notoedres cati en Sarcoptes scabiei, redelijk zeldzaam bij katten in Nederland. Om deze te diagnosticeren, zijn diepe huidafkrabsels nodig. Een interessant weetje: hoewel de Notoedres cati mijt zelden voorkomt, draagt een besmette kat vaak veel meer mijten dan een hond met een vergelijkbare infectie. Dit maakt de diagnose soms net iets makkelijker.

Zodra de dierenarts de dader heeft geïdentificeerd, kan er een gericht behandelplan worden opgesteld. Zo voorkom je onnodig medicijngebruik en is je kat zo snel mogelijk van die vreselijke jeuk verlost.

Oké, de dierenarts heeft de diagnose gesteld. Je weet nu welke vervelende mijt je kat lastigvalt. Wat nu? Tijd voor een doeltreffend plan van aanpak. We gaan niet alleen je kat zelf behandelen, maar ook de omgeving flink onder handen nemen. Alleen zo win je de strijd.

Het is echt belangrijk om de behandeling tot op de letter te volgen. Anders doorbreek je de levenscyclus van de mijt niet en zit je binnen de kortste keren weer met hetzelfde probleem.

Wat de dierenarts voor je kan doen

Gelukkig staat de dierenarts niet met lege handen. Er zijn verschillende manieren om mijten bij katten effectief aan te pakken. Welke behandeling het beste is, hangt af van het type mijt, hoe erg de infectie is en natuurlijk de algemene gezondheid van je kat. Ga alsjeblieft niet zelf experimenteren met huis-tuin-en-keukenmiddeltjes; de kennis van je dierenarts is hier onmisbaar.

Dit zijn de meest gangbare en succesvolle behandelingen:

• Spot-on pipetten: Dit is een van de makkelijkste methoden. Je druppelt de inhoud van een pipet in de nek van je kat. De werkzame stof verspreidt zich dan over de huid en wordt opgenomen, waardoor mijten die zich voeden met bloed of huidschilfers het loodje leggen. Middelen met stoffen als isoxazolinen of selamectine werken vaak supergoed en pakken meestal ook meteen vlooien mee.
• Medicinale oordruppels of zalf: Heeft je kat oormijt? Dan krijg je waarschijnlijk een speciale zalf of druppels voor in de oren. Deze werken heel lokaal, precies op de plek waar de mijten feestvieren. Eerst de oren voorzichtig schoonmaken is wel een must, anders bereikt het medicijn de mijten niet.
• Tabletten: Soms is een pipetje geen optie, bijvoorbeeld als je kat een gevoelige huid heeft. Dan zijn er speciale kauwtabletten. Die werken van binnenuit en beschermen je kat vaak een hele maand tegen verschillende parasieten, waaronder bepaalde mijten.

Hoe lang de behandeling duurt, verschilt. Bij oormijt moet je rekenen op een kuur van een paar weken om zeker te weten dat alle eitjes en larven ook dood zijn. Voor andere mijtsoorten kan de behandeling 4 tot 6 weken of zelfs langer duren. Maak de kuur altijd helemaal af, ook als je kat al geen jeuk meer lijkt te hebben!

Een heel belangrijke waarschuwing

Misschien heb je nog een anti-vlooienmiddel voor de hond liggen en denk je: "ach, dat kan vast wel even". Doe dit absoluut nooit. Veel middelen voor honden bevatten permetrine, een stof die extreem giftig is voor katten. Het kan leiden tot ernstige zenuwschade en zelfs de dood.

Gebruik alléén diergeneesmiddelen die speciaal voor katten zijn gemaakt en die je dierenarts heeft voorgeschreven. Een kat is geen kleine hond; hun lichaam werkt totaal anders en een verkeerd middel kan fataal zijn.

Bij de minste twijfel over een product: bel je dierenarts. De veiligheid van je maatje staat altijd voorop.

Voorkomen is beter (en makkelijker) dan genezen

De behandeling stopt niet bij je kat. Veel mijtsoorten zijn super besmettelijk, dus het is cruciaal om alle dieren in huis tegelijk aan te pakken. Ook als ze (nog) geen klachten hebben! Anders blijven ze elkaar maar besmetten en begin je steeds opnieuw.

Preventie is minstens zo belangrijk als de behandeling zelf. Met deze stappen verklein je de kans op een nieuwe uitbraak enorm:

1. Behandel alle huisdieren: Zorg dat alle katten, honden en andere harige huisgenoten een preventieve behandeling krijgen.
2. Grote wasjes, grote wasjes: Was alle mandjes, kleden en ander textiel waar je kat graag op ligt op een hoge temperatuur. Minstens 60 graden Celsius is nodig om mijten en hun eitjes te doden.
3. Pak de stofzuiger erbij: Stofzuig regelmatig je tapijten, meubels en vooral de favoriete slaapplekjes van je kat. Gooi de stofzuigerzak daarna meteen weg, het liefst buiten in de container.
4. Verzorg de vacht: Help de huid van je kat herstellen met een goede vachtverzorging. Een speciale, milde shampoo kan de jeuk verzachten en helpen om korstjes en schilfers kwijt te raken.

Door de medische behandeling te combineren met een schoon huis en preventieve zorg voor al je dieren, heb je de beste strategie in handen om voorgoed van die mijten bij je kat af te komen. Overweeg ook om je kat standaard te beschermen tegen andere veelvoorkomende parasieten. In ons artikel over vlooien en teken bij katten bestrijden lees je hoe je dat het beste aanpakt.

Je huis grondig aanpakken om een nieuwe mijtenplaag te voorkomen

Oké, je kat is onder behandeling bij de dierenarts. Dat is de eerste, grote stap. Maar hiermee is de kous nog niet af. De behandeling van je kat zelf is namelijk maar één deel van de oplossing. Mijten – en vooral hun eitjes – zijn meesters in verstoppertje spelen en zitten vaak nog in je huis, wachtend op een kans om opnieuw toe te slaan.

Zodra je kat de juiste medicatie krijgt, is het dus tijd om thuis de handen uit de mouwen te steken. Vooral de cheyletiella-mijt, ook wel bekend als vachtmijt, kan een tijdje zonder gastheer overleven. Als je de omgeving niet meeneemt in je aanpak, loop je het risico op een vervelende cyclus van herbesmetting. En daar zit natuurlijk niemand op te wachten.

Zo maak je je huis weer helemaal mijtenvrij

Zie het als een grote voorjaarsschoonmaak, maar dan met een duidelijke missie: alle mijten en eitjes elimineren. Door de leefomgeving van je kat systematisch schoon te maken, zorg je ervoor dat de behandeling écht effectief is. Hier is een praktisch stappenplan.

1. Hete was draaien voor alle textiel
Mijten en hun eitjes leggen het loodje bij hoge temperaturen. Verzamel dus alles wat in de wasmachine kan en waar je kat graag mee knuffelt of op ligt. Denk aan:

• Mandjes, kussens en de hoezen ervan
• Alle dekentjes en plaids
• Zachte, wasbare speeltjes

Was alles op minimaal 60 graden Celsius. Die hitte overleven de mijten en hun eitjes gegarandeerd niet.

2. De stofzuiger als je beste vriend
Pak de stofzuiger erbij en ga grondig te werk. Besteed extra aandacht aan de favoriete plekjes van je kat: tapijten, meubels met stoffen bekleding, vensterbanken, en natuurlijk de krabpaal. Alles waar haren en huidschilfers zich kunnen ophopen, is een potentiële broedplaats.

Een gouden tip: gooi de stofzuigerzak na het stofzuigen meteen weg. Doe dit het liefst direct buiten in de kliko. Zo voorkom je dat de opgezogen beestjes via de stofzuiger weer ontsnappen en een nieuw plekje in huis zoeken.

3. Niet-wasbare spullen desinfecteren
Natuurlijk kan niet alles zomaar de wasmachine in. Denk bijvoorbeeld aan de krabpaal zelf, de reismand, borstels en kammen. Deze spullen kun je het beste schoonmaken met een diervriendelijk desinfectiemiddel of een speciale omgevingsspray.

Eigenlijk is het principe hetzelfde als bij een vlooienplaag: de omgeving is net zo belangrijk als het dier zelf. Wil je meer lezen over hoe je dit soort parasieten in huis aanpakt? Veel van de tips in ons artikel over een goede vlooienspray voor in huis zijn ook hier super nuttig. Door de behandeling van je kat te combineren met een brandschoon huis, geef je mijten bij katten geen schijn van kans meer.

Nog wat prangende vragen over mijten bij katten

Zit je nog met vragen over die vervelende mijten? Dat is helemaal niet gek. Als kattenbaasje wil je natuurlijk het beste voor je dier. Hieronder vind je de antwoorden op de vragen die we het vaakst horen, zodat je precies weet waar je aan toe bent.

Kan ik zelf ook last krijgen van de mijten van mijn kat?

Ja, dat kan soms gebeuren, maar gelukkig is het meestal tijdelijk. Vooral de vachtmijt (Cheyletiella) is een boosdoener die weleens overspringt op mensen. Je merkt dit aan rode, jeukende bultjes die een beetje lijken op muggenbeten.

Geen paniek, dit is van korte duur. Deze mijten kunnen op onze huid niet overleven of zich voortplanten. Zodra je kat (en je huis!) goed behandeld wordt, ben jij ook van je klachten af. Oormijten zijn trouwens vrijwel nooit besmettelijk voor mensen.

Is een vlooienmiddel ook meteen een middel tegen mijten?

Dat is een slimme vraag, want het antwoord is niet zo simpel. Sommige moderne middelen tegen vlooien en teken pakken inderdaad ook bepaalde mijtsoorten aan. Dit geldt vooral voor producten met werkzame stoffen als isoxazolinen. Maar, en dit is heel belangrijk: ga hier alsjeblieft niet zelf mee experimenteren.

Het ene middel is het andere niet. Een pipetje dat perfect werkt tegen vlooien, doet misschien helemaal niets tegen de specifieke mijt waar jouw kat last van heeft. Overleg daarom altijd met de dierenarts. Die weet precies welk middel veilig en effectief is en wat de juiste dosering is voor jouw kat.

Hoe lang duurt het voordat mijn kat van de mijten af is?

Dat hangt echt af van het type mijt en hoe ernstig de besmetting is. Bij oormijt merk je vaak al snel verbetering, maar de behandeling zelf duurt een paar weken. Zo weet je zeker dat je niet alleen de volwassen mijten, maar ook alle eitjes hebt aangepakt.

Bij hardnekkigere parasieten, zoals schurftmijt, kan een behandeling wel 4 tot 6 weken of zelfs langer duren. Het is ontzettend belangrijk om de kuur helemaal af te maken, ook als je kat al geen klachten meer lijkt te hebben. Stop je te vroeg, dan is de kans groot dat de infectie gewoon weer terugkomt.

Mijn kat komt nooit buiten, hoe kan die dan mijten krijgen?

Veel mensen denken dat alleen buitenkatten risico lopen, maar dat is een fabeltje. Ook de meest verstokte binnenkat kan mijten oploepen. De microscopisch kleine eitjes liften ongemerkt mee naar binnen onder je schoenen of op je kleding.

Heb je andere huisdieren die wel buiten komen? Dan kunnen zij de 'taxi' zijn. Zelfs een nieuw mandje, een logeerpartij bij vrienden of een routinebezoek aan de dierenarts kan al een bron van besmetting zijn. Je kunt het dus niet altijd voorkomen.

---

Een schone, gezonde huid is de beste basis voor herstel. De milde, verzorgende producten van Lizzy & Lola zijn ideaal om de huid van je kat te kalmeren na een behandeling tegen mijten. Neem gerust een kijkje op https://www.lizzylola.com en geef je pluizenbol die extra zorg die hij nu zo goed kan gebruiken.